Obwód tambowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Obwód tambowski
Тамбовская область
Herb Flaga
Herb obwodu tambowskiego Flaga obwodu tambowskiego
Państwo  Rosja
Siedziba Tambow
Gubernator Oleg Bietin
Powierzchnia 34 539 km²
Populacja (2002)
• liczba ludności

1 155 346
Strefa czasowa czas moskiewski, UTC +4:00
Położenie na mapie Rosji
Położenie na mapie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Rosja
rzeka Cna w stolicy regionu – Tambowie

Obwód tambowski (ros. Тамбовская область) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie i powierzchnia[edytuj | edytuj kod]

Obwód tambowski leży w zachodniej części Rosji, w południowej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, w środkowej część obniżenia Ocko-Dońskiego.

Obwód zajmuje obszar 34,5 tys. km², co stanowi ok. 0,2% powierzchni Federacji Rosyjskiej.

78,9% całego obszaru regionu zajmują tereny wykorzystywane rolniczo, a 8,8% – lasy. Resztę stanowią lasostepy, stepy, wody, nieużytki itd.

Strefa czasowa[edytuj | edytuj kod]

Obwód tambowskinależy do moskiewskiej strefy czasowej (MSK). UTC +4:00 przez cały rok. Wcześniej, przed 27 marca 2011 roku, obowiązywał czas standardowy (zimowy) strefy UTC+3:00, a czas letni – UTC+4:00.

Rzeźba terenu[edytuj | edytuj kod]

Teren obwodu ma charakter łagodnie pofałdowanej równiny, o średniej wysokości bezwzględnej ok. 150 m n.p.m. Najwyższy punkt wznosi się na wysokość 219 m. Krajobraz wykazuje silny wpływ lodowca – występują tutaj m.in. liczne jary, wąwozy i parowy.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Na terenie regionu panuje klimat umiarkowany ciepły typu kontynentalnego. Charakteryzuje się on ciepłym latem i chłodną zimą. Średnia temperatura stycznia to ok. (zależnie od rejonu) -11,5 °C, zaś lipca ok. +20°С. Najwyższa zanotowana w stolicy regionu – Tambowie temperatura to +38 °C, zaś najniższa – -37 °C. Średnia temperatura roczna to +5,1 °C.

Okres wegetacyjny trwa średnio 189 dni. W regionie istnieje dość duże zróżnicowanie jeśli chodzi o poziom opadów; ich wielkość waha się od 350 do 700 mm/rok; zdecydowana większość tej liczby przypada na ciepła połowę roku.

Dominują wiatry południowe i południowo-zachodnie, rzadziej północno-zachodnie. Ich średnia prędkość to 3,4 m/s.

Średnia roczna wilgotność powietrza – 75%.

Hydrografia[edytuj | edytuj kod]

Przez teren obwodu płynie 1398 rzek i strumieni, spośród których tylko 8 ma więcej niż 100 km długości. Rzeki te należą do zlewisk Morza Czarnego (za pośrednictwem rzek wpadających do Donu) i Morza Kaspijskiego (poprzez dopływy Wołgi, zaś łączna długość wszystkich cieków wodnych na terenie obwodu wynosi 9111 km. Najważniejszymi rzekami są: należąca do dorzecza Wołgi Cna, oraz – należące do dorzecza Donu: Worona, Bitiug, Woroneż i Sawała. Do sieci hydrologicznej obwodu należy także ok. 900 sztucznych zbiorników wodnych, w których średnio zgromadzonych jest ok. 534,5 mln  wody.

Gleby[edytuj | edytuj kod]

Dominującym typem gleb w regionie są czarnoziemy typu stepowego. Zajmują one blisko 3/4 całego obwodu w tym aż 87% powierzchni gruntów ornych. Na wschodzie obwodu jest także wiele szarych gleb leśnych. W dolinach rzecznych oraz parowach i jarach przeważają gleby ługowo-czarnoziemowe oraz torfowo-bagienne.

