Ożarów Mazowiecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ożarów Mazowiecki
Sanktuarium Miłosierdzia Bożego (po prawej), w głębi 4-gwiazdkowy Hotel Mazurkas
Sanktuarium Miłosierdzia Bożego (po prawej), w głębi 4-gwiazdkowy Hotel Mazurkas
Herb Flaga
Herb Ożarowa Mazowieckiego Flaga Ożarowa Mazowieckiego
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat warszawski zachodni
Gmina Ożarów Mazowiecki
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1967
Burmistrz Paweł Kanclerz
Powierzchnia 5,75 km²
Populacja (2013)
• liczba ludności

10 107
Strefa numeracyjna
+48 22
Kod pocztowy 05-850
Tablice rejestracyjne WZ
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Ożarów Mazowiecki
Ożarów Mazowiecki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ożarów Mazowiecki
Ożarów Mazowiecki
Ziemia 52°12′30″N 20°48′00″E/52,208333 20,800000Na mapach: 52°12′30″N 20°48′00″E/52,208333 20,800000
TERC
(TERYT)
1142032064
Urząd miejski
ul. Kolejowa 2
05-850 Ożarów Mazowiecki
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
BIP

Ożarów Mazowiecki (do 31 grudnia 1966 Ożarów-Franciszków[1]) − miasto w woj. mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w aglomeracji warszawskiej, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ożarów Mazowiecki. Miasto położone jest na Równinie Łowicko-Błońskiej nad Kanałem Ożarowskim.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. warszawskiego. 1 stycznia 2006 do Ożarowa Mazowieckiego została przeniesiona z Warszawy siedziba powiatu warszawskiego zachodniego.

Według danych z 31 grudnia 2012 miasto liczyło 10 378 mieszkańców.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Do Ożarowa Mazowieckiego można dojechać autobusami z Warszawy (pętla Cmentarz Wolski), liniami strefowymi (podmiejskimi) 713 (przez Mory), 813 (przez Macierzysz) i autobusami PKS Grodzisk Mazowiecki (kierunek Błonie i Sochaczew). Od 3 lutego 2012 do miasta dojeżdża także weekendowa linia nocna N52, o tej samej trasie, co autobus dzienny[2]. OM ma także stację kolejową obsługiwaną przez Koleje Mazowieckie. Przebiega przez nią linia kolejowa nr 3 : Warszawa ZachodniaFrankfurt nad Odrą.

W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:

Nr drogi Przebieg
DK92-PL.svg Rzepin - Poznań - Ożarów – Warszawa
DW701-PL.svg JózefówDomaniewŻbikówDuchnice – Ożarów – Strzykuły
DW718-PL.svg BorzęcinOłtarzewPruszków
DW735-PL.svg Ożarów (Droga nr 92 – Stacja PKP)

Demografia[3][edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Położenie na mapie gminy i powiatu
Starostwo powiatu w budynkach fabryki kabli
Ulica Poznańska będąca fragmentem drogi krajowej nr 92, dawniej nr 2
Kanał Ożarowski w Parku Towarzystwa Miłośników Ołtarzewa

Osadnictwo na terenie dzisiejszego Ożarowa Mazowieckiego może sięgać IX wieku p.n.e. Osiedlano się tutaj ze względu na bardzo wysokiej jakości glebyczarne ziemie, które sprzyjały rozwijaniu rolnictwa. Pierwsze zapisy o dotyczące terenów obecnego Ożarowa Mazowieckiego pochodzą z czasów Kazimierza Wielkiego i są datowane na 1342. Nazwa wsi Pożarowy pojawia się ok. 1414 i 1440, wiadomo że 1475 była to wieś książęca. W 1530 Pożarowy należały do starostwa warszawskiego. W XVI i XVII w. Pożarowy były jedną z większych wsi w dzisiejszym powiecie warszawskim zachodnim, od 1619 stanowiły dożywotnią dzierżawę Zofii Warszyckiej, wojewodziny podlaskiej. Od końca XVI w. zaczęto używać nazwy Ożarów. Wojny szwedzkie całkowicie zniszczyły wieś. Spis w 1827 odnotowywał istnienie 32 domostw zasiedlonych przez 257 mieszkańców. W 1864 ukaz carski przekazał część tutejszej ziemi chłopstwu, piętnaście lat później folwark w Ożarowie został wydzielony z dóbr Borzęcin. Z zapisów wynika, że stanowił on 1100 mórg, z czego sama osada 138 mórg.

