Ożanka właściwa
| Ożanka właściwa | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | jasnotowce |
| Rodzina | jasnotowate |
| Rodzaj | ożanka |
| Gatunek | ożanka właściwa |
| Nazwa systematyczna | |
| Teucrium chamaedrys L. Sp. pl. 2:565. 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Ożanka właściwa (Teucrium chamaedrys L.) – gatunek rośliny należący do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae).
Spis treści |
Rozmieszczenie geograficzne [edytuj]
Występuje dziko w Afryce Północnej (Algieria, Tunezja, Maroko), w środkowej i południowo-wschodniej Europie i w Azji Zachodniej aż po Ural i Iran[2]. W Polsce rzadka, spotykana głównie na Wyżynie Lubelskiej, Roztoczu, Polesiu i w dolinie Wisły od ujścia Sanu do ujścia Wieprza. Na nielicznych stanowiskach występuje jeszcze w Niecce Nidziańskiej, Bramie Krakowskiej i w Karpatach (tutaj tylko na jednym stanowisku w Małym Grojcu w Kotlinie Żywieckiej)[3].
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Niewielki półkrzew, o wysokości 15–30 cm.
- Łodyga
- Wzniesiona, rozesłana, dźwigająca się, owłosiona. Rozgałęziona, często purpurowo nabiegła.
- Liście
- Jajowate, dolne ogonkowe.
- Kwiaty
- Różowe, czasami czerwone, zebrane po 6 w nibyokółkach.
Biologia i ekologia [edytuj]
Podkrzew, chamefit. Kwitnie od lipca do września. Porasta suche murawy, zarośla, polany, kamieniste i słoneczne zbocza. Występuje do wysokości 1700 m n.p.m. Gatunek charakterystyczny dla klasy Festuco-Brometea[4].
Zastosowanie [edytuj]
- Roślina lecznicza, dawniej używana w medycynie ludowej.
- Roślina ozdobna. Nadaje się na rabaty, obwódki oraz do obsadzania murów i zboczy.
Uprawa [edytuj]
Najlepiej rośnie na przepuszczalnej i jałowej glebie na słonecznym stanowisku. Rozmnaża się przez wysiew nasion wiosną, lub przez podział kęp jesienią. Strefy mrozoodporności 5-10[5].
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-01-02].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
Bibliografia [edytuj]
- Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
