Oblężenie Smoleńska (1514)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Oblężenie Smoleńska w 1514 r.
Wojna litewsko-moskiewska 1512-1522
Siege of Smolensk.jpg
Oblężenie Smoleńska
Czas 15 lipca1 sierpnia 1514
Miejsce Smoleńsk
Terytorium Województwo smoleńskie
Przyczyna II faza wojny litewsko-moskiewskiej 1512-1522
Wynik zdobycie miasta przez wojska moskiewskie
Strony konfliktu
Coat of arms of Lithuania.svg Litwa Coat of Arms of Russia 1577.png Moskwa
Dowódcy
Jerzy Sołłohub Wasyl III Rurykowicz, Michał Gliński
Siły
nieznane prawie 42 tys.[1]
Straty
nieznane nieznane
Multimedia w Wikimedia Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Oblężenie Smoleńska w 1514 r. – oblężenie i zdobycie Smoleńska przez wojska moskiewskie pod dowództwem Wasyla III Rurykowicza w dn. 1 sierpnia 1514 w czasie wojny litewsko-moskiewskiej 1512-1522.

Oblężenie[edytuj | edytuj kod]

Moskiewskie wojska w sile prawie 42 tys.[2] wyszły z Moskwy 18 czerwca 1514. Po 38 dniach marszu, 15 sierpnia, dotarły pod Smoleńsk, obległy go i zaczęły przygotowania do szturmu: dookoła twierdzy zbudowano palisadę, a naprzeciw bram powstały umocnienia zwane rogatkami, służące zapobieżeniu wypadom załogi miasta. Przygotowania zakończono w ciągu 2 tygodni i 29 czerwca rozpoczął się ostrzał artyleryjski. Wojska moskiewski dysponowały ok. 140, a według innych źródeł 300 działami pod dowództwem puszkarza Stefana, które spowodowały poważne szkody miastu, którego obroną dowodził Jerzy Sołłohub.

Latopis tak opisuje ostatni dzień oblężenia[3]:

Przybył sam wielki książę ze swoimi braćmi pod miasto Smoleńsk z licznymi siłami i wielką artylerią. I działa i piszczały wielkie wokół miasta postawiwszy, rozkazał bić w gród ze wszystkich stron i szturmy wielkie czynić bez ustanku, i ognistymi działami w gród bić, tak że od huku i wrzasku armat i piszczał i ludzi, a także i od bicia dział i piszczał ludzi z grodu, ziemia się trzęsła, a ludzie siebie nie widzieli, i cały gród w płomieniach i dymie i wydawało się, że się unosił. I strach wielki padł na mieszczan, i zaczęli z grodu krzyczeć, żeby wielki władca się ulitował, miecz swój opuścił, a rozkazał zakończyć bój, a oni chcą bić czołem przed władcą i gród oddać.

Załoga Smoleńska zaproponowała rozpoczęcie rozmów, jednak prośba ta została odrzucona przez Wasyla III, który zażądał natychmiastowego poddania się. Pod naciskiem mieszczan litewska załoga poddała się 31 czerwca i 1 sierpnia rosyjskie wojska uroczyście weszły do miasta. Smoleński biskup prawosławny Warsonofiej odprawił moleben, w czasie którego mieszczanie przysięgli wierność moskiewskiemu władcy. Wojewoda smoleński Jerzy Sołłohub odmówił przysięgi i został wypuszczony na Litwę, gdzie stracono go za poddanie twierdzy.

XVI-wieczna rosyjska broń oblężnicza

Po wygranej bitwie pod Orszą wojska litewskie podjęły próbę odbicia Smoleńska, która zakończyła się jednak niepowodzeniem i w 1522 r. między księstwem moskiewskim i Wielkim Księstwem Litewskim został podpisany pokój, na mocy którego Smoleńsk przeszedł we władanie Moskwy. Po bitwie Smoleńsk pozostawał pod władzą carów rosyjskich prawie 100 lat, a następnie rozejmu w Dywilinie w 1618 r. został zwrócony Wielkiemu Księstwu Litewskiemu, ale w 1654 r. ostatecznie trafił do Rosji z wyjątkiem dwóch okresów: jesieni 1812 r. kiedy został zdobyty przez Francuzów i lat 1941-43, kiedy został zagarnięty przez III Rzeszę.

Na pamiątkę zdobycia Smoleńska Wasyl III ufundował moskiewski Monaster Nowodziewiczy w miejscu, gdzie rosyjskie pułki gromadziły się przed wyprawą.

Przypisy

  1. Российское государство в XIV – XVII вв.: Сборник статей, посвященный 75-летию со дня рождения Ю.Г. Алексеева. W: Кром М. М.: О численности русского войска в первой половине XVIв.. СПб.: 2002, s. 77.
  2. Российское государство в XIV – XVII вв.: Сборник статей, посвященный 75-летию со дня рождения Ю.Г. Алексеева. W: Кром М. М.: О численности русского войска в первой половине XVIв.. СПб.: 2002, s. 77.
  3. Перли С. С., Перли Б. С.Страницы русской истории на уроках математики: Нетрадиционный задачник. V—VI классы. — М.:Педагогика-Пресс, 1994. — 288 с.: ил. ISBN 5-7155-0644-1 — (гл. II — задача: Освобождение западных русских земель от власти Литвы — Взятие Смоленска) (ссылка нерабочая!)

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Михайлова И.Б.: К вопросу о "Смоленском взятии" 1514г.. Wyd. Studia Slavica et Balcanica Petropolitana: Петербургские славянские и балканские исследования.. 2011, s. 41-54.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]