Ołyka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ołyka
Herb
Herb Ołyki
Państwo  Ukraina
Obwód wołyński
Rejon kiwerecki
Prawa miejskie 1564
Powierzchnia 4,91 km²
Populacja (2001)
• liczba ludności
• gęstość

2865
584,1 os./km²
Nr kierunkowy +380 3365
Kod pocztowy 45263
Położenie na mapie obwodu wołyńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu wołyńskiego
Ołyka
Ołyka
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Ołyka
Ołyka
Ziemia 50°43′N 25°49′E/50,716667 25,816667Na mapach: 50°43′N 25°49′E/50,716667 25,816667
Portal Portal Ukraina
Kolegiata pw. św. Trójcy. Orda, Napoleon
Kolegiata w Ołyce
Zamek Radziwiłłów w Ołyce
Widok na kolegiatę

Ołyka[1] (ukr. Олика) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie kiwereckim, do 1945[2] w Polsce, w województwie wołyńskim, w powiecie łuckim, siedziba gminy Ołyka[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wzmiankowana była już w 1149. Niegdyś ruska osada, dawna stolicą księstwa. Prawa miejskie otrzymała w 1654 Ołyka leży nad Putyłówką (dopływ Horynia), na wschód od Łucka.

Dawna rezydencja magnaterii polskiej. Należała do Kiszków, a od 1533 do Radziwiłłów. Od 1589 do 1939 stanowiła stolicę ordynacji Radziwiłłów.

Ołykę spalili Kozacy raz w roku 1648, a po raz drugi pod dowództwem Iwana Bohuna w maju 1651 r., jednak właściciele niezwłocznie ją odbudowali, uzyskując w 1654 r. prawa miejskie. W XIX w. bogaciła się na handlu zbożem i drewnem.

Podczas I wojny światowej pod Ołyką wojska rosyjskie i austriackie stoczyły zaciekłą bitwę. Za II Rzeczypospolitej istniała wiejska gmina Ołyka. We wrześniu 1939 roku Ołykę zajęła Armia Czerwona.

Od 27 czerwca 1941 r. okupowana przez Niemcy. 3 lipca 1941 r. miejscowi Ukraińcy dokonali pogromu Żydów zabijając 11 osób[4]. 13 marca 1942 r. w Ołyce Niemcy założyli getto dla ludności żydowskiej. W końcu lipca 1942 r. około 4,5 tys. Żydów – mieszkańców getta rozstrzelano w pobliżu wsi Czemeryn siłami niemieckiej i ukraińskiej policji[5].

Information icon.svg Osobny artykuł: Getto w Ołyce.

W 1943 r. Ołyka stanowiła schronienie dla polskich uchodźców z rzezi wołyńskiej. W Zamku Radziwiłłów razem z Niemcami bronili się przed atakami UPA. Mimo to z rąk ukraińskich nacjonalistów w Ołyce zginęło 87 Polaków. 3 stycznia 1944 r. załoga niemiecka wyjechała z Ołyki wycofując się przed nadciągającymi wojskami sowieckimi. 10 dni później ludność polską w liczbie około 300 osób ewakuowano do ośrodka samoobrony w Przebrażu[6].

W Ołyce zachowały się wspaniałe zabytki dawnej świetności miasta – obecnie wszystkie niemal w ruinie. Zgrupowane są wokół zadrzewionego placu, będącego niegdyś rynkiem miasta.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Ludzie związani z Ołyką[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast (M.P. z 1937 r. Nr 69, poz. 104).
  2. Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 2, poz. 5).
  3. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 stycznia 1934 r. o zmianie granic miasta Ołyki w powiecie łuckim, województwie wołyńskiem (Dz. U. z 1934 r. Nr 16, poz. 127).
  4. Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, Warszawa 2000, s. 583.
  5. Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s. 687-688.
  6. Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo..., op.cit., s. 584.