Obserwatorium kultury

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Obserwatorium kultury – organizacja / sieć badawcza, której celem jest monitorowanie polityk kulturalnych, gromadzenie danych statystycznych i prowadzenie prac badawczych dotyczących sektora kultury. Obserwatoria kultury funkcjonują na całym świecie, m.in. w Australii, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Mozambiku, na Węgrzech oraz w Polsce. Uzasadnieniem istnienia obserwatoriów są braki w statystyce publicznej w obszarze kultury [1], oraz potrzeba oparcia polityki kulturalnej na wiedzy.

Obserwatoria Kultury w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce w 2010 r. działało jedno ogólnopolskie Obserwatorium Kultury, kilka regionalnych obserwatoriów kultury, oraz organizacje pozarządowe o zbliżonym profilu działalności.

Obserwatorium Kultury[edytuj | edytuj kod]

Obserwatorium Kultury utworzone w 2009 r. działa w ramach Narodowego Centrum Kultury. Jest instytucją publiczną odpowiedzialną za prowadzenie badań oraz popularyzację wyników badań sektora kultury w Polsce. Podejmuje działania o zasięgu ogólnopolskim. W 2010 r. Obserwatorium Kultury prowadziło program grantowy pod takim samy tytułem (Obserwatorium Kultury) o budżecie 1 mln zł, którego celem było dofinansowanie badań z zakresu ekonomiki kultury. Obserwatorium Kultury NCK współorganizuje seminaria naukowe z Collegium Civitas. W 2010 r. odbył się cykl 6 seminariów zatytułowanych „Kultura i rozwój”, prowadzonych przez red. Edwina Bendyka. W spotkaniach uczestniczyli Minister Kultury Bogdan Zdrojewski, prof. Jerzy Hausner, Agnieszka Odorowicz (dyrektor Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej) i inni. Obserwatorium Kultury NCK współtworzy Obserwatorium Żywej Kultury, oraz koordynuje działalność sieci obserwatoriów regionalnych. Obserwatorium Kultury NCK prowadzi działalność wydawniczą. Wspólnie z Polskim Towarzystwem Kulturoznawczym wydaje kwartalnik naukowy „Kultura Współczesna”. Obserwatorium Kultury NCK współpracuje z kadrą naukową Uniwersytetu Warszawskiego.

Obserwatorium Żywej Kultury[edytuj | edytuj kod]

Obserwatorium Żywej Kultury (OŻK) jest siecią badawczą o współczesnej kulturze polskiej. Głównym celem OŻK celem jest dokumentacja i stymulowanie rozwoju kulturalnego w konkretnych środowiskach lokalnych i na poziomie całego kraju. Sieć jest współtworzona przez Zakład Metod Badania Kultury z Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, Stowarzyszenie Klon/Jawor oraz regionalne obserwatoria kultury.

Pozostałe najważniejsze cele OŻK to:

  • stworzenie oryginalnego portalu umożliwiającego publikację informacji o kulturze z baz danych: zarówno istniejących, jak powstałych w wyniku badań (własnych i zewnętrznych);
  • współółpraca z wybitnymi specjalistami z zakresu szeroko rozumianej wiedzy o kulturze;
  • budowa sieci Regionalnych Obserwatoriów Kultury. Docelowo ma powstać 16 regionalnych Obserwatoriów (jedno w każdym województwie)[2].

Podstawą teoretyczną OŻK jest koncepcja prof. UW dr hab. Barbary Fatygi tzw. żywej kultury, czyli kultury opisywanej jako system:

a) tu i teraz działających instytucji i organizacji oraz grup formalnych i nieformalnych;

b) tu i teraz odbywających się działań i wydarzeń kulturalnych (form realizowania się żywej kultury);

c) różnorodnych praktyk kulturalnych czyli zachowań uczestników kultury;

d) charakterystyk socjo-kulturowych różnorodnych uczestników (nadawców, odbiorców i nadawców/odbiorców kultury).

Małopolskie Obserwatorium Kultury[edytuj | edytuj kod]

Małopolskie Obserwatorium Kultury funkcjonuje przy Małopolskim Instytucie Kultury. Celem działalności tego Obserwatorium jest opis i diagnoza kultury w Małopolsce. Małopolskie Obserwatorium Kultury współpracuje z Ośrodkiem Statystyki Kultury krakowskiego oddziału GUS-u, oraz pracownikami naukowymi Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie i Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Obserwatorium Kultury w Szczecinie[edytuj | edytuj kod]

Inicjatorem utworzenie Obserwatorium Kultury w Szczecinie była Samorządowa Instytucja Kultury SZCZECIN 2016, która prowadzi projekt starań Szczecina o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Szczecińskie Obserwatorium Kultury prowadzi badania stanu kultury Szczecina, we współpracy z Fundacją Kultury i Sportu "Prawobrzeże" i Uniwersytetem Szczecińskim, które mają pomóc w uzyskaniu tytułu Europejskiej Stolicy Kultury.

