ORP Generał Tadeusz Kościuszko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
ORP Generał Tadeusz Kościuszko (273)
ORP Generał Tadeusz Kościuszko (273)
Klasa fregata rakietowa
Typ Oliver Hazard Perry
Projekt SCB-261
Historia
Stocznia Todd Pacific
Położenie stępki 13 lipca 1977
Wodowanie 29 lipca 1978
 US Navy
Nazwa USS Wadsworth (FFG-9)
Wejście do służby 2 kwietnia 1980
Wycofanie ze służby 28 czerwca 2002
 Marynarka Wojenna
Wejście do służby 28 czerwca 2002
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność pełna: 4 100 ton
Długość 135,6 metra
Szerokość 13,7 metra
Zanurzenie 5,7 metra
Prędkość 29 węzłów
Napęd
2 turbiny GE LM2500 (41 000 shp)
pomocniczy: 2 x ABB Azipod (350 KM) dla manewrów
Zasięg 5 000 Mm przy 18 węzłach
Sensory
radary: SPS-49(V)4, AN/SPS-55
sonary: AN/SQS-56, AN/SQR-19 TACTAS
Wyrzutnie torpedowe 2 x potrójne 324 mm (zop)
Uzbrojenie
przeciwokrętowe: 2 x RGM-84 Harpoon
przeciwlotnicze: 9 x RIM-66E SM-IMR Block VI
artyleryjskie: OTO Melara 76 mm, CIWS: Phalanx
Wyposażenie
kontrola ognia: Mk 92 Mod 4, EM: AN/SLQ-32 ESM
Wyposażenie lotnicze
2 x SH-2 Seasprite
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

ORP Generał Tadeusz Kościuszko (273)fregata rakietowa typu Oliver Hazard Perry polskiej Marynarki Wojennej.

Okręt został zwodowany 29 lipca 1978 roku w stoczni Todd Pacific w San Pedro, 2 kwietnia 1980 roku został zaś przyjęty do służby w amerykańskiej marynarce wojennej pod nazwą USS "Wadsworth" (FFG-9). 28 czerwca 2002 roku został skreślony z listy okrętów US Navy. Na podstawie umowy między rządami Stanów Zjednoczonych oraz Rzeczypospolitej Polskiej, tego samego dnia nastąpiło podniesienie bandery bandery Marynarki Wojennej w bazie morskiej US Navy San Diego Kaliforni. W uroczystości przekazania okrętu wzięli udział – obok przedstawicieli władz i flot obu krajów – liczni polscy kombatanci zamieszkali w USA. Nazwę ORP „Generał Tadeusz Kościuszko” z numerem taktycznym 273 nadano okrętowi 25 października 2002 roku w Gdyni. Matką chrzestną okrętu jest Aleksandra Miller.

Siostrzanym okrętem w polskiej Marynarce Wojennej jest ORP "Gen. K. Pułaski" (272), służący wcześniej w marynarce amerykańskiej jako USS „Clark”. Oba okręty wchodzą w skład dOB 3 Flotylli Okrętów.

Budowa i konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Konstrukcja okrętu odpowiada przyjętemu przez marynarkę amerykańską założeniu produkcji tanich jednostek (co miało umożliwić ich masową produkcję) zwalczania okrętów podwodnych (ZOP) o wysokiej dzielności morskiej. Podstawową rolą tych okrętów miało być zwalczanie radzieckich okrętów podwodnych, w ograniczonym zakresie wypełniać także miały zadania związane z obroną przeciwlotniczą desantów, grup zaopatrzeniowych i konwojów morskich, dysponować miały także zdolnością zwalczania nawodnych celów morskich. Ich rolą nie miało być jednak towarzyszenie zespołom okrętów nawodnych ani też zapewnianie eskorty grupom lotniskowym w trakcie wojny[1].

Ukończony w 75% USS "Wadsworth" (FFG-9) w stoczni Todd Pacific w lutym 1979 roku.

