Obstrukcja parlamentarna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Obstrukcja parlamentarna – stosowanie przez parlamentarzystów wszelkich środków prawnych, przewidzianych w konstytucji lub ustawach, w celu uniemożliwienia prowadzenia obrad lub uchwalenia ustawy przez parlament.

Ma ona dwie formy: formę „obstrukcji niewłaściwej”, która powoduje fizyczne zakłócenie pracy izby, oraz formę „obstrukcji technicznej”, która ma na celu zamanifestowanie tego, iż ktoś pełni mniejszą funkcję o opozycji parlamentarnej. Jest używana jako instrument mniejszości przeciw większości parlamentarnej poprzez używanie wszelkich praw danych parlamentarzystom zgodnie z konstytucją lub innymi regulaminami.

W skład owych uprawnień należy zaliczyć:

  • możliwość dojścia do głosu we wszystkich etapach ustalania pewnych rzeczy w parlamencie (np. uchwalanie ustawy)
  • możliwość zgłaszania poprawek
  • możliwość uzupełniania porządku obrad
  • możliwość wnoszenia pytań.

Oficjalnie sformułowanie to po raz pierwszy pojawiło się w Wielkiej Brytanii w 1877 roku, gdy Izba Gmin ustanowiła, iż mogą być karani posłowie, którzy przerwą obrady bez żadnej uzasadnionej przyczyny. W Polsce pojawiło się to pod nazwą liberum veto, które pozwalało jednemu posłowi na przerwanie i zerwanie prac całego sejmu. W 1652 roku w Polsce liberum veto zostało użyte po raz pierwszy przez posła W. Sicińskiego.

W USA owe zjawisko znane jest pod nazwą filibustering (słowo pochodzące od flibustierów). Charakterystyczna jest w tym względzie procedura polegająca na tym, że aby w Senacie zainicjować zamknięcie debaty, potrzebny jest wniosek minimum 16 senatorów, wniosek ten może być głosowany po upływie 48 godzin, zaś do jego uchwalenia potrzebna jest większość 2/3 głosów, jeśli wniosek ten zostanie uchwalony, możliwe jest jednak zarządzenie 100 godzin debaty, po godzinie dla każdego senatora

W Polsce zjawisko to jest pod kontrolą poprzez:

  1. uchwalanie projektów pilnych
  2. skrócenie czasu pracy nad projektami w Sejmie i Senacie
  3. zamknięcie dyskusji
  4. głosowanie w Sejmie nad „tekstem jednolitym” projektu ustawy, przygotowanym przez komisje, nie zaś nad poszczególnymi poprawkami zgłoszonymi przez posłów w trakcie debaty
  5. odpowiednią kolejność głosowania wniosków w Senacie, która zostanie przyjęta
  6. przyjęcie lub odrzucenie większości wniosków formalnych