OGLE
The Optical Gravitational Lensing Experiment (OGLE), Eksperyment Soczewkowania Grawitacyjnego – projekt naukowy mający na celu wykrywanie i obserwację zjawisk mikrosoczewkowania grawitacyjnego prowadzony za pomocą polskiego teleskopu w Las Campanas Observatory w Chile przez naukowców z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem prof. Andrzeja Udalskiego. Eksperyment prowadzony jest od 1992 roku.
Do największych osiągnięć pierwszej fazy projektu, trwającej w latach 1992-1995, należało odkrycie pierwszych przypadków mikrosoczewkowania grawitacyjnego w kierunku centrum Drogi Mlecznej oraz pierwszy przypadek mikrosoczewkowania przez gwiazdę podwójną. Do najważniejszych wyników naukowych uzyskanych w czasie trwania drugiej fazy projektu (OGLE-II, 1997-2000) należy kalibracja kilku tzw. świec standardowych (cefeid, gwiazd typu RR Lyrae, gwiazd red clump), co przyczyniło się do rewizji skali odległości we Wszechświecie.
Do najgłośniejszych osiągnięć, trwającej do 3 maja 2009, trzeciej fazy projektu (OGLE-III) należy odkrycie szeregu zjawisk tzw. tranzytu, z czego dotychczas w pięciu przypadkach potwierdzono odkrycie planet pozasłonecznych. Pierwsze światło czwartej fazy (OGLE-IV) miało miejsce w nocy z 7 na 8 września 2009. Detektor czwartej fazy projektu składa się z 32 matryc CCD zawierających 2048×4096 pikseli (w sumie ponad 260 Mpx). Każdy piksel ma rozmiar 15 μm, co przy ogniskowej teleskopu daje rozdzielczość 0,26 sekundy łuku na piksel. Pole widzenia teleskopu ma rozmiar 1,4 stopnia kwadratowego, czyli około 7 tarcz Księżyca.
Dotychczas zaobserwowano kilka tysięcy przypadków pojaśnienia gwiazd przez przechodzące przed nimi niewidoczne obiekty należące do ciemnej materii. Oprócz tego wykryto około 300 tysięcy gwiazd zmiennych w centrum Drogi Mlecznej oraz w Obłokach Magellana. Jednym z największych osiągnięć projektu OGLE jest odkrycie około 200 gwiazd okresowo przyćmiewanych przez krążące wokół nich niewielkie, ciemne obiekty. Dotychczas w siedmiu przypadkach potwierdzono, że obiektami tymi są planety pozasłoneczne. Oprócz tego grupa OGLE wraz z nowozelandzkim projektem MOA jako pierwsza zaobserwowała planetę pozasłoneczną używając metody mikrosoczewkowania grawitacyjnego.
W 2005 zespół OGLE, działając we współpracy z międzynarodowym projektem PLANET oraz zespołem MOA odkrył najmniejszą, a przy tym najbardziej podobną do Ziemi, ze znanych dotąd planet pozasłonecznych – OGLE-2005-BLG-390L b. Innym ciekawym odkryciem zespołu OGLE jest najmniejsza zaobserwowana dotąd gwiazda OGLE-TR-122b. W maju 2010 potwierdzono odkrycie 4 planetoid w ramach fazy OGLE-IV. Odkryte planetoidy to: 2010 EK139, 2010 EL139, 2010 FX86 i 2010 HE79[1].
Zespół OGLE stanowią (2010): Andrzej Udalski, Marcin Kubiak, Michał Szymański, Grzegorz Pietrzyński, Igor Soszyński, Łukasz Wyrzykowski, Krzysztof Ulaczyk, Radosław Poleski, Szymon Kozłowski i Paweł Pietrukowicz z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracownikiem projektu i jednym z pomysłodawców był Bohdan Paczyński z Princeton University.