Kontrakt na budowę okrętu o numerze kadłuba FFG-9 zawarto ze stocznią Todd Pacific 27 lutego 1976 roku[2], zaś stępkę pod trzeci okręt typu Oliver Hazard Perry, położono w stoczni San Pedro 13 lipca 1977 roku. Jednostkę zwodowano 29 lipca 1978 roku, 28 lutego 1980 roku zaś okręt wszedł do służby w United States Navy jako USS "Wadsworth" (FFG-9). Jego modułowa konstrukcja umożliwiała bardzo krótki czas budowy między położeniem stępki, a zwodowaniem. Wprawdzie wczesne projekty zakładały umieszczenie w pokładzie jednego hangaru śmigłowca podzielonego na dwie części, wkrótce jednak projekt zmodyfikowano, umieszczając w nim hangary równoległe o długości 12,5 metra i szerokości 4,5 metra, w celu pomieszczenia dwóch maszyn SH-60B[1]

Kadłub okrętu o długości 125,9 metra w linii wodnej, mierzy 135,6 metra długości całkowitej, największa szerokość okrętu sięga 13,7 metra, zanurzenie zaś 6,7 metra. Jednostka o wyporności 2 769 ton standardowych ma 3 658 ton wyporności pełnej[1]. Według niektórych jednak źródeł, wyporność pełna okrętu wynosi 4100 ton[3]. Jednostka napędzana jest przez siłownię wyposażoną w dwie turbiny gazowe General Electric LM2500 zapewniające moc wyjściową 41 000 KP dla jednego wału napędowego przenoszącego napęd na pięciołopatową śrubę. Tak skonfigurowana siłownia nominalnie zapewnia prędkość 29 węzłów z możliwością utrzymywania prędkości 25 węzłów przy użyciu jedynie jednej turbiny, niektóre jednostki tego typu zdolne były do osiągnięcia maksymalnej prędkości 36 węzłów[1]. Zdaniem niektórych poświęcony okrętowi źródeł, jednostka jest w stanie rozwinąć prędkość przekraczającą 30 węzłów[3]. Okręt wyposażony jest także w system napędu pomocniczego w postaci dwóch wysuwanych elektrycznych Azipodów ABB o mocy 350 KM. Napęd pomocniczy okrętu używany jest do precyzyjnych manewrów jednostki, zdolny jest jednakże do zapewnienia okrętowi możliwości powrotu do portu z prędkością 6 węzłów, w razie awarii napędu głównego[1]. System napędowo-energetyczny okrętu uzupełniany jest przez cztery generatory elektryczne Diesla o mocy 1000 kW każdy.

Wyposażenie elektroniczne[edytuj | edytuj kod]

W trakcie budowy jednostek typu Oliver Hazard Perry korporacja Sperry zaproponowała marynarce oraz Kongresowi wyposażenie późniejszych jednostek tego typu w radar ze skanowaniem fazowym, a następnej kolejności wyposażenie w tego typu radar również wcześniejszych jednostek do których zaliczał się USS "Wadsworth". US Navy uznała jednak że zaproponowany koszt instalacji takich radarów za zbyt wysoki. Okręt wyposażony jest więc w cyfrowy radar obserwacji przestrzeni powietrznej SPS-49(V)4 oraz radar obserwacji powierzchni SPS-55. Jednostka wyposażona została także w umieszczony w kilu i dziobie sonar SQS-56, z uwagi jednak na stosunkowo ograniczone możliwości tego modelu sonaru, w zakresie wykrywania okrętów podwodnych okręt zmuszony jest polegać w głównej mierze na znacznie bardziej efektywnym sonarze holowanym SQR-19 TACTAS. W celu zwiększenia przeżywalności na polu walki morskiej poprzez redukcję skutecznej powierzchni odbica (radar cross section), FFG-9 został wyposażony w pasywny system przeciwdziałania [1]. W przeciwieństwie do niektórych innych okrętów tego typu, FFG-9 nigdy nie otrzymał systemu Sidekick ECM, umożliwiającego przeciwdziałanie aktywne pasywnemu układowi SLQ-32(V)2 w który wyposażona jest jednostka.