Świat roślinny[edytuj | edytuj kod]

Obwód tambowski pod względem dominujących formacji roślinnych położony jest w strefie lasostepów, co oznacza, iż – w zależności od warunków terenowych i hydrologicznych – obszary stepowe przeplatały się z leśnymi. Obecnie zdecydowana większość obszaru niegdyś stepowego pozbawiona jest swej pierwotnej roślinności i wykorzystywana jest pod zasiewy. Na nielicznych pozostałych obszarach stepowych i półstepowych dominują różne gatunki traw, roślin zielnych oraz rzadkie krzewy i pojedyncze drzewa. Lasy liściaste i mieszane zajmują tylko 8,8% powierzchni regionu (ok. 300 tys. ha). Dominującymi gatunkami są: sosna, dąb, klon, lipa, jesion, brzoza i osika.

Na obszarze obwodu utworzony został chroniony obszar przyrodniczy – Rezerwat Woroniński.

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Na obszarze regionu żyje fauna typowa zarówno dla obszarów leśnych, jak i stepowych. Wymienić tutaj można m.in. zające-szaraki, lisy, tchórze oraz liczne gatunki gryzoni.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Produkt krajowy brutto obwodu tambowskiego wynosi 64,5 mld rubli (2005), co daje średnio 56,7 tys. rubli/os.

Surowce mineralne[edytuj | edytuj kod]

Na terenie obwodu zlokalizowano ok. 700 miejsc, gdzie znajdują się złoża różnych surowców, aczkolwiek nie we wszystkich z tych miejsc jest obecnie prowadzone wydobycie. W sumie w regionie jest 13 różnych rodzajów bogactw naturalnych. W chwili obecnej eksploatacja dotyczy 8 z nich.

Wśród bogactw regionu znajdują się m.in. piaski tytanowe i cyrkonowe, fosforyty, torf, sapropel, materiały budowlane oraz wody zmineralizowane.

Wydobycie kopalin, ma – w zależności od rodzaju i wielkości złoża – znaczenie dla gospodarki całego kraju, lub tylko regionalne, niemniej jednak ich istnienie wpływa na podniesienie gospodarczej konkurencyjności regionu.

Największym skupiskiem tego typu bogactw są złoża „centralne” (ros. Месторождение «Центральное»), w rejonie rasskazowskim, gdzie, według szacunków[jakich?] znajduje się ok. 887 mln m³ minerałów, takich jak ilmenit, rutyl i piaski cyrkonowe z 4% zawartością tego metalu oraz niewielką domieszką złota.

Na terenie obwodu znajduje się 38 ujęć wód podziemnych o łącznej wydajności 924,4 tys. m³/dobę. Część z nich to ujęcia wód mineralnych (głównie dewońskich), o dość wysokiej zawartości minerałów (także bromu).

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Na terenie obwodu istnieje rozwinięty przemysł maszynowy, produkujący m.in. sprzęt dla potrzeb przemysłu chemicznego i lekkiego, elementy i części zamienne do samochodów i traktorów, lodówki i zamrażarki, oraz inne drobne narzędzia. Ponadto funkcjonują zakłady z branży spożywczej jak np. cukrownie, zakłady mięsne, mleczarskie, zbożowo-mączne, fabryki konserw, oraz przedsiębiorstwa należące do przemysłu lekkiego i chemicznego.

słonecznik – jedna z ważniejszych roślin uprawnych w regionie

Rolnictwo[edytuj | edytuj kod]

Region posiada bardzo korzystne pod względem klimatycznym i glebowym warunki do rozwoju rolnictwa. Grunty orne stanowią 78,9% całej powierzchni obwodu. Uprawiane są zboża (głównie pszenica), buraki cukrowe, słoneczniki, warzywa, ziemniaki i inne. Istnieje także uprawa roślin owocowych.

