ORP Gryf (1951)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy okrętu szkolnego z 1951. Zobacz też: inne okręty o nazwie ORP Gryf.
ORP Gryf
ORP „Gryf”
ORP „Gryf”
Historia
 III Rzesza
Nazwa Irene Oldendorff
Wejście do służby 1945
 Wielka Brytania
Nazwa Empire Contees
Wejście do służby 10 października 1945
 ZSRR
Nazwa Omsk
Wejście do służby 1946
 PRL
Nazwa Opole
Wejście do służby 13 maja 1947
 Marynarka Wojenna (PRL)
Nazwa ORP Zetempowiec / ORP Gryf
Wejście do służby 10 lipca 1951
Wycofanie ze służby 24 września 1976
Los okrętu przebudowany na barkę koszarową BK-4
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 4220 t
Długość 91,8 m
Szerokość 13,5 m
Zanurzenie 4,9 m
Prędkość 11,2 węzłów
Zasięg 5700 Mm przy prędkości 10 w
Napęd
maszyna parowa Lentz o mocy 1200 KM, 1 śruba
Uzbrojenie
2 działa przeciwlotnicze kalibru 85 mm (2 x I)

4 działka plot. 37 mm (2 x II)

Następna nazwa BK-5

ORP Gryf – polski okręt szkolny z lat 1951-1976, początkowo noszący nazwę ORP Zetempowiec. Był drugim okrętem o nazwie ORP Gryf.

Został przebudowany ze statku handlowego budowanego pod koniec II wojny światowej dla marynarki niemieckiej, po wojnie przekazanego Polsce w ramach reparacji wojennych. Początkowo służył w marynarce handlowej pod nazwą „Opole”, wraz z bliźniaczym statkiem „Olsztyn”. W 1950 został przekazany Marynarce Wojennej i po przebudowie na okręt szkolny, wszedł do służby pod nazwą ORP „Zetempowiec” (na cześć ZMP). Przebudowy – mimo jej znacznego zakresu – dokonano w ekspresowym tempie 152 dni. Jej przebieg nadzorował wyznaczony na dowódcę jednostki Polak z pochodzenia a jednocześnie oficer radzieckiej floty handlowej Oceanu Spokojnego – kmdr ppor. Robert Mietielica, dzięki którego staraniom na rufowej nadbudówce został zamontowany dalmierz artyleryjski. Kmdr Mietielica stał się powszechnie znany, wymuszając należny dla ORP salut polskiego rudowęglowca, przez ostrzelanie go z działa ślepymi nabojami[1].

Po odwilży politycznej 1956 roku, w 1957, okrętowi nadano tradycyjną w polskiej marynarce nazwę ORP „Gryf[2]. Był największą jednostką szkolną polskiej marynarki, odbył wiele rejsów szkolnych w obrębie Morza Bałtyckiego (m.in. Leningrad, Rostock), a także Morza Północnego (m.in. Narwik, Murmańsk, Archangielsk, Reykjavik, Portsmouth) i Morza Śródziemnego i Czarnego (m.in. Palermo, Split, Warna, Sewastopol, Port Said, Aleksandria). W 1970 i 1971 zdobył miano najlepszego okrętu MW. Wycofany został ze służby w 1976, po czym służył przez pewien czas jako hulk – barka koszarowa i grzewcza w VIII basenie w Gdyni.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • 1945 – zbudowany jako niemiecki statek typu Hansa A '„Irene Oldendorff"” w stoczni Burmeister and Wain w Kopenhadze w Danii (port macierzysty Lubeka)
    • 10 października 1945 – przejęty przez Wielką Brytanię i przemianowany na „Empire Contees” (port macierzysty Londyn)
  • 1946 – przekazany ZSRR i przemianowany na „Omsk” (cyrylica Омск; port macierzysty Ryga)
  • 13 maja 1947 – przekazany Polsce i wcielony do polskiej floty handlowej pod nazwą "Opole" (port macierzysty Szczecin)
  • 19 października 1950 – przejęty przez Marynarkę Wojenną i przebudowany w Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni na okręt szkolny
  • 10 lipca 1951 – wcielony do służby jako ORP „Zetempowiec”
  • 10 kwietnia 1957 – zmiana nazwy na ORP „Gryf”
  • 24 września 1976 – wycofany ze służby i przebudowany na barkę koszarową BK-5.

Przypisy

  1. Komandor Mietielica. „Przegląd Morski”, maj 2010. 
  2. J.Piwowoński, Flota spod biało-czerwonej, s.343.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Ciesiulewicz, Feliks Kujej: Marynarka Wojenna 1945-1970. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1971.
  • Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1989. ISBN 978-83-100-8902-1.
ORP Gryf przy molo w Sopocie ok. 1965 roku