Ołena Pcziłka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ołena Pcziłka
Ołena Pcziłka
Imiona i nazwisko Olga Piotrowna Kosacz
Data i miejsce urodzenia 29 czerwca 1849, Hadziacz
Data i miejsce śmierci 4 października 1930, Kijów
Narodowość ukraińska
Język ukraiński
Obywatelstwo rosyjskie

Ołena Pcziłka, właśc. Olga Piotrowna Kosacz (ur. 29 czerwca 1849, zm. 4 października 1930) – ukraińska pisarka, krytyczka literacka, wydawczyni, etnografka i folklorystka.

Urodziła się w Hadziaczu na Połtawszczyźnie w rodzinie Piotra Drahomanowa. W młodości ukończyła kijowską szkołę dla szlachetnych panien, znała język francuski i niemiecki, zagraniczną oraz rosyjską literaturę, w młodości również muzykowała. Ogromny wpływ na pisarkę miał jej starszy brat, Mychajło Drahomanow, publicysta, historyk, pisarz, naukowiec, propagator ukraińskiej myśli społeczno-politycznej.

Temat narodowy i społeczny był głównym motywem jej pisarstwa. Podejmowała problemy ówczesnej ukraińskiej inteligencji. Sprzeciwiała się rusyfikacji i denacjonalizacji, ale była również przeciwniczką „wulgarnego nacjonalizmu”. W latach 20. XX w. pracowała w Akademii Nauk Ukrainy, której była później członkiem-korespondentem. Jej działalność była powodem represji zarówno ze strony caratu (jej rodzina była pod stałym, nieoficjalnym nadzorem policji), jak i bolszewików. W 1920 r. została aresztowana przez Czeka za "antybolszewickie wystąpienia" w Hadziaczu, ale została zwolniona i wyjechała do Mohylowa, gdzie przebywała do 1921[1].

Ze związku z Petrem Antonowiczem Kosaczem urodziła sześcioro dzieci: dwóch synów i cztery córki. W 1903 r. straciła syna Michała, w 1909 r. męża, w 1913 r. córkę Łesię, znaną dramatopisarkę.

Folklorystyczne badania pisarki o obrzędach, zwyczajach, także pieśniach ludności na Wołyniu zaowocowały pracą Ukrajins’kyj ornament. Wzbogaciła ukraińską literaturę tłumaczeniami z Owidiusza, Goethego, Andersena, Hugo, Puszkina, Gogola, Mickiewicza. Miała ogromny wkład w literaturę dziecięcą. Należy do pierwszych kobiet-wydawców na Ukrainie. Razem z Natalią Kobryńską były twórczyniami almanachu kobiet-pisarzy „Perszyj winok”. Była redaktorem-wydawcą żurnalu „Ridnyj kraj” z dodatkiem Mołoda Ukrajina. To właśnie na łamach tego pisma były wydawane pierwsze poetyckie próby Pawła Tyczyny i Maksyma Rylskiego. Dużo wysiłku i energii wkładała w publikowanie twórczości swoich kolegów, a znane Spiwomowky Stepana Rudynśkiego wydawała na własny koszt.

Komedia Switowa ricz, napisana na prośbę M. Staryckiego była wystawiana na scenie przez M. Kropywnyckiego, P. Saksahańskiego, teatr Mariji Zańkowećkiej.

Pochowana na Cmentarzu Bajkowym w Kijowie

Przypisy

  1. Олена Пчілка w: Енциклопедія історії України: Т. 9. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. - Київ 2012, Wyd. «Наукова думка». ISBN 966-00-0632-2 s.70.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Do jej najbardziej znanych prac należą: Towaryszka (1887), Artyszkola, Switlo dobra i liubovy (1888), Solowjowyj spiw (1889), Za prawdoju (1889), Artyszoky (1907), Piwtora oseledcia (1908), Switlo dobra i liubovy, Riatujte!, Piwtora oseledcia, Poźdy babo nowych prawiw.

Dramaty: Sużena-ne ohożena! (1881), Switowa ricz (1908).

Sztuki dla dzieci: Wesianyj ranok Tarasowyj (1914), Kazka zelenoho haju, Szczaslywyj deń Tarasyka Krawczenka (1920), Kyselyk, Skarb, Myr myrom (1921), Kobzarewi dity.

Bibliografia, literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia ukrainoznawstwa, Lwów 2000, ISBN 5-7707-4048-5, t. 7, s. 2421-2422.
  • Олена Пчілка w: Енциклопедія історії України: Т. 9. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. - Київ 2012, Wyd. «Наукова думка». ISBN 966-00-0632-2