Chów zwierząt nastawiony jest na produkcję o kierunku mleczno-mięsnym.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Na terenie obwodu, w jego zachodniej części znajduje się ważna magistrala kolejowa; ponadto istnieje tutaj wiele drugorzędnych szlaków kolejowych.

Główną trasą kołową jest droga M-6 „Krasnyj”, łącząca teren obwodu z sąsiednimi regionami. Innym ważnym szlakiem jest trasa M-5 „Ural”.

Na terenie regionu istnieją także lokalne lotniska.

Przez obszar obwodu przebiegają rurociąg transportujące gaz i ropę, m.in. rurociąg naftowy Przyjaźń oraz gazociąg łączący Uriengoj z Użhorodem.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Obwód tambowski zamieszkany jest przez 1130,4 tys. osób (2006). Gęstość zaludnienia wynosi średnio 32,8 os./km², zaś poziom urbanizacji sięga 57,6%.

Liczba mieszkańców obwodu, podobnie jak liczba mieszkańców całej Rosji, systematycznie spada. W 2005 r. żyło tutaj 1.144 800 osób (szacunkowo), podczas gdy jeszcze w 2002 – 1 178 443 (dane spisowe), a w 1989 1 320 763 (dane spisowe).

most na Cnie w Tambowie
Miczuryńsk – budynek władz miasta

Narodowości[edytuj | edytuj kod]

Narodowy skład populacji:
(wymieniono tylko narody liczące powyżej tysiąca przedstawicieli; dane według wyników spisu powszechnego z 2002)

naród liczebność
(w tys.)
Rosjanie 1136,9
Ukraińcy 10,8
Ormianie 4,3
Cyganie 3,0
Tatarzy 2,7
Białorusini 2,4
Azerowie 2,3
Niemcy 1,1
Jezydzi 1,0

Miasta i osiedla typu miejskiego[edytuj | edytuj kod]

Na terenie obwodu tambowskiegoo znajduje się 8 miast i 12 osiedli typu miejskiego

Nazwa Nazwa rosyjska Liczba
miesz-
kańców
(1 stycznia
2006)
Dmitrijewka1) Дмитриевка 9 035
Inżawino1) Инжавино 10 210
Kirsanow Кирсанов 18 365
Kotowsk Котовск 32 955
Miczuryńsk Мичуринск 91 928
Mordowo1) Мордово 6 894
Morszansk Моршанск 42 736
Muczkapskij1) Мучкапский 7 773
Nowaja Lada1) Новая Ляда 5 089
Nowopokrowka1) Новопокровка 2 100
Pierwomajskij1) Первомайский 13 282
Rasskazowo Рассказово 45 007
Rżaksa1) Ржакса 5 609
Żerdiewka Жердевка 15 900
Znamienka1) Знаменка 8 785
Sosnowka1) Сосновка 10.638
Tambow Тамбов 284 502
Tokariewka1) Токаревка 7 428
Umiet1) Умет 4 828
Uwarowo Уварово 27 888

1) osiedle typu miejskiego

Podział administracyjny obwodu tambowskiego
Szkoła pedagogiczna Miczuryńsku

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Obwód tambowski podzielony jest na 23 rejony. Największe miasta nie wchodzą w skład tego podziału i stanowią miasta wydzielone na prawach rejonu.
Uwaga: numeracja okręgów (rzymska i arabska) odpowiada numerom, jakimi zaznaczone są one na mapie

Okręgi miejskie[edytuj | edytuj kod]

Rejony[edytuj | edytuj kod]

