ORP Warszawa (1920)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
ORP Warszawa
ORP Warszawa
Historia
Stocznia Stocznia Gdańska
Wodowanie 1920
 Marynarka Wojenna
Nazwa ORP Warszawa
Wejście do służby 13 sierpnia 1920
Wycofanie ze służby 18 września 1939
 WMF ZSRR
Nazwa Witebsk
Wejście do służby 24 października 1939
Wycofanie ze służby wrzesień 1941
Los okrętu zatopiony
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 110-112,5 ton
Długość 34,5 m
Szerokość 5,5 m
Zanurzenie 0,75 do 0,8 m
Prędkość 16 km/godz
Zasięg 1100 Mm
Załoga 44 ludzi
Napęd
do 1937r trzy silniki spalinowe Maybach, 4 cylindrowe o łącznej mocy 180 KM. od 1938r dwa silniki spalinowe Glennifer 6 cylindrowe o łącznej mocy 200 KM
Uzbrojenie
2 działa 75 mm, 1 haubica 100 mm
4 ckm (stan na 1939)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

ORP "Warszawa"monitor rzeczny Marynarki Wojennej II RP.

Budowa i historia[edytuj | edytuj kod]

Monitor zbudowany został w 1920, w Stoczni Gdańskiej, wraz z trzema bliźniaczymi jednostkami typu B (monitor gdański) OORP „Pińsk”, „Toruń” (eks-„Mozyrz”) i „Horodyszcze”. 30 kwietnia 1920 Minister Spraw Wojskowych nadał mu nazwę „Warszawa”[1]. 13 sierpnia 1920 wszedł do służby w I Dywizjonie Flotylli Wiślanej. W kwietniu 1922 wraz z ORP "Mozyrz" przydzielony został do Flotylli Pińskiej. W następnym roku wszedł w skład I Dywizjonu Bojowego tej flotylli. W latach 1925-1928 wszystkie monitory zostały przezbrojone w dwa działa 75 mm i haubicę 100 mm. Kolejna modernizacja w roku 1930 polegała na zdjęciu lewoburtowej wieżyczki ckm, oraz na przystosowaniu pozostałych wieżyczek do obrony przeciwlotniczej. W latach 1935-1937 w monitorze zastosowano dodatkowe zestawy pływaków zmniejszające dotychczasowe zanurzenie do 0,6 m. Od 1934 przystąpiono do głębokiej modernizacji monitorów. Prawdopodobnie ORP „Warszawa” jak i ORP „Horodyszcze” przed wrześniem 1939 roku nie zostały w pełni zmodernizowane. Modernizacja polegała tylko na wymianie silników na 100 KM

Okręt brał udział w kampanii wrześniowej. 18 września 1939 zatopiony został przez własną załogę na wschód od Mostów Wolańskich.

11 października 1939 został wydobyty przez Rosjan i po remoncie w Kijowie wcielony do służby pod nazwą „Witebsk”, formalnie wciągnięty na listę floty Flotylli Dnieprzańskiej już 24 października 1939. Od 17 lipca 1940 wchodził w skład radzieckiej Flotylli Pińskiej[2]. Po ataku Niemiec na ZSRR walczył od lipca 1941 pod Bobrujskiem na Berezynie, na Desnie oraz na Dnieprze (pod Domantowem, Suchołuczem i w obronie Kijowa). Wobec niemożności ewakuacji, 18 września 1941 został samozatopiony przez załogę w rejonie Chotników pod Kijowem[2] (według niektórych polskich źródeł, zatopiony przez Luftwaffe).

W sierpniu 1944 został podniesiony przez Rosjan, po czym złomowany w Kijowie[2].

Po II wojnie światowej w Polskiej Marynarce Wojennej służbę pełniły dwa okręty noszące nazwę „Warszawa”. Były to niszczyciel projektu 56AE i niszczyciel projektu 61MP.

Dowódcy:

  • por. mar. Jan May
  • (lipiec 1941) st. lejtnant A.I. Warganow[3]
Toruń i Warszawa w Pińsku

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

Uzbrojenie

  • początkowe:
  • od 1930:
  • 1 haubica kalibru 100 mm,
    • 2 działa 75 mm
    • 4 km 7,92 mm
  • jako "Witebsk":[2]
    • 3 działa 76,2 mm USW wz.36 (1xII, 1xI)
    • 4 km 7,62 mm

Opancerzenie

  • na burtach – 5 mm
  • pokład – 6 mm
  • wieże działowe – 10 mm
  • podstawy km – 8 mm
  • stanowisko dowodzenia – 8 mm

Przypisy

  1. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 17 z 25.05.1920 r.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 S.S. Bierieżnoj, op.cit., s.45.
  3. Iwan I. Czernikow: Encikłopedia monitorow. Zaszczitniki riecznych granic Rossii, Sudostrojenie, St. Petersburg, 2007, ISBN 978-5-7355-0706-2, s.320

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]