Obrona Egeru

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa o Eger
Podboje Turcji Osmańskiej
Székely, Bertalan - The Women of Eger - Google Art Project.jpg
Bertalan Székely, "Kobiety Egeru"
Czas wrzesień 1552
Miejsce Eger
Terytorium Węgry
Wynik przegrana Turków
Strony konfliktu
Hungary Arms.svg Królestwo Węgier Flag of the Ottoman Empire (1453-1517).svg Imperium osmańskie
Dowódcy
István Dobó
Ahmed Pasha i Ali Pasha
Siły
ok. 2 100[1]
ok. 150 000, w tym:
* cywile,



Hungary Arms.svg Wojny węgiersko-tureckie TurkishEmblem.svg

Nikopolis (1396) - Jałomica (1442) - Sybin (1442) - Nisz (1443) - Kosowe Pole (1448) - Kruševac (1454) - Belgrad (1456) - Vaslui (1475) - Šabac (1476) - Chlebowe Pole (1479) - Krbavsko Polje (1493) - Belgrad (1521) - Mohacz (1526) - Güns (1532) - Eger (1552) - Szigetvár (1566) - Calugareni (1595)

Obrona Egeru – starcie zbrojne, które miało miejsce we wrześniu 1552 roku między Imperium osmańskim a Królestwem Węgier. Była najważniejszym zwycięstwem Węgrów podczas wojny z Turcją.

Przyczyny bitwy[edytuj | edytuj kod]

W 1521 Turcy po zajęciu Belgradu skierowali się na północny zachód, zagrażając kolejnym ziemiom chrześcijańskim. W 1526 roku rozpoczęli kampanię skierowaną przeciwko Węgrom. Początkowo Sulejman I zażądał od Węgrów uiszczenia wysokiego trybutu, ci jednak odrzucili te żądania. Siły tureckie zostały więc skierowane na północ. W 1526 Węgry poniosły klęskę w bitwie pod Mohaczem, w wyniku czego duża część Węgier wraz ze stolicą Budą dostała się po turecką okupację. W 1541 roku ziemie węgierskie zostały podzielone na trzy odrębne części. Środek kraju z Budą i Pesztem został włączony w granice imperium osmańskiego i stał się prowincją turecką. Na wschodzie, pod rządami Jana Zapolyi, powstało zhołdowane Osmanom księstwo siedmiogrodzkie, a zachodnia część z dzisiejszą Słowacją i Chorwacją rządzona była przez habsburskich królów węgierskich. Przez kolejne lata Turcy podejmowali kolejne próby ekspansji na te tereny.

Przebieg bitwy[edytuj | edytuj kod]

Pod twierdzą w Egerze Turcy stanęli w sile ok. 150 000 żołnierzy, z czego 80 000 stanowiła regularna armia dobrze wyszkolonych żołnierzy wraz z artylerią. Resztę stanowiły tabory i służby pomocnicze. Obrońcami było około 2100 zawodowych żołnierzy pod dowództwem kapitana Istvána Dobó, wymieszanych z powstańcami, wywodzącymi się z lokalnej ludności chłopskiej. W walce brało także czynny udział kilka kobiet. Wśród obrońców znajdował się także 250-osobowy oddział austriackich muszkieterów pod dowództwem Gergelyego Bornemissza. Obrońcy przez 39 dni w stosunku 1 do 50 odpierali zaciekłe ataki wroga, zmuszając Turków do odstąpienia od oblężenia.

Znaczenie bitwy[edytuj | edytuj kod]

W dziejach Węgier bitwa o Eger miała podobne znaczenie jak w historii Polski obrona Częstochowy. Zwycięstwo to dało Węgrom nadzieję na wyzwolenie spod osmańskiej okupacji. Turcy co prawda zdobyli w końcu Eger, ale stało się to dopiero 44 lata później. Panowali oni na zdobytych ziemiach przez 150 lat, a Eger był okupowany najkrócej spośród węgierskich miast, bo tylko 91 lat. Dopiero w wyniku odsieczy wiedeńskiej dominacja Turcji na tym terenie została zatrzymana. Skuteczna obrona twierdzy w Egerze stała się jednak bardzo ważnym narodowym symbolem w świadomości narodu węgierskiego, pozwalając przetrwać czasy niewoli pod władzą turecką.

Bitwa o Eger w sztuce[edytuj | edytuj kod]


Panorama twierdzy w Egerze

Przypisy

  1. Gárdonyi, Géza. Egri Csillagok (vol. 2). Európa Könyvkiadó, Budapest. 2000. pages 17, 49.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wacław Felczak, Historia Węgier, Ossolineum 1966.