Uzbrojenie[edytuj | edytuj kod]

Start pocisku Standard z wyrzutni Mk. 13 Mod. 4.

W chwili budowy, wszystkie jednostki typu Oliver Hazard Perry otrzymały wyrzutnię pocisków rakietowych Mk 13 Mod 4 z pojedynczą prowadnicą przeznaczoną do wystrzeliwania pocisków przeciwlotniczych Standard oraz przeciwokrętowych RGM-84 Harpoon. Wyposażony w system automatycznego ładowania wyrzutni wbudowany w okręt magazyn amunicji, mieści 40 pocisków. Uzbrojenie artyleryjskie FFG-9 stanowiła armata uniwersalnakalibru 76 mm OTO Melara Mk 75 o szybkostrzelności do 100 strzałów na minutę, służąca do zwalczania celów naziemnych i nawodnych (zasięg do 8 km) oraz powietrznych (zasięg 5 km). Okręt otrzymał także pojedynczy zestaw obrony bezpośredniej Vulcan Phalanx Mk 15 w skład którego wchodzi armata sześciolufowa kalibru 20 mm o szybkostrzelności 3000 strzałów na minutę. Jako okręt zwalczania okrętów podwodnych, jednostka otrzymała także dwie potrójne wyrzutnie wyrzutnie torpedowe Mk. 32 kalibru 324 mm. Uzbrojenie to uzupełniały także cztery karabiny maszynowe kalibru 12,7 mm.

Amunicja[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe uzbrojenie okrętu stanowiły torpedy lekkie ZOP Mk. 46 kalibru 324 mm. Mk. 46 stanowi podstawową amerykańską torpedę przeciwpodwodną od połowy lat 60. XX wieku, i do dziś jest głównym środkiem zwalczania okrętów podwodnych w wielu państwach świata w tym w Stanach Zjednoczonych. Wyposażona w głowicę bojową zawierającą 45 kilogramów PBXN-103 (ekwiwalent 83 kg TNT) oraz aktywno/pasywny akustyczny system naprowadzania przystosowany zarówno do działania w wodach oceanicznych jak i wodach płytkich[4]. Napęd tej torpedy stanowi silnik tłokowy napędzający dwie śruby przeciwbieżne. Układ taki zapewnia prędkość maksymalną 45 węzłów na dystansie 7,5 kilometra.

Służba w Marynarce Wojennej[edytuj | edytuj kod]

ORP Gen. T. Kościuszko
Dowódcy okrętu
kmdr por. Krzysztof Maćkowiak
kmdr por. Marek Poliński
kmdr por. Wojciech Kamiński
kmdr por. Piotr Solarczyk
kmdr por. Grzegorz Mucha

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

ORP „Gen. T. Kościuszko”, jeszcze pod banderą amerykańską jako USS „Wadsworth”, zagrał w filmie Polowanie na Czerwony Październik amerykański okręt USS „Reuben James”[5]. Ówcześnie noszony przez jednostkę numer burtowy 9 jest wyraźnie widoczny na paru ujęciach.

23 czerwca 2014 w Zatoce Gdańskiej okręt zbliżył się na odległość około 50 metrów do trąby powietrznej unoszącej się nad wodą [6]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Norman Polmar: The Naval Institute Guide..., s. 160-168
  2. USS Wadsworth (FFG-9): History (ang.). usswadsworth.org. [dostęp 2014-07-05].
  3. 3,0 3,1 USS Wadsworth (FFG-9): Specification (ang.). usswadsworth.org. [dostęp 2014-07-05].
  4. Norman Polmar: Naval Institute Guide..., s. 536-538
  5. History
  6. http://kontakt24.tvn24.pl/temat,bylismy-okolo-50-metrow-od-traby-nagranie-z-pokladu-statku,126936,html?categoryId=496 [dostęp 2014-06-27]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]