Obrządek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Obrządek (także "ryt" albo "liturgia") – w chrześcijaństwie: ustalony i powszechnie przyjęty sposób sprawowania obrzędów religijnych, ujednolicony i zebrany, najczęściej również spisany. Stanowi odzwierciedlenie duchowości – nauki, tradycji – danego kościoła, ich zewnętrzną formę. W Kościołach partykularnych pojęcie obrządku obejmuje również rozwiązania z zakresu organizacji kościoła, organizacji roku liturgicznego i podobnych zagadnień.

Obrządku nie należy mylić z językiem, w którym jest on odprawiany ani z wyznaniem, któremu służy. Dane wyznanie może znać wiele obrządków, z których każdy może być odprawiany w wielu językach. Stosowanie określonego języka może stać się integralną częścią obrządku (język liturgiczny), jak również wyznanie może stosować wyłącznie jeden obrządek, nie są to jednak sytuacje typowe. Często natomiast zdarza się, że różne wyznania używają tego samego obrządku (z drobnymi – formalnie – różnicami wynikającymi z odmiennej nauki). Najlepszymi przykładami są tu Kościół katolicki obrządku koptyjskiego i przedchalcedoński Koptyjski Kościół Ortodoksyjny, używające tego samego obrządku koptyjskiego.

Kościół katolicki z założenia dopuszcza wielość obrządków, o ile tylko wyrastają one z tradycji danego kościoła partykularnego i nie sprzeciwiają się nauce katolickiej. Świadectwem tego podejścia jest obowiązywanie w Kościele katolickim odrębnego Kodeksu kanonów Kościołów wschodnich. Konsekwencją jest to, że osoba konwertująca na katolicyzm nie powinna zmieniać obrządku, ale wręcz pielęgnować go nadal, o ile tylko dany obrządek funkcjonuje w Kościele katolickim.

Powszechnie popełnianym błędem przy klasyfikacji obrządków jest ich utożsamianie z językami, w których są sprawowane, z czego biorą się nieistniejące w rzeczywistości obrządki typu "rosyjskiego" czy "ukraińskiego". Dodatkową komplikację we właściwym rozróżnianiu poszczególnych obrządków stanowi często spotykane zbiorcze określenie obrządków Wschodu jako "rytu greckiego", co jest, jak widać, dużym uproszczeniem. Tak samo potoczny charakter mają określenia typu "obrządek wschodni" bądź "zachodni". Wreszcie trzeba mieć na uwadze, że same obrządki ulegają zmianom, czego przykładem może być gruntowna reforma obrządku rzymskiego dokonana przez Pawła VI.

Wolnomularstwo[edytuj | edytuj kod]

Termin obrządek jest używany również w wolnomularstwie na określenie systemu stopni wtajemniczenia oraz odmian w obrzędowości. Niektóre ryty:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]