Samorządowe Obserwatorium Kultury[edytuj | edytuj kod]

W 2009 r. w Poznaniu utworzono Samorządowe Obserwatorium Kultury.

Fundacja Obserwatorium[edytuj | edytuj kod]

Fundacja Obserwatorium jest organizacją pozarządową, której celem jest prowadzenie badań z zakresu ekonomiki kultury. Prezesem Fundacji jest Elżbieta Anna Sekuła, kulturoznawca i socjolog. Fundacja współpracuje z Ośrodkiem Badań Przestrzeni Publicznej przy Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

Obserwatoria Kultury na świecie[edytuj | edytuj kod]

UNESCO Observatory[edytuj | edytuj kod]

UNESCO Observatory jest instytucją skupiającą badaczy z wielu dziedzin zainteresowanych tematyką szeroko pojętej kultury. Zostało utworzone w 2006 r. [3] na Uniwersytecie w Melbourne. Od września 2007 r. Obserwatorium wydaje E-journal, w którym publikowane są teksty poświęcone kulturze i sztuce, pisane z perspektywy interdyscyplinarnej.

Obserwatorium Polityk Kulturalnych w Afryce[edytuj | edytuj kod]

Obserwatorium Polityk Kulturalnych w Afryce (ang. Observatory of Cultural Policies in Africa) zostało utworzone w 2002 dzięki wsparciu Unii Afrykańskiej, UNESCO i Fundacji Forda. Ma status organizacji pozarządowej z siedzibą w Mozambiku, jednak w polu jej zainteresowań znajdują się wszystkie kraje afrykańskie. Celem działalności Obserwatorium jest wspieranie polityk kulturalnych w Afryce poprzez przygotowywanie naukowych opracowań i zabieranie głosu w debacie publicznej. Obserwatorium m.in. tworzy bazy instytucji i specjalistów zajmujących się polityką kulturalną w Afryce.

European Audiovisual Observatory[edytuj | edytuj kod]

Europejskie Obserwatorium Audiowizualne zostało utworzone w 1992 r. przez 33 państwa członkowskie stowarzyszenia Audiovisual Eureka, Komisję Europejską i Radę Europy. Siedziba znajduje się w Strasbourgu. Obecnie Obserwatorium zrzesza 36 państw, oraz Unię Europejską. Każdy z 37 członków ma jednego przedstawiciela w Radzie Wykonawczej. Statut [4] wskazuje dwa główne cele funkcjonowania Obserwatorium: wspieranie przejrzystości funkcjonowania sektora audiowizualnego w Europie, oraz dostarczanie fachowych informacji na temat tego sektora. Do sektora audiowizualnego zaliczane są: film, telewizja, wideo/DVD i nowe media. Zadania Obserwatorium są realizowane poprzez przygotowywanie publikacji (m.in. ukazującego się od 1995 r. rocznika statystycznego), tworzenie baz danych, oraz organizację konferencji i seminariów. Obszarami tematycznymi znajdującymi się w centrum zainteresowania są statystyki opisujące sytuację na rynku, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień związanych z produkcją, oraz regulacje prawne.

Obserwatorium Budapeszteńskie[edytuj | edytuj kod]

Oberwatorium Budapeszteńskie, którego pełna nazwa brzmi Regionalne Obserwatorium Finansowania Kultury w Środkowo-Wschodniej Europie Obserwatorium Budapeszteńskie (and. Regional Observatory on Financing Culture in East-Central Europe The Budapest Observatory), zostało utworzone 22 kwietnia 1999 r. Misją obserwatorium jest: “Służyć pomocą tym, którzy chcą wiedzieć więcej na temat warunków (finansowych, prawnych, zarządzania, polityk) życia kulturalnego (aktywności kulturalnych, produktów i organizacji) w krajach Europy Środkowo-Wschodniej.” [5] Partnerami Obserwatorium są CIRCLE (Punkt Kontaktowy Europejskich Ośrodków Informacji i Badań w Kulturze, ang. Cultural Information and Research Centres Liaison in Europe), Culture Action Europe i ENCATC (Europejska Sieć Ośrodków Szkoleniowych Administracji Kulturalnej, ang. the European Network of Cultural Administration Training Centres).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • UNESCO Framework For Cultural Statistics 2009

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]