ORP Sęp (1939)
| ORP Sęp | |
 |
|
| Klasa | okręt podwodny |
| Typ | Orzeł |
| Historia | |
| Stocznia | Rotterdamsche |
| Położenie stępki | listopad 1936 |
| Wodowanie | 17 października 1938 |
 Marynarka Wojenna |
|
| Wejście do służby | 16 kwietnia 1939 |
| Wycofanie ze służby | 2 września 1969 |
| Los okrętu | złomowany w latach 1971-72 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu |
1110 ton 1473 tony |
| Długość | 84 metry |
| Szerokość | 6,7 metra |
| Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu |
19,44 węzła 8,9 węzła |
| Zasięg | nawodny – 7000 Mm przy prędkości 10 węzłów
podwodny – 100 Mm przy prędkości 5 węzłów |
| Załoga | 6 oficerów, 54 podoficerów i marynarzy |
| Napęd | |
| 2 silniki wysokoprężne typu 6QD42Sulzer (4740 KM) 2 silniki elektryczne typu Brown Boveri (1100 KM) 2 baterie akumulatorów (200 ogniw). |
|
| Wyrzutnie torpedowe | torpedowe: 12 x 550 mm z reduktorami do torped 533 mm, w tym: 4 dziobowe, 4 w śródokręciu, 4 na rufie |
| Uzbrojenie | |
| • 20 torped • 1 działo Bofors 105 mm • 1 podwójne działko p/lot Bofors |
|
ORP Sęp – polski okręt podwodny typu Orzeł, zwodowany 17 października 1938 r. w stoczni Rotterdamsche Droogdok Maatschappij w Rotterdamie.
Spis treści |
Historia [edytuj]
16 kwietnia 1939, na redzie bazy Horton, podniesiono polską banderę na okręcie. 18 kwietnia, w towarzystwie ORP "Burza", okręt przybył do Gdyni, gdzie dokończono prace wyposażeniowe.[1] 1 września 1939 wyszedł w morze w ramach planu "Worek". 2 września, na północ od przylądka Rozewie wykonał atak torpedowy na niemiecki niszczyciel "Friedrich Ihn", który jednak uniknął trafienia. Kontratak za pomocą bomb głębinowych doprowadził do uszkodzenia okrętu podwodnego. Wieczorem 3 września ORP "Sęp" został zaatakowany przez U-Boota U-14, ale wystrzelona przez przeciwnika torpeda eksplodowała przedwcześnie. 4 września, z uwagi na poważne uszkodzenia i wyczerpanie załogi, skierował się w kierunku wód terytorialnych Szwecji. 17 września internowany w Stavnas (Szwecja), a następnie rozbrojony.
26 października 1945, wraz z innymi internowanymi okrętami (OORP "Ryś" i "Żbik"), powrócił do macierzystego portu w Oksywiu, gdzie po remoncie służył jako okręt szkolny. Modernizowany w okresie IV–XII 1946 (wymiana działa kalibru 105 mm na radzieckie kalibru 100 mm typu B-24-P bez charakterystycznej osłony, dostosowanie wyrzutni do torped radzieckich) i w 1958 (demontaż działa kalibru 100 mm).
W 1951, w związku z aferą związaną z ORP "Żuraw", aresztowano 8 marynarzy z załogi "Sępa". Oficerowie IW prowadzący śledztwo: Eugeniusz Niedzielin i Mikołaj Kulik, poddali ich torturom. Oskarżono ich o spisek. Jeden z marynarzy został stracony, siedmiu otrzymało kary 15 lat więzienia. W 1956 zostali zrehabilitowani[2].
3 grudnia 1964 okręt został poważnie uszkodzony wskutek wybuchu w przedziale akumulatorowym. W wyniku pożaru zginęło 8 członków załogi[3]. Po rocznej naprawie okręt wrócił do służby, ale nigdy nie wydano już rozkazu zanurzenia[2].
2 września 1969 został wycofany ze służby we flocie PRL (zdjęcie bandery 15 września). Złomowany w latach 1971-1972.
Dowódcy [edytuj]
- kmdr ppor. Władysław Salamon (lipiec 1938-1945)
- kmdr ppor. Bolesław Romanowski
- kpt. mar. Bronisław Szul
- kpt. mar. Henryk Pietraszkiewicz
- por. mar. Marian Załoga
- kpt. mar. Czesław Obrębski
- por. mar. Jerzy Missima
- por. mar. Ryszard Płużyczka
- kpt. mar. Michał Zawadzki
- kpt. mar. Lucjan Matysiak
Zachowane fragmenty okrętu [edytuj]
- Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni
- Armata 40 mm wz. 36 Bofors
- Armata 100 mm typu B-24-P
- Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie - Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej
- Armata 105 mm Bofors wz. 36
Ciekawostki [edytuj]
W latach 50. okręt "zagrał" w filmie Orzeł rolę swojego sławnego bliźniaka.
Przypisy
- ↑ WEU 1918-1939
- ↑ 2,0 2,1 Przemysław Semczuk. W cieniu Orła. „Newsweek Polska”, 11 stycznia 2009.
- ↑ Starsi bosmani: Henryk Kalinowski, Czesław Wawrzyniak, bosmanmaci: Edward Zajt, Jan Zaprzałka, maci: Piotr Cellary, Jan Motyl, Józef Kasiński, Alfred Wrodarczyk
Zobacz też [edytuj]
|
|||||
|
||||||||||||||
