OTR-21 Toczka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
OTR-21 Toczka
OTR-21 Toczka
Państwo  ZSRR
Inne nazwy 9K79, SS-21, Scarab
Typ SRBM
Przeznaczenie pocisk taktyczny
Wyrzutnia lądowy, mobilny TEL
Długość 6400 mm
Średnica 650 mm
Rozpiętość 1440 mm
Masa startowa 2000 kg
Napęd jednostopniowy na paliwo stałe
ciag: 9788 N
Zasięg • Scarab A: 70 km
• Scarab B: 120 km
Naprowadzanie bezwładnościowe
Celność CEP: 160 m
Głowica odłamkowa 9N123F (482 kg)
kasetowa 9N123K (482 kg)/> jądrowa 9N123B o mocy 10kT lub 9N123B1 o mocy 100kT

OTR-21 Toczka – radziecki taktyczny zestaw rakietowy 9K79 klasy ziemia-ziemia z pociskami balistycznymi 9M79F, 9M79K lub 9M79B na lądowej platformie samochodowej z wyrzutnią typu TEL, przeznaczony do rażenia celów punktowych.

Początki opracowywania systemu sięgają pierwszej połowy lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku, kiedy to w biurze konstrukcyjnym OKB-2 MAP (późniejsze MKB Fakieł) opracowano projekt pocisku W-612 na podstawie rakiety W-611 morskiego systemu przeciwlotniczego M-11 Sztorm dla lądowego zestawu taktycznego Jastrieb. Zakładano radiokomendowy układ kierowania, użyty wcześniej w lądowym systemie taktycznym FKR-1, jednak taki układ okazał się moralnie przestarzały i w nowym pocisku konieczny był autonomiczny układ kierowania typu „wystrzel i zapomnij”. Wobec tego w 1965 roku opracowano nowy projekt z pociskiem W-614 dla nowego zestawu Toczka, tak jak poprzedni pocisk wykorzystano w nim korpus i silnik rakietowy z pocisku W-611, jednak zakładano użycie bezwładnościowego systemu kierowania i silnej głowicy o dużej skuteczności.

W tym czasie biuro musiało przekazać jednak, z powodu przeciążenia innymi projektami w 1966 roku, dokumentację do Biura Konstrukcyjnego Budowy Maszyn z Kołomny (KBM, dawne SKB GA). Na tym etapie wprowadzono korekty do projektu i oficjalnie w 1968 roku rozpoczęto tworzenie projektu. Prace nad pociskiem szybko posuwały się do przodu i od 1970 roku prowadzono pierwsze próby silnika, a w następnym roku na poligonie Kapustin Jar dokonano pierwszych próbnych startów kompletnych pocisków z eksperymentalnej wyrzutni 9P129. W 1975 roku po pozytywnych próbach przyjęto kompleks pod oznaczeniem 9K79 Toczka na uzbrojenie. Nieco wcześniej, bo już w 1973 rozpoczęto produkcje pocisków 9M79, a od maja 1974 ruszyła produkcja podwozi pływających BAZ-5921/5922 dla wyrzutni 9P129 i pojazdów transportowych 9T218.

Nowe systemy trafiły przede wszystkim do dywizjonów artylerii rakietowej stacjonujących w NRD i Czechosłowacji, a następnie w pozostałych oddziałach Zachodniej Grupy Wojsk. Do końca lat osiemdziesiątych na uzbrojeniu ZSRR było około 250 wyrzutni z których sformowano 15 brygad (w każdej 12-18 wyrzutni) i osiem dywizjonów. Po zaspokojeniu potrzeb własnych wojsk, zestaw został dopuszczony do eksportu dla armii państw Układu Warszawskiego, do Wojska Polskiego trafiły w 1987 roku – zakupiono cztery wyrzutnie i niezbędne pojazdy dla dywizjonu oraz zapas pocisków. Więcej egzemplarzy nie zakupiono z powody katastrofalnego stanu gospodarczego kraju i kilkukrotnie wyższej ceny niż poprzedni kompleks taktyczny Łuna-M. W ograniczonym zakresie weszły na uzbrojenie pozostałych krajów UW, oprócz Rumunii. Zakupiły go także Irak, Syria, Libia i Jemen oraz KRLD.

Przeznaczony jest do zwalczania środków ogniowych i rozpoznania przeciwnika, stanowisk dowodzenia oraz zgrupowań techniki bojowej, składów amunicji i innych materiałów.

Użycie bojowe[edytuj | edytuj kod]

Skład zestawu[edytuj | edytuj kod]

  • wyrzutnia 9P129
  • pojazd transportowo-załadowczy 9T218
  • pocisk rakietowy 9M79
  • stacje kontrolno-pomiarowe i wyposażenie pomocnicze

Kierowanie pociskiem: bezwładnościowe na całym torze lotu; sterowanie za pomocą sterów aerodynamicznych oraz pomocniczo-gazodynamicznych.

Typ pocisku: rakietowy z głowicą bojową o działaniu burzącym lub kasetowym lub specjalna jądrowa.

Napęd pocisku: jednostopniowy silnik rakietowy na paliwo stałe.

Typ wyrzutni: jednoprowadnicowa, samobieżna (pływająca), kołowa, na podwoziu typu 5921.

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

Średnica pocisku: 650 mm.

Rozpiętość płatów pocisku: 1440 mm

Długość pocisku: 6400 mm

Wymiary wyrzutni w położeniu marszowym: 9140x2800x4200 mm

Masa wyrzutni: 17 800 kg

Masa wyrzutni bojowa: 18 145 kg. Masa pocisku: 2010 kg

Masa głowicy bojowej: 482 kg

Prędkość marszowa pocisku: 1036 m/s. Minimalna odległość strzelania: 15000 m

Maksymalna odległość strzelania: 70 000 m.

Maksymalny pułap lotu: 26 000 m

Czas lotu na maks. odległość: 136 s

Czas przejścia w położenie bojowe: 16 min

Obsługa: 3 żołnierzy

Zapas przewożonej amunicji: 1 rakieta na wyrzutni, 2 rakiety na pojeździe transportowo-załadowczym

Maksymalna prędkość jazdy: 70 km/h

Maksymalna prędkość pływania: 8 km/h

Zasięg jazdy na szosie: 650 km

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Zestaw rakietowy 9K79 – Opis techniczny" Sygn. Uzbr. 2551/88
  • P. Kupidura; Taktyczny zestaw rakietowy 9K79 Toczka. Przegląd Wojsk Lądowych 7/2004
  • GlobalSecurity: SS-21 Scarab (ang.). [dostęp 13 sierpnia 2009].
  • Deagel: 9K79 (ang.). [dostęp 13 sierpnia 2009].