W 1901 we wschodniej części wsi Franciszków z funduszy przemysłowca Kazimierza Ansgarego Kamińskiego powstała huta szkła. Od 1903 na linii kolei warszawsko-kaliskiej powstał przystanek pasażerski Franciszków. W 1906 w sąsiednim Ołtarzewie postało Towarzystwo Przyjaciół Ołtarzewa, którego zadaniem był rozwój wsi. Rokiem przełomowym dla osady był 1911, kiedy to powstała spółka akcyjna „Miasto Ogród”, której zadaniem była budowa kolonii domów jednorodzinnych. Warszawski prawnik i publicysta Wincenty Majewski na 33 hektarach ziemi (ok. 60 mórg) nakazał parcelację gruntu na 142 działki budowlane z szachownicowym układem ulic. Ulice te obsadzono drzewami owocowymi, których plony sprzedawano, a uzyskane fundusze przeznaczano na meliorację okolicy i inwestycje komunalne. W 1926 Wincenty Majewski zainicjował powstanie Towarzystwa Przyjaciół Ożarowa, które przejęło spółkę „Miasto Ogród”. Mniej więcej w tym czasie rozpoczęto regulację niewielkiej strugi Ożarówki i ok. 1930 między Macierzyszem a Ołtarzewem powstał Kanał Ożarowski. Na 1927 datuje się przybycie do Ożarowa Pallotynów, którzy otrzymali w darze dwór Kasprzyckich i przebudowali go na kaplicę. Była to filia kościoła parafialnego w Żbikowie. W 1929 powstała fabryka kabli pod nazwą „Polskie Fabryki Kabli i Walcownie Miedzi Sp. Akc”. W 1930 w Kcyni zmarł Wincenty Majewski. W 1932 została wybudowana pierwsza szkoła powszechna, dobra Zientarówka poddano parcelacji. W 1939 arcybiskup Stanisław Gall erygował parafię Ożarów z siedzibą w Ołtarzewie.

Podczas wojny obronnej we wrześniu 1939 na zachód od Ołtarzewa miała miejsce bitwa Armii Łódź i Armii Poznań z nacierającymi wojskami niemieckimi, zginęło ok. 1000 żołnierzy i trudna do określenia liczba cywili m.in. Marian Buczek. Po upadku powstania warszawskiego hitlerowcy zorganizowali w Ożarowie dwa obozy przejściowe, w hucie szkła dla cywili wypędzonych ze stolicy (filia Dulagu 121 Pruszków) i w fabryce kabli dla powstańców. W szczytowym momencie w tragicznych warunkach przebywało tu 11.000 powstańców. 3 października 1944 roku w dworku Reicherów w Ożarowie (znajdującym się w rejonie skrzyżowania dzisiejszych ulic Poniatowskiego i Obrońców Warszawy) podpisano kapitulację powstania warszawskiego.

