ORP Kontradmirał Xawery Czernicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
ORP Kontradmirał Xawery Czernicki
ORP Kontradmirał Xawery Czernicki
Historia
Położenie stępki 16 sierpnia 2000 (jako okręt log.)
Wodowanie 14 czerwca 1991 (jako stacja demag.)
16 listopada 2000
 Marynarka Wojenna
Wejście do służby 1 września 2001
Los okrętu w służbie
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność pełna: 2382 t
Długość całkowita: 73,8 m
Szerokość 13,8 m
Zanurzenie 4,3 m
Prędkość maks. 14,1 węzła,
ekonomiczna 12,1 w.
Uzbrojenie
podwójnie sprzężona 23 mm armata okrętowa ZU-23-2MR Wróbel II (wariant bez stołu startowego dla rakiet), dwie poczwórne wyrzutnie WM-4 "FASTA" rakiet przeciwlotniczych 9M32M "STRZAŁA-2M"
Załoga 46 osób
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki" – polski okręt wsparcia logistycznego w latach 2008 – 2009 przebudowany w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni do roli okrętu dowodzenia siłami obrony przeciwminowej. Jest jednym z najnowszych okrętów polskiej Marynarki Wojennej. Należy do nielicznych, które nie zostaną wycofane w 2015 roku[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Okręt powstał nieco z przypadku, w celu wykorzystania gotowego kadłuba pływającej stacji demagnetyzacyjnej projektu 130. Okręty projektu 130 (w kodzie NATO: Bereza) zostały zaprojektowane pod koniec lat 70. w biurze konstrukcyjnym Stoczni Północnej w Gdańsku we współpracy z ZSRR z przeznaczeniem dla marynarki ZSRR. W Stoczni Północnej następnie zbudowana została seria 18 jednostek tego typu, z czego 17 sprzedano w latach 1984-1991 do ZSRR, a jedną do Bułgarii.

Z uwagi na rozpad ZSRR i kłopoty finansowe marynarki rosyjskiej, będąca następcą ZSRR strona rosyjska nie odebrała ostatniego zamówionego okrętu projektu 130, o numerze stoczniowym 130/19, który wodowano 14 czerwca 1991 i wyposażono w 90%. Na skutek umowy między Rosją a Polską, Stocznia Północna stała się następnie właścicielem nieukończonego okrętu jako pokrycie rozliczeń. Przez kolejne lata stocznia próbowała bezskutecznie oferować go do sprzedaży do różnych zastosowań. Ostatecznie stocznia przekazała go nieodpłatnie polskiej Marynarce Wojennej pod warunkiem powierzenia Stoczni Północnej jego przebudowy. Zdecydowano wówczas przebudować nieukończony okręt na okręt wsparcia logistycznego i umowę o przebudowę podpisano w marcu 2000.

Projekt roboczy przebudowy opracowano w Biurze Konstrukcyjnym Stoczni Północnej S.A. w Gdańsku, Zakładzie Projektowania Statków Centrum Techniki Okrętowej i w Biurze Konstrukcyjnym Stoczni Remontowej S.A. Okręt otrzymał nowe oznaczenie projektu 890. Z dotychczasowego okrętu projektu 130 pozostawiono głównie większość kadłuba i siłownię. Kadłub zmodyfikowano i nieco przedłużono przez zmianę konstrukcji dziobu i dodanie gruszki dziobowej, co poprawiło własności morskie. Zdemontowano całość zbędnego w nowym zastosowaniu wyposażenia i zainstalowano nowe, przystosowując jednostkę do transportu zaopatrzenia i żołnierzy, których pomieszczenia znajdują się w części dziobowej. Dodano m.in. lądowisko dla śmigłowca.

Przebudowa kadłuba została dokonana w Stoczni Remontowej. Mimo że kadłub był już zbudowany, jako datę położenia stępki oficjalnie podano 16 sierpnia 2000. Okręt ponownie wodowano 16 listopada 2000, a polską banderę podniesiono na nim 1 września 2001.

Okręt otrzymał nazwę ORP „Kontradmirał Xawery Czernicki”, zapisywaną też w skrócie (m.in. na burcie) „Kontradmirał X. Czernicki”, na cześć wiceadmirała (w chwili podnoszenia bandery Xawery był kontradmirałem) Xawerego Czernickiego, awansowanego pośmiertnie przez prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego w 2007.

