Oława

Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2009-03. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: rzeka Oława; wieś Oława w rejonie olickim.

Współrzędne: 50°56'N 17°18'E / 50.933, 17.3

Oława
Herb Oławy Flaga Oławy
Województwo	dolnośląskie
Powiat	oławski
Gmina • rodzaj	Oława miejska
Założono	XIII wiek
Prawa miejskie	1234
Burmistrz	Franciszek Październik
Powierzchnia	27,36 km²
Położenie (punkt)	50° 56' N 17° 18' E
Wysokość	170 m n.p.m.
Ludność (2008) • liczba • gęstość	30 846[1] 1 127 os./km²
Strefa numeracyjna	71
Kod pocztowy	55-200
Tablice rejestracyjne	DOA
Położenie na mapie Polski Oława
TERC10 (TERYT)	5020315011
Miasta partnerskie	Złoczów Oberasbach Česká Třebová Sighetul Marmatiei
Urząd miejski 3 pl. Zamkowy 15 55-200 Oława tel. 71 313-23-46; faks 71 313-24-91
Strona internetowa miasta

Oława (niem. Ohlau, czes. Olava) - miasto i gmina we wschodniej części województwa dolnośląskiego, w powiecie oławskim, nad rzeką Oławą (potocznie Oławką) i Odrą, 27 km na południowy wschód od Wrocławia. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa wrocławskiego.

Oława jest siedzibą dwóch gmin: gminy miejskiej (miasto Oława) i gminy wiejskiej oraz powiatu ziemskiego.

Według danych z 31 grudnia 2008, miasto liczyło 30 846 mieszkańców.

W Oławie dzieje się część akcji Trylogii husyckiej Andrzeja Sapkowskiego.

[edytuj] Historia

W X wieku w okolicy przebywał najprawdopodobniej benedyktyński pustelnik, Andrzej Świerad. Po raz pierwszy notowana jako Olewa w 1149 jako darowizna Piotra Włostowica na rzecz opactwa na Ołbinie. Gród i osada targowa powstałe przy zbiegu rzek Odry i Oławy istniały od XII wieku.

W 1206 Henryk Brodaty zamienił swoje ziemie w okolicach Psiego Pola na Oławę. Lokowana na prawie średzkim przed rokiem 1234. Zasiedlana przez tkaczy walońskich, których dziedzictwem jest herb miasta przedstawiający białego, galijskiego koguta w czerwonym polu.

Zniszczona przez Mongołów w 1241 zaczyna się dynamicznie rozwijać. Działa tu mennica wypuszczająca brakteaty z wizerunkiem herbowego koguta. W 1282 Henryk IV Probus nadaje przywilej budowy 12 kramów sukienniczych oraz korzystania z łąk, wód i roli. W 1310 miasto otrzymuje od Bolesława Rozrzutnego prawo przymusu drożnego, a od 1317 burmistrza i radę.

Zdobyta przy pomocy ludności i spalona przez husytów w 1429. W 1447 pod miastem zwycięska dla Polaków bitwa z wojskami Macieja Korwina. Wyludnione w 1437 epidemią dżumy, którą poprzedziła klęska głodu. Połowa miasta spłonęła w wielkim pożarze 1502 roku. Ponowna epidemia dżumy nawiedziła miasto w 1588.

Kilkakrotnie przechodziła z rąk do rąk w czasie wojny 30-letniej. 19 maja 1634 podpalona i doszczętnie zniszczona przez wycofujące się oddziały płk. von Rostock, 17 czerwca 1642 przez Szwedów Jerzego Wrangla.

Od roku 1248 do 1675 w księstwie legnicko-brzeskim władanym przez najdłuższą linię Piastów śląskich. Ostatnim jej przedstawicielem był urodzony w Oławie Jerzy IV Wilhelm (ostatni przedstawiciel całej dynastii). Po jej wygaśnięciu w latach 1691-1737 własność żonatego ze szwagierką cesarza Leopolda I Jakuba Sobieskiego, syna króla Polski, Jana III. Po wojnach śląskich od 1742 wraz z większością Śląska w granicach Królestwa Prus. Pod rządami Prus na terenach tych rozpoczęto germanizację. Zwarte osadnictwo ludności polskojęzycznej utrzymało się jednak w Oławie bardzo długo. Jeszcze w 1896 roku w niemieckiej książce "Schlesien:eine Landeskunde für das deutsche Volk" jej autor dr Partsch wyraża zdziwienie, że:

”...trudno zrozumieć, jak mogło się zdarzyć, że na zachodniej stronie rzeki Odry, w dystrykcie Oława i w sąsiedztwie części dystryktu Wrocław i Strzelin mogło przetrwać całkowicie zwarte terytorium mówiących po polsku mieszkańców, które zawiera w sobie wiele ważnych dróg i które rozciąga się na wszystkie strony od wielkiego centrum transportowego jakim jest Wrocław...”^[2]

Od XV wieku podobnie jak w wielu innych miastach Dolnego Śląska silny rozwój sukiennictwa, potem w wiekach XVII - XVIII przeróbki bawełny. Od 1842 roku między Wrocławiem a Oławą istnieje najstarsza w dzisiejszych granicach Polski linia kolejowa, zainicjowana 22 maja^[3].

