Ołyka
| Ołyka | |||
|
|||
| Państwo |  Ukraina |
||
| Obwód |  wołyński |
||
| Prawa miejskie | 1564 | ||
| Powierzchnia | 4,91 km² | ||
| Populacja (2001) • liczba ludności • gęstość |
2865 584,1 os./km² |
||
| Nr kierunkowy | +380 3365 | ||
| Kod pocztowy | 45263 | ||
|
Położenie na mapie Ukrainy
  Ołyka
|
|||
 50°43′N 25°49′E / 50.716666666667, 25.816666666667Na mapach: 50°43′N 25°49′E / 50.716666666667, 25.816666666667 |
|||
Ołyka (ukr. Олика) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie (obwód wołyński), na wschód od Łucka, dawna rezydencja magnaterii polskiej.
Wzmiankowana była już w 1149 r. Niegdyś ruska osada, dawna stolicą księstwa. Prawa miejskie otrzymała w 1654 r. Ołyka leży nad Putyłówką (dopływ Horynia), na wschód od Łucka.
Należała do Kiszków, a od 1533 r. do Radziwiłłów. Od 1589 aż do 1939 r. stanowiła stolicę ordynacji Radziwiłłów.
Ołykę spalili Kozacy raz w roku 1648, a po raz drugi pod dowództwem Iwana Bohuna w maju 1651 r., jednak właściciele niezwłocznie ją odbudowali, uzyskując w 1654 r. prawa miejskie. W XIX w. bogaciła się na handlu zbożem i drewnem.
Podczas I wojny światowej pod Ołyką wojska rosyjskie i austriackie stoczyły zaciekłą bitwę. Za II Rzeczypospolitej istniała wiejska gmina Ołyka. We wrześniu 1939 roku Ołykę zajęła Armia Czerwona.
Od 27 czerwca 1941 r. okupowana przez Niemcy. 3 lipca 1941 r. miejscowi Ukraińcy dokonali pogromu Żydów zabijając 11 osób[1]. 13 marca 1942 r. w Ołyce Niemcy założyli getto dla ludności żydowskiej. W końcu lipca 1942 r. około 4,5 tys. Żydów – mieszkańców getta rozstrzelano w pobliżu wsi Czemeryn siłami niemieckiej i ukraińskiej policji[2].
W 1943 r. Ołyka stanowiła schronienie dla polskich uchodźców z rzezi wołyńskiej. W Zamku Radziwiłłów razem z Niemcami bronili się przed atakami UPA. Mimo to z rąk ukraińskich nacjonalistów w Ołyce zginęło 87 Polaków. 3 stycznia 1944 r. załoga niemiecka wyjechała z Ołyki wycofując się przed nadciągającymi wojskami sowieckimi. 10 dni później ludność polską w liczbie około 300 osób ewakuowano do ośrodka samoobrony w Przebrażu[3].
W Ołyce zachowały się wspaniałe zabytki dawnej świetności miasta – obecnie wszystkie niemal w ruinie. Zgrupowane są wokół zadrzewionego placu, będącego niegdyś rynkiem miasta.
Spis treści |
Zabytki [edytuj]
- Zamek Radziwiłłów (XVI, XVII w.) – władze ukraińskie umieściły w nim szpital psychiatryczny, zamek zbliża się do stanu nieużyteczności
- Kolegiata Świętej Trójcy (XVII w.) – ufundowana przez Albrechta Stanisława Radziwiłła (który został w niej pochowany). Kolegiata w stylu barokowym z rzeźbami apostołów i świętych dłuta wrocławskiego rzeźbiarza Melchiora Erlenberga. Świątynia uznawana była za najpiękniejszy polski kościół Wołynia. Po przejęciu władzy na tych terenach przez Ukraińców i przymusowym wysiedleniu Polaków świątynia została kompletnie zrujnowana
- Kościół pw. św. św. Piotra i Pawła (XVI w.) – dawniej kalwiński, obecnie parafialny rzymskokatolicki (dekanat Łuck, diecezja łucka)
- Brama miejska (XVII w.)
Ludzie związani z Ołyką [edytuj]
- Janusz Chodnikiewicz (ur. 1936) – polski reżyser filmowy
- Jakub Ignacy Dederko – polski ksiądz katolicki, biskup miński
- Albrecht Stanisław Radziwiłł – kanclerz wielki litewski od 1623, podkanclerzy litewski od 1619
- Michał Kazimierz Radziwiłł Rybeńko – książę, hetman polny litewski, marszałek nadworny litewski
- Janusz Franciszek Radziwiłł - książę, senator II RP, polski polityk konserwatywny, XIII ordynat na Ołyce
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Zdjęcia z Ołyki
- Ołyka w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII (Netrebka – Perepiat) z 1886 r.
Przypisy
- ↑ Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, Warszawa 2000, s. 583.
- ↑ Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s. 687-688.
- ↑ Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo..., op.cit., s. 584.
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||
|
|||||||