Okręt „Kontradmirał Xawery Czernicki” przeznaczony jest do pełnienia roli okrętu dowodzenia siłami obrony przeciwminowej w narodowych oraz sojuszniczych zespołach okrętów. Możliwe jest to dzięki znacznemu rozbudowaniu systemów łączności i dowodzenia okrętu podczas przebudowy w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni. Kosztem pomieszczeń dla żołnierzy desantu stworzono m.in. pomieszczenia dla żołnierzy sztabu sił obrony przeciwminowej. Ponadto okręt podtrzymał zdolność zaopatrywania w morzu okrętów w żywność, paliwo i amunicję (spełniając funkcje okrętu zaopatrzeniowego), prowadzenia drobnych remontów i obsługi okrętów. Może także służyć jako okręt-baza, w tym dla żołnierzy jednostek specjalnych. Okręt ma dwa stanowiska dla samochodów ciężarowych na rufie, dostępne przez furty rufowe. Posiada dwa burtowe stanowiska przeładunkowe, służące do przekazywania ładunków o masie do 250 kg na okręty płynące obok w odległości do 60 m oraz rufowe stanowisko do przekazywania paliwa o wydajności 100 t/h. Może przewieźć 10 standardowych kontenerów 20-stopowych. Na rufie ma lądowisko dla śmigłowca o wymiarach 20x12 m. W skład wyposażenia wchodzi też armatka wodna do gaszenia pożarów.

Służba[edytuj | edytuj kod]

Z numerem taktycznym 511, "Czernicki" został wcielony do 2. Dywizjonu Okrętów Transportowo-Minowych 8. Flotylli Obrony Wybrzeża w Świnoujściu.

10 lipca 2002 roku ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki" opuścił Port Wojenny w Świnoujściu i wypłynął w rejon Zatoki Perskiej. Wspólnie z jednostkami kilku innych państw koalicji antyterrorystycznej operował w składzie V Floty Stanów Zjednoczonych. Wykonywał zadania wsparcia, zabezpieczenia i ochrony jednostek uderzeniowych V Floty US Navy oraz okrętów innych bander uczestniczących w operacji Enduring Freedom. Pierwszą, ponad 40-osobową załogą dowodził kpt. mar. Grzegorz Okuljar.

Po wymianie załogi dowództwo jednostki objął kmdr ppor. Jacek Rogalski. Okręt wziął udział w inwazji na Irak, patrolując rejon ujścia Eufratu oraz transportując jednostki komandosów. Po zakończeniu działań okręt powrócił do kraju.

Information icon.svg Zobacz też: PKW Zatoka Perska (2003).

Od stycznia do grudnia 2010 roku ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki" pełnił służbę jako okręt dowodzenia Stałego Zespołu Sił Obrony Przeciwminowej NATO (SNMCMG1) i prowadził działania na Morzu Bałtyckim, Północnym, Norweskim, Śródziemnym i Ocenie Atlantyckim. Przez cały 2010 rok z pokładu jednostki Zespołem dowodził polski dowódca i sztab. W tym czasie okręty SNMCMG1 pod polskim dowództwem przeprowadziły 5 operacji bojowych niszczenia materiałów wybuchowych spoczywających na dnie Morza Północnego i Bałtyckiego, podczas których zniszczono 35 różnego rodzaju materiałów wybuchowych o łącznej masie ponad 12 ton. Brały także udział w 7 międzynarodowych ćwiczeniach na morzu[2][3].

Od marca do czerwca 2011, jako PKW Czernicki okręt prowadził działania na Morzu Śródziemnym w ramach Operacji Active Endeavour, gdzie pełnił funkcje okrętu dowodzenia floty NATO[potrzebne źródło]

Obecnie (od stycznia 2013 r.) ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki" po raz drugi pełni służbę jako okręt dowodzenia Stałego Zespołu Sił Obrony Przeciwminowej NATO (SNMCMG1). Zespołem dowodzi kmdr por. Piotr Sikora[2][3].

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • napęd: 2 silniki wysokoprężne Cegielski-Sulzer 8AL25D o mocy łącznej 2935 KM (2160 kW), 2 śruby w stałych dyszach
  • autonomiczność: 30 dób dla załogi (14 dób dla żołnierzy)
  • załoga: 46 osób (8 oficerów, 11 podoficerów i 27 marynarzy)

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]