Z podoławskiego lotniska wojskowego Oława-Stanowice 1 września 1939 roku wystartowały hitlerowskie samoloty, które jako pierwsze zaatakowały Polskę^{[potrzebne źródło]}. 2 września 1939 jeden polski samolot Karaś z 21 eskadry bombowej zbombardował fabrykę w Oławie, dokonując pierwszego ataku bombowego na terytorium Niemiec w II wojnie światowej^{[potrzebne źródło]}.

Po wojnie Oława znalazła się w granicach Polski, zaś jej ludność wysiedlono do Niemiec. Do roku 1992 była siedzibą silnego garnizonu Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej obsługujących pobliskie lotnisko wojskowe.

[edytuj] Zabytki

• Kościół Matki Bożej Pocieszenia z XIV w.
• Kościół św. Piotra i Pawła z XIX w.
• Zamek - Pałac Luizy - siedziba władz miasta
• Ratusz z I poł. XIX w.
• Kościółek św. Rocha z 1706 r.
• Budynek dworca kolejowego
• Pręgierz
• Miejska wieża ciśnień, wybudowana na początku XX w. Z eksploatacji została wyłączona w 1988 r.

[edytuj] Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002 ⁶, Oława ma obszar 27,34 km², w tym:

• użytki rolne: 58%
• użytki leśne: 5%

Miasto stanowi 5,22% powierzchni powiatu.

[edytuj] Demografia

Dane z 30 czerwca 2004 ²:

Według danych z roku 2002 ⁶, średni dochód na mieszkańca wynosił 1199,21 zł.

[edytuj] Religia

Większość mieszkańców Oławy stanowią wyznawcy Kościoła Rzymskokatolickiego. Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą także zbory Kościoła Chrześcijan Baptystów oraz Kościoła Zielonoświątkowego, będące protestanckimi wspólnotami o charakterze ewangelicznym.

Miasto znane w latach 80. XX wieku z nieuznanych przez kościół katolicki objawień maryjnych Kazimierza Domańskiego.

[edytuj] Miasta partnerskie

• Złoczów, Ukraina
• Oberasbach, Niemcy
• Česká Třebová, Czechy
• Sighetul Marmatiei, Rumunia

[edytuj] Zobacz też

• Kalendarium historii Śląska, Śląsk, Wrocław, Jerzy IV Wilhelm
• Ludność Oławy

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Urzędu Miejskiego
• Mapy: Autopilot • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e Miasta województwa dolnośląskiego Bardo • Bielawa • Bierutów • Bogatynia • Boguszów-Gorce • Bolesławiec • Bolków • Brzeg Dolny • Bystrzyca Kłodzka • Chocianów • Chojnów • Duszniki-Zdrój • Dzierżoniów • Głogów • Głuszyca • Góra • Gryfów Śląski • Jawor • Jaworzyna Śląska • Jedlina-Zdrój • Jelcz-Laskowice • Jelenia Góra • Kamienna Góra • Karpacz • Kąty Wrocławskie • Kłodzko • Kowary • Kudowa-Zdrój • Lądek-Zdrój • Legnica • Leśna • Lubań • Lubawka • Lubin • Lubomierz • Lwówek Śląski • Mieroszów • Międzybórz • Międzylesie • Milicz • Mirsk • Niemcza • Nowa Ruda • Nowogrodziec • Oborniki Śląskie • Oleśnica • Olszyna • Oława • Piechowice • Pieńsk • Pieszyce • Piława Górna • Polanica-Zdrój • Polkowice • Prochowice • Prusice • Przemków • Radków • Siechnice • Sobótka • Stronie Śląskie • Strzegom • Strzelin • Syców • Szczawno-Zdrój • Szczytna • Szklarska Poręba • Ścinawa • Środa Śląska • Świdnica • Świebodzice • Świeradów-Zdrój • Świerzawa • Trzebnica • Twardogóra • Wałbrzych • Wąsosz • Węgliniec • Wiązów • Wleń • Wojcieszów • Wołów • Wrocław • Zawidów • Ząbkowice Śląskie • Zgorzelec • Ziębice • Złotoryja • Złoty Stok • Żarów • Żmigród

p • d • e Powiat oławski Miasta Jelcz-Laskowice • Oława Gminy miejskie Oława Gminy miejsko-wiejskie Jelcz-Laskowice Gminy wiejskie Domaniów • Oława