Obrona Paryża

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Obrona Paryża
Wojny napoleońskie
Horace Vernet - La Barrière de Clichy.jpg
Obrona Barrière de Clichy, mal. Horacy Vernet
Czas 30–31 marca 1814
Miejsce Paryż, Francja
Wynik zwycięstwo sprzymierzonych
Strony konfliktu
Francja Cesarstwo Francuskie Rosja Rosja
Cesarstwo Austrii Austria
Królestwo Prus Prusy
Dowódcy
Francja Józef Bonaparte
Francja Auguste Marmont
Rosja Aleksander I
Cesarstwo Austrii Karl Philipp Schwarzenberg
Królestwo Prus Fryderyk Wilhelm III
Siły
50 000 100 000
Straty
4000 zabitych i rannych 8000 zabitych i rannych
VI koalicja antyfrancuska

Lützen - Budziszyn - Großbeeren - Kaczawa - Drezno - Kulm - Dennewitz - Lipsk - Hanau - Sehested - Saint-Dizier - Brienne - Gdańsk - La Rothière - Mincio - Champaubert - Montmirail - Château-Thierry - Vauchamps - Mormant - Montereau - Bar-sur-Aube - Craonne - Laon - Reims - Arcis-sur-Aube - Claye-Souilly - Fère-Champenoise - Tuluza - Obrona Paryża


Kampania sześciodniowa

Obrona Paryża – oblężenie, które miało miejsce w końcowym okresie wojen napoleońskich wiosną roku 1814. Francuska przegrana i w konsekwencji zajęcie stolicy Francji przez wojska VI koalicji, przyspieszyło abdykację cesarza Napoleona I.

Tło konfliktu[edytuj | edytuj kod]

W roku 1813 cesarz Napoleon, po wycofaniu się z resztkami Wielkiej Armii z Rosji, zdołał częściowo odbudować swe siły, ale sprzymierzeni, na stronę których przeszła Austria, pokonali go w "Bitwie Narodów" pod Lipskiem. Władca austriacki, cesarz Franciszek I, był zainteresowany w zawarciu pokoju z Francją, ale car Aleksander I i król pruski Fryderyk Wilhelm III zamierzali dokonać najazdu na Francję i obalić Napoleona. Ponieważ Napoleon zajął Moskwę, więc Aleksander chciał zająć Paryż, chociaż od blisko czterystu lat żadna obca armia nie przekroczyła bram tego miasta[1].

Siły stron[edytuj | edytuj kod]

Armie austriacka, rosyjska i pruska zostały połączone pod naczelnym dowództwem feldmarszałka księcia Schwarzenberga, ale rzeczywistymi wodzami byli rosyjski car i pruski król, którzy towarzyszyli armii. Ich siły liczyły około 100 000 żołnierzy[2].

Napoleon powierzył obronę Paryża swemu bratu Józefowi, który miał do dyspozycji 20 000 żołnierzy regularnej armii marszałka Marmonta oraz około 30 000 Gwardii Narodowej i Gwardii Cesarskiej marszałków Moncey'ego i Mortiera[3].

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

29 marca armia sprzymierzonych stanęła pod Paryżem obozem. Żołnierze rosyjscy, którzy nigdy nie byli tak daleko od ojczyzny, złamali szyki, by rzucić okiem na stolicę Francji. Następnego dnia rano miał się zacząć szturm.

O świcie 30 marca siły rosyjskie w centrum uderzyły na Gwardię Cesarską spychając ją w kierunku przedmieścia Romainville. W kilka godzin później Prusacy, dowodzeni przez Blüchera, uderzyli na północ od miasta na obrońców Aubervilliers, ale bez większego zapału. Wartenburg zdobył pozycję obronną Saint-Maur na południowym zachodzie. Rosjanie próbowali kontynuować atak na swoim odcinku, ale zostali odrzuceni gwałtownym kontratakiem Gwardii, która skutecznie powstrzymywała ofensywę do czasu, gdy na jej tyłach pojawiły się oddziały pruskie[4].

Rosjanie przystąpili do ataku na wzgórze Montmartre'u gdzie znajdowała się od początku bitwy główna kwatera Józefa. Tu walczyli Krakusi i polska artyleria.

W obronie Porte St. Denis do ostatniego pocisku strzelały baterie Bujalskiego, Piętki i Walewskiego[5], gen. Michał Sokolnicki na czele 3. kompanii gwardii honorowej polskiej, resztkami Gwardii Narodowej i studentami politechniki bronił Buttes Chaumont i baterii obsługiwanej przez studentów. W walkach o pozycję La Barrière de Clichy wyróżnili się inni Polacy: gen. Pac, szef szwadronu Dwernicki ze swoimi eklererami, mjr Szymanowski, szwoleżerowie kpt. Zajączka[5].

Kapitulacja[edytuj | edytuj kod]

Z atakowanej stolicy uciekł Józef Bonaparte, a marszałek Marmont skontaktował się z wodzami koalicji i zawarł z nimi potajemne porozumienie. Wkrótce wyprowadził wojska z miasta w stronę Wersalu, gdzie zostały błyskawicznie otoczone przez przeważające siły nieprzyjaciela i zmuszone do poddania się. Idący w tylnej straży szwadron ułanów polskich zbuntował się, oderwał od kolumny i poszedł do Fontainebleau, do cesarza[6].

Aleksander zaproponował dość łagodne warunki dla obrońców - zadeklarował się jako ten, co „niesie Francji pokój, a nie zniszczenie i wojnę”. 31 marca minister Talleyrand wręczył carowi klucze do bram stolicy. Jeszcze tego samego dnia armie sprzymierzonych wkroczyły do Paryża, na czele z Aleksandrem i królem pruskim. Napoleon był oburzony poddaniem Paryża i zdradą Marmonta. Kilka dni później (6 kwietnia) został zmuszony przez własnych marszałków do abdykacji[7].

Przypisy

  1. D. Chandler, s. 137.
  2. B.Perrett, s. 229, 110 000
  3. B. Perrett, tamże, oblicza siły obrony na 22 000 żołnierzy + pewna liczba GN i ochotników
  4. D.Chandler, s. 142.
  5. 5,0 5,1 M. Kukiel, s. 468.
  6. M. Kukiel, s. 469.
  7. M.Franceschi, B.Weider, s. 189.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • David G. Chandler: The Illustrated Napoleon. New York: Henry Holt Books, 1990. ISBN 0-8050-0442-4.
  • Michel Franceschi, Ben Weider: The Wars Against Napoleon: Debunking the Myth of the Napoleonic Wars. New York: Savas Beatie LLC, 2008. ISBN 978-1-932714-37-1.
  • Marian Kukiel: Dzieje oręża polskiego w epoce napoleońskiej 1795-1815. Poznań: 1912/repr. 1998. ISBN 83-86600-51-9.
  • Bryan Perrett: The Battle Book: Crucial Conflicts in History from 1469 BC to the Present. London: 1993. ISBN 1-85409-125-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]