Oborniki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w woj. wielkopolskim. Zobacz też: Oborniki Śląskie.
Oborniki
Herb Flaga
Herb Obornik Flaga Obornik
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat obornicki
Gmina Oborniki
gmina miejsko-wiejska
Data założenia XIII wiek
Prawa miejskie XIII wiek
Burmistrz Tomasz Szrama
Powierzchnia 14,08 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

18 416
1269 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 61
Kod pocztowy 64-600
Tablice rejestracyjne POB
Położenie na mapie gminy Oborniki
Mapa lokalizacyjna gminy Oborniki
Oborniki
Oborniki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Oborniki
Oborniki
Ziemia 52°38′41″N 16°48′51″E/52,644722 16,814167Na mapach: 52°38′41″N 16°48′51″E/52,644722 16,814167
TERC
(TERYT)
4 303916014
SIMC 0971181
Urząd miejski
ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 76
64-600 Oborniki
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Oborniki w Wikisłowniku
Strona internetowa

Obornikimiasto w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Oborniki oraz powiatu obornickiego. Leży nad rzeką Wartą u ujścia rzeki Wełny.

W połowie 2012 roku miasto miało 18 416 mieszkańców[1].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Gmina Oborniki znajduje się 25 km na północ od Poznania nad Wartą i ujściem Wełny do Warty. Gmina zajmuje powierzchnię 340,2 km². Przez miasto przechodzi droga krajowa nr 11 BytomKępnoPoznańRogoźnoPiłaKołobrzeg, a poza tym drogi wojewódzkie nr 178 i 187 do Czarnkowa, Murowanej Gośliny i Szamotuł. Przez Oborniki przebiega linia kolejowa z Poznania do Kołobrzegu. Środkową część gminy zajmuje Kotlina Gorzowska. Elementem dominującym w krajobrazie są lasy. Największe obszary leśne znajdują się w północno-zachodniej części, stanowią one wschodnią część Puszczy Noteckiej. Ważnym elementem środowiska geograficznego są rzeki o charakterze nizinnym. Nad jedną z nich – Wełną – znajduje się rezerwat przyrody Słonawy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Człowiek pojawił się w okolicach dzisiejszych Obornik około 12 tysięcy lat temu. Osadnictwo historyczne na tym obszarze związane jest z pobliskim grodem wczesnośredniowiecznym i późniejszą kasztelanią Radzim, która jednak do końca XIII wieku straciła na znaczeniu, między innymi na korzyść rozwijających się Obornik.

Lokacji Obornik i powiązanej z nią fundacji klasztoru franciszkanów przez księcia Bolesława Pobożnego badacze doszukują się w XIII wieku. Z końca tego stulecia, a dokładniej z 1299 roku pochodzi pierwsza źródłowa wzmianka o Obornikach, dokument wystawiony w mieście przez Władysława Łokietka.

Źródłowe potwierdzenie praw miejskich Obornik znajduje się w dokumencie przechowywanym w toruńskim archiwum, pochodzącym z 1339 roku. Na pieczęci dokumencie znajduje się pierwszy wizerunek miejskiego herbu. Herb przedstawiał polskiego orła piastowskiego bez korony. Pierwszym znanym z imienia obornickim wójtem był Maciej. Oborniki rządziły się prawem magdeburskim.

Oborniki cieszyły się przychylnością między innymi Władysława Jagiełły, który wielokrotnie w nich przebywał i nadał miastu wiele przywilejów. W XIV - XVI wieku zbudowano murowany zamek starościński i trzy kościoły, z których jeden – farny, zachował się do dziś. W latach 1400 - 1466 w Krakowie uczyło się dziesięciu studentów z Obornik, między innymi Piotr Wedelicki (nadworny lekarz Zygmunta Starego). W roku 1458 miasto wystawia na wyprawę przeciwko Krzyżakom 15 pieszych.

Zamek obornicki wraz ze znaczną częścią miasta zostały doszczętnie zniszczone podczas tragicznego potopu szwedzkiego z lat 1655-1660. Nie ominęła Obornik wojna siedmioletnia 1756-63 oraz wydarzenia konfederacji barskiej 1768-70. W 1768 rozpoczęto budowę murowanego kościoła i klasztoru franciszkanów, na miejscu dawnych drewnianych.

