Obrona Egeru

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa o Eger
Podboje Turcji Osmańskiej
Egri no.jpg
Bertalan Székely, "Kobiety Egeru"
Czas wrzesień 1552
Miejsce Eger
Terytorium Węgry
Wynik przegrana Turków
Strony konfliktu
Hungary Arms.svg Królestwo Węgier Flag of the Ottoman Empire (1453-1517).svg Imperium osmańskie
Dowódcy
István Dobó
Ahmed Pasha i Ali Pasha
Siły
ok. 2 100[1]
ok. 150 000, w tym:
* cywile,
Hungary Arms.svg Wojny węgiersko-tureckie TurkishEmblem.svg

Nikopolis (1396) - Jałomica (1442) - Sybin (1442) - Nisz (1443) - Kosowe Pole (1448) - Kruševac (1454) - Belgrad (1456) - Vaslui (1475) - Šabac (1476) - Chlebowe Pole (1479) - Krbavsko Polje (1493) - Belgrad (1521) - Mohacz (1526) - Güns (1532) - Eger (1552) - Szigetvár (1566) - Calugareni (1595)

Obrona Egeru – starcie zbrojne, które miało miejsce we wrześniu 1552 roku między Imperium osmańskim a Królestwem Węgier. Była najważniejszym zwycięstwem Węgrów podczas wojny z Turcją.

Przyczyny bitwy[edytuj | edytuj kod]

W 1521 Turcy po zajęciu Belgradu skierowali się na północny zachód, zagrażając kolejnym ziemiom chrześcijańskim. W 1526 roku rozpoczęli kampanię skierowaną przeciwko Węgrom. Początkowo Sulejman I zażądał od Węgrów uiszczenia wysokiego trybutu, ci jednak odrzucili te żądania. Siły tureckie zostały więc skierowane na północ. W 1526 Węgry poniosły klęskę w bitwie pod Mohaczem, w wyniku czego duża część Węgier wraz ze stolicą Budą dostała się po turecką okupację. W 1541 roku ziemie węgierskie zostały podzielone na trzy odrębne części. Środek kraju z Budą i Pesztem został włączony w granice imperium osmańskiego i stał się prowincją turecką. Na wschodzie, pod rządami Jana Zapolyi, powstało zhołdowane Osmanom księstwo siedmiogrodzkie, a zachodnia część z dzisiejszą Słowacją i Chorwacją rządzona była przez habsburskich królów węgierskich. Przez kolejne lata Turcy podejmowali kolejne próby ekspansji na te tereny.

Przebieg bitwy[edytuj | edytuj kod]

Pod twierdzą w Egerze Turcy stanęli w sile ok. 150 000 żołnierzy, z czego 80 000 stanowiła regularna armia dobrze wyszkolonych żołnierzy wraz z artylerią. Resztę stanowiły tabory i służby pomocnicze. Obrońcami było około 2100 zawodowych żołnierzy pod dowództwem kapitana Istvána Dobó, wymieszanych z powstańcami, wywodzącymi się z lokalnej ludności chłopskiej. W walce brało także czynny udział kilka kobiet. Wśród obrońców znajdował się także 250-osobowy oddział austriackich muszkieterów pod dowództwem Gergelyego Bornemissza. Obrońcy przez 39 dni w stosunku 1 do 50 odpierali zaciekłe ataki wroga, zmuszając Turków do odstąpienia od oblężenia.

Znaczenie bitwy[edytuj | edytuj kod]

W dziejach Węgier bitwa o Eger miała podobne znaczenie jak w historii Polski obrona Częstochowy. Zwycięstwo to dało Węgrom nadzieję na wyzwolenie spod osmańskiej okupacji. Turcy co prawda zdobyli w końcu Eger, ale stało się to dopiero 44 lata później. Panowali oni na zdobytych ziemiach przez 150 lat, a Eger był okupowany najkrócej spośród węgierskich miast, bo tylko 91 lat. Dopiero w wyniku odsieczy wiedeńskiej dominacja Turcji na tym terenie została zatrzymana. Skuteczna obrona twierdzy w Egerze stała się jednak bardzo ważnym narodowym symbolem w świadomości narodu węgierskiego, pozwalając przetrwać czasy niewoli pod władzą turecką.

Bitwa o Eger w sztuce[edytuj | edytuj kod]


Panorama twierdzy w Egerze

Przypisy

  1. Gárdonyi, Géza. Egri Csillagok (vol. 2). Európa Könyvkiadó, Budapest. 2000. pages 17, 49.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wacław Felczak, Historia Węgier, Ossolineum 1966.