W 1945 miejscowość liczyła 2750 mieszkańców. W 1952 nastąpiła elektryfikacja linii kolejowej. 1 stycznia 1957 Ożarów-Franciszków otrzymał status osiedla miejskiego[4]. W 1961 do Ożarowa-Franciszkowa przyłączono Ołtarzew, osiedle miało powierzchnię 10,19 km² i zamieszkiwane było przez 5752 mieszkańców[5]. Wraz z nadaniem praw miejskich 1 stycznia 1967 zmieniono nazwę, do nazwy Ożarów dodano człon Mazowiecki[6]. W skład miasta nie weszła część Ożarowa położoną bliżej Warszawy, aby uniknąć pomyłek zaczęto ją nazywać Ożarów-Wieś (obecnie część miasta). Rok później oddano do użytku pierwszy pawilon handlowy. W 1978 Fabryka Kabli podpisała umowę kapitałową z francuską firmą SAT/SERETE i rozpoczęła produkcję kabli telekomunikacyjnych. W 1980 miało miejsce uroczyste wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę kościoła pw. Miłosierdzia Bożego i Najświętszej Marii Panny Matki Emanuela (od 6 czerwca 1997 jest to Sanktuarium Bożego Miłosierdzia). Od 1985 działał w Ożarowie Uniwersytet Ludowy, pallotyńskie Wyższe Seminarium Duchowne w Ołtarzewie obecnie leży w granicach miasta Ożarów Mazowiecki. W 1989 zatwierdzono obowiązujący herb miasta, trzy lata później 19 lutego 2003 r., po 306 dniach protestu pracowników zlikwidowano Fabrykę Kabli. Na jej terenie znajduje się obecnie specjalna strefa ekonomiczna, od 2006 w obiektach administracyjnych znajduje się m.in siedziba starostwa powiatu warszawskiego zachodniego[7][8]. Z dniem 1 stycznia 2014 w granice Ożarowa Mazowieckiego włączono sołectwo Ożarów-Wieś[9].

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W Ożarowie Mazowieckim działa Dom Kultury "Uśmiech".

Zespoły muzyczne w Ożarowie Mazowieckim:

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Ożarowie Mazowieckim mieści się Klub Sportowy "Ożarowianka-Ożarów Mazowiecki" występujący obecnie w IV lidze . W sekcji piłki nożnej trenuje młodzież w pięciu grupach wiekowych: seniorzy, juniorzy, trampkarze, żacy, orliki. Klub posiada również sekcje ping-ponga i łucznictwa oraz siłownię.

7 listopada 2002 została oddana do użytku pływalnia miejska. Zespół kąpielowy tworzą: basen sportowy 25 x 12,5m, basen do nauki pływania 12,5 x 6m, zespół basenów rekreacyjnych wyposażonych w prądy wodne, gejzery, bicze wodne, ławki napowietrzające, oraz sauna. Dodatkową atrakcją jest rynna wodna[10]. Od 16 lutego 2004 na basenie rozpoczęła swoją działalność sekcja pływacka. Pływalnia Miejska – GOSiR – często bywa gospodarzem zawodów pływackich o zasięgu krajowym.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Związani z Ożarowem[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • W Ożarowie Mazowieckim ma siedzibę produkująca m.in. detektory podczerwieni firma Vigo System SA, której produkt zainstalowano w łaziku marsjańskim Curiosity.[12]
  • Ożarowską firmą dostarczającą wysoko zaawansowane technologicznie produkty dla Sił Zbrojnych RP i innych sił zbrojnych członków NATO jest WB Electronics.
  • W Ożarowie Mazowieckim rozgrywa się akcja nakręconego w 1999 serialu telewizyjnego "Ja, Malinowski".
  • Akcja książki „Na pokuszenie” PM Nowaka w dużej mierze rozgrywa się w Ożarowie Mazowieckim[13].

Przypisy

  1. Dz. U. z 1966 r. Nr 52, poz. 318
  2. ZTM Warszawa – informacje – Uruchomienie linii nocnej N52 do Ożarowa Mazowieckiego.
  3. UMiG Ożarów Mazowiecki – Dane statystyczne - ludność za lata 2009-2011. [dostęp 7.08.2012].
  4. Dz.U. 1956 nr 58 poz. 277
  5. Miasta Polskie w Tysiącleciu, Wyd. Ossolineum Wrocław 1965, tom II s. 496
  6. Dz.U. 1966 nr 52 poz. 318
  7. Piotr Bielawski Ożarów Mazowiecki, plan miasta z przewodnikiem turystycznym, Agencja Regraf Warszawa 2006
  8. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ożarów Mazowiecki s. 15
  9. "Ożarów i Nieporęt nieco większe" Życie Warszawy 28 grudnia 2014
  10. Pływalnia miejska. „Informator Ożarowski”. 12 (99), grudzień 2002. 
  11. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 11 lutego 2013.
  12. Sonda Curiosity wylądowała na Marsie. [dostęp 7.08.2012].
  13. Opis książki „Na pokuszenie” na portalu biblionetka.pl. [dostęp 11.04.2014].