W roku 1793 Oborniki weszły w skład państwa pruskiego. Zaborca ustanowił Oborniki stolicą powiatu, obejmującego swym zasięgiem aż 224 miejscowości, w tym Rogoźno, Szamotuły, Wronki i Murowaną Goślinę. Mieszkańcy Obornik walczyli w powstaniach listopadowym i styczniowym, podczas Wiosny Ludów 1848, a także wspierali materialnie zbrojne wystąpienia powstańców. Do nastawionej patriotycznie szlachty ziemi obornickiej przybywali znakomici goście, tacy jak Adam Mickiewicz (Łukowo, Objezierze), Franciszek Mickiewicz (Łukowo, Rożnowo), Józef Ignacy Kraszewski czy Julian Ursyn Niemcewicz (Objezierze).

W XIX wieku miasto powoli rozwijało się gospodarczo. W 1879 roku Oborniki zyskały połączenie kolejowe z Poznaniem i Piłą, w 1897r. założono w mieście Spółdzielczy Bank Ludowy. W 1814 roku wybuchł duży pożar miasta. W 1879 roku przez miasto poprowadzono linię kolejową Poznań – Piła.

26 grudnia 1918 roku oborniczanie entuzjastycznie powitali jadącego do Poznania Ignacego Jana Paderewskiego, a następnie wzięli udział w Powstaniu Wielkopolskim, które zakończyło się pełnym sukcesem. 4 stycznia 1919 r. miasto zostało oswobodzone w wyniku działań bojowych.

8 września 1939 roku, Oborniki zostały zajęte przez wojska niemieckie. W czasie wojny aktywnie działała w Obornikach podziemna organizacja harcerska Szare Szeregi, której komendant harcmistrz Jan Miękus został zgładzony w obozie koncentracyjnym Gross Rosen. Miasto zostało zdobyte przez Armię Czerwoną w nocy z 24 na 25 stycznia 1945 roku. Już 26 stycznia 1945 powołano na burmistrza Mieczysława Łukanowskiego.

W roku 1975 Oborniki znalazły się w województwie poznańskim i przestały być stolicą zlikwidowanego powiatu. W latach 1975–1998 administracyjnie należały do województwa poznańskiego. W efekcie przemian, w roku 1990 pierwszym demokratycznym burmistrzem wybrany został Julian Kubiak. 1 stycznia 1999 roku Oborniki stały się ponownie siedzibą powiatu.

Burmistrz Obornik w swoich insygniach miejskich ma wkomponowane herby rodów Abdank i Wedel oraz historyczny herb miasta z XIV wieku.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obornicki rynek został wytyczony w XIII wieku, a jego zabudowa pochodzi z XIX-XX wieku.

Zabytki chronione prawnie w mieście:

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

  • Przedszkole nr 1 „Bajeczka”
  • Przedszkole nr 2
  • Przedszkole nr 4 „Bajka”
  • Przedszkole nr 5 „Kolorowe Nutki”
  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Wojska Polskiego
  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. Adama Mickiewicza
  • Szkoła Podstawowa nr 4 im. UNICEF
  • Gimnazjum nr 1 im. UNICEF
  • Gimnazjum nr 3 im. Mikołaja Kopernika
  • Prywatne Gimnazjum nr 1 w Obornikach
  • Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego
  • Zespół Szkół im. gen. Tadeusza Kutrzeby

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Instytucje kulturalne:

  • Obornicki Ośrodek Kultury
  • Miejska Biblioteka Publiczna w Obornikach

Dni Obornik są obchodzone w drugiej dekadzie czerwca[2].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na swoje położenie przy trasie krajowej DK11 miasto jest ośrodkiem skupiającym duże firmy. Przedsiębiorstwa w Obornikach zajmują się produkcją stolarki okiennej, mebli tapicerowanych, destylacją alkoholi oraz produkcją płyt warstwowych. Dawniej w mieście funkcjonowała również firma Fabryka Mebli S.A.[potrzebne źródło]

Religia[edytuj | edytuj kod]

W mieście działalność duszpasterską prowadzą:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2012 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-12-18, s. 103. ISSN 1734-6118. [dostęp 2013-09-30].
  2. Statut Miasta i Gminy Oborniki Rozdział II. pkt 6.
  3. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 8 czerwca 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons