Nowy Kościół

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nowy Kościół
Kościół pw. Matki Boskiej Różańcowej
Kościół pw. Matki Boskiej Różańcowej
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat złotoryjski
Gmina Świerzawa
Strefa numeracyjna 75
Kod pocztowy 59-540
Tablice rejestracyjne DZL
SIMC 0192726
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Nowy Kościół
Nowy Kościół
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowy Kościół
Nowy Kościół
Ziemia 51°04′16″N 15°51′48″E/51,071111 15,863333Na mapach: 51°04′16″N 15°51′48″E/51,071111 15,863333
Agat z Nowego Kościoła w Muzeum Złota w Złotoryi

Nowy Kościół (niem. Neukirch) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Świerzawa, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach. Jest największą wsią gminy Świerzawa (długość 3,4 km)[1].

W latach 1945-54 siedziba gminy Nowy Kościół. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Przez Nowy Kościół ciągnie się Szlak Wygasłych Wulkanów i płynie rzeka Kaczawa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś istnieje prawdopodobnie od średniowiecza i była siedzibą rodu von Zedlitz, którzy mieli tu swój zamek (zburzony po II wojnie światowej przez ówczesne władze). Nowy Kościół stanowił w XVI wieku centrum luteranizmu na Śląsku. Wykłady tu prowadził (na zamku von Zedlitzów) uczeń reformatora, Marcina Lutra, Melchior Hoffman. W XIX lub na początku XX wieku wybudowano w Nowym Kościele fabrykę czekolady, która nie dotrwała do naszych czasów.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[2]:

  • kościół ewangelicki, obecnie rzym.-kat. pw. Matki Boskiej Różańcowej, z 1749 r., 1853 r.
  • cmentarz „przy wieży”, XIII w.
    • ruina kościoła pw. Najświętszej Marii Panny, XIII-wiecznego, XV/XVI w.
    • mur obronny, z XV/XVI w.
    • budynek bramny, z XV/XVI w.
  • cmentarz ewangelicki, nieczynny, z drugiej poł. XIX w.
  • zespół zamkowy:
    • zamek, już nieistniejący, pozostałości fosy
    • park, z pierwszej poł. XIX w.

Kościoły[edytuj | edytuj kod]

Obecnie na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

Złoża agatów[edytuj | edytuj kod]

W pobliżu wsi znajdują się najbardziej znane i największe w Polsce złoża agatów, wydobywane w większości nielegalnie przez kolekcjonerów[3]. Agaty występują w obrębie permskich porfirów[4].

Zobacz[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Urząd Miasta i Gminy w Świerzawie: Sołectwa. [dostęp 2010-09-06].
  2. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 15.11.2012]. s. 264.
  3. Florek W., Olszowa A., 2008: Morfologiczne skutki eksploatacji agatów w dolinie środkowej Kaczawy. Landform Analysis, Vol. 9: 280–284. [1]
  4. Florek W., Olszowa A., 2008: Morfologiczne skutki eksploatacji agatów w dolinie środkowej Kaczawy. Landform Analysis, Vol. 9: 280–284. [2]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Pogórze Kaczawskie, Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7, pod red. M. Staffy, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ISBN 83-85773-47-9
  • Góry i Pogórze Kaczawskie. Skala 1:40.000. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan, 2004. wyd. II. ISBN 83-88049-02-x.