O demokracji w Ameryce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

O demokracji w Ameryce (fr. De la démocratie en Amérique) – dwutomowe dzieło Alexisa de Tocqueville'a wydane w latach 1835 (pierwszy tom) i 1840 (drugi tom), zawierające analizę amerykańskiego społeczeństwa politycznego[1].

W swojej pracy de Tocqueville zwracał uwagę między innymi na:

  • skład demograficzno-społeczny i etniczny Ameryki,
  • demokratyzm instytucji publicznych,
  • dużą rolę stowarzyszeń (w sensie organizacji, instytucji) o charakterze politycznym (np. partii politycznych) oraz ekonomicznym (np. spółek cywilnych)[2][3],
  • demokratyzację kultury,
  • niewielki zakres konfliktów społecznych i trwałych podziałów, sprzyjający bardziej funkcjonalnemu niż konfliktowemu modelowi struktury społecznej i relacji międzygrupowych,
  • znalezienie równowagi między ideologią i praktyką demokratycznego egalitaryzmu,
  • nierozwiązane i narastające konflikty

Krytyka metodologii[edytuj | edytuj kod]

Michael R. Hill porównuje metodologię Alexisa de Tocqueville'a i Harriet Martineau, na podstawie której zebrali dane do swoich dzieł.[4]. Obie te osoby przebywały w Stanach Zjednoczonych w podobnym czasie i obie napisały na tej podstawie książki o społeczno-politycznym kształcie amerykańskiej demokracji. Hill wymienia kilka błędów leżących u podstaw metodologii O demokracji w Ameryce Alexisa de Tocquevilla. Są to:

  • Cel podróży Tocqueville'a. Udał się on do Stanów w celu przygotowania raportu dla francuskiego rządu na temat więziennictwa. Został on opublikowany w 1833 roku pod tytułem On the Penitentary System in the United States and Its Application in France. Zdaniem Hilla negatywnie wpłynęło to na rzetelność obserwacji poczynionych przez Tocqueville'a, gdyż swój pobyt w Stanach - miejsca które odwiedzał, czas spędzony w poszczególnych miejscach - musiał dostosować do rządowego zlecenia.
  • Poleganie na wtórnym (dyskurs), a nie pierwotnym źródle faktów społecznych.
  • Dokumentacja: nienaukowa selekcja informacji i brak ochrony tożsamości informatorów. Tocqueville zanotował w jednym ze ze swoich dzienników: "Z rozmowy zapisałem jedynie to, co zgadzało się z już poczynionymi przeze mnie obserwacjami".[5] Tocqueville nie zniszczył dokumentacji swojej podróży, przez co ujawniona została tożsamość jego informatorów, gdy dzienniki z jego podróży wyszły drukiem.
  • Zbyt krótki czas poświęcony obserwacji amerykańskiej demokracji. Tocqueville na kontynencie północnoamerykańskim spędził dziewięć miesięcy, z czego znaczącą część w Kanadzie (Quebec, Montreal).
  • Niewystarczająca do przeprowadzenia rzetelnych obserwacji znajomość języka angielskiego. Tocqueville był Francuzem, którego znajomość angielskiego była na podstawowym poziomie. Hill określa ten poziom jako angielski "restauracyjny" ("restaurant" English).
  • Nieobiektywny dobór informatorów według kryterium płci, klasy i znajomości francuskiego. Informatorami Tocqueville'a byli wyłącznie mężczyźni. Większość z nich pochodziła z wyższej klasy średniej lub klasy wyższej. Tocqueville, z powodu trudności w porozumiewaniu się w języku angielskim, preferował informatorów francuskojęzycznych.

Przypisy

  1. Paweł Stefan Załęski, Neoliberalizm i społeczeństwo obywatelskie, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2012, ss. 159-180
  2. Paweł Załęski Społeczeństwo cywilne i społeczeństwo polityczne: Heglowskie kategorie w recepcji Tocqueville’a i Marksa – [w:] Kościański, Artur & Misztal, Piotr [red.]: "Społeczeństwo obywatelskie: Między ideą a praktyką", Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2008
  3. Paweł Stefan Załęski, Neoliberalizm i społeczeństwo obywatelskie, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2012, ss. 159-180
  4. Michael. R. Hill A Methodological Comparison of Harriet Martineau's "Society in America" (1837) and Alexis de Tocqueville's "Democracy in America" w: Michael R. Hill, Susan Hoecker Drysdale (red.) Harriet Martineau. Theoretical and Methodological Perspectives, Routledge, 2003, str. 59-74
  5. Pierson George Wilson. 1938. Tocqueville and Beaumont in America. New York: Oxford University Press, str. 302