  1. Bondarski (ros. Бондарский район)
  2. Gawriłowski (ros. Гавриловский район)
  3. Żerdiewski (ros. Жердевский район)
  4. Znamieński (ros. Знаменский район)
  5. Inżawiński (ros. Инжавинский район)
  6. Kirsanowski (ros. Кирсановский район)
  7. Miczuriński (ros. Мичуринский район)
  8. Mordowski (ros. Мордовский район)
  9. Morszański (ros. Моршанский район)
  10. Muczkapski (ros. Мучкапский район)
  11. Nikiforowski (ros. Никифоровский район
  12. Pierwomajski (ros. Первомайский район
  13. Pietrowski (ros. Петровский район)
  14. Piczajewski (ros. Пичаевский район)
  15. Rasskazowski (ros. Рассказовский район)
  16. Rżaksiński (ros. Ржаксинский район)
  17. Sampurski (ros. Сампурский район)
  18. Sosnowski (ros. Сосновский район)
  19. Starojuriewski (ros. Староюрьевский район)
  20. Tambowski (ros. Тамбовский район)
  21. Tokariewski (ros. Токаревский район)
  22. Uwarowski (ros. Уваровский район)
  23. Umiecki (ros. Уметский район)

Władza i administracja[edytuj | edytuj kod]

herb obwodu tambowskiego

Gubernatorem obwodu jest od 1995 r. Bietin Iwanowicz. Gubernator jest organem władzy wykonawczej i stoi na czele lokalnej administracji.

Lokalnym organem prawodawczym jest miejscowa Duma, złożona z 50 posłów. Połowę z nich wybiera się w okręgach jednomandatowych, a połowa wchodzi z list partyjnych. Obecny skład dumy ustalony został w wyborach z 18 grudnia 2005 i bezwzględną większość miejsc (28) obsadzili w niej deputowani z partii Jedna Rosja, która uzyskała 40,52% głosów. Ponadto do dumy weszli jeszcze przedstawiciele Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej, która zdobyła poparcie 19,95% wyborców i wprowadziła 10 posłów, oraz Liberalno-Demokratycznej Partii Rosji (9,7% głosów i 4 przedstawicieli). Z jednomandatowych okręgów wybrano ponadto po 2 przedstawicieli partii Rodina, i Agrarnej Partia Rosji oraz 4 posłów niezależnych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia ziemi tambowskiej[edytuj | edytuj kod]

Herb guberni tambowskiej

Obszar dzielniejszego obwodu od czasów przedhistorycznych zamieszkiwały plemiona ugrofińskie. Około VI wieku n.e. uformowały się one w narodowość mordwińską (Mordwini-Moksza), której zasięg w owym okresie był znacznie szerszy niż obecnie. Pierwsi ruscy osadnicy pojawili się tutaj jeszcze przed najazdem Mongołów na Ruś. Najazd ów zahamował i spowolnił ekspansję Rusi, także w rejonie dzisiejszego obwodu tambowskiego. Ostatecznie jednak do pierwszej połowy XVII wieku Rosjanie opanowali kraj. Rdzenni mieszkańcy regionu – Mordwini wraz z podbijaniem kolejnych ziem przez Rosję uchodzili na wschód. Po opanowaniu regionu władze carskie zbudowały w regionie kilka twierdz, mających chronić południe Rosji przed najazdami Tatarów: Kozłow (1635) i Tambow (1636). Ich powstanie zabezpieczyło region i umożliwiło zasiedlenie dzisiejszego obwodu przez kolejnych osadników. W tym mniej więcej okresie ostatni żyjący tutaj jeszcze Mordwini zostali zasymilowani lub wyparci.

W 1796 na obszarze regionu utworzono gubernię tambowską. Obejmowała ona 66,5 tys. km² powierzchni, tj. obszar blisko dwukrotnie większy teren niż dzisiejszy obwodu (34,5 tys. km²). Gubernia ta prawie bez zmian obszaru przetrwała do 1928, kiedy to została zlikwidowana, a jej tereny włączone w skład obwodu środkowo-czarnoziemnego.

Podczas rewolucji październikowej i wojnie domowej, która po niej nastąpiła, ówczesna gubernia tambowska była bastionem sił walczących z komunistami. Silny opór miejscowych chłopów przekształcił się w największe w Rosji powstanie ludowe przeciw bolszewikom i spowodował masowe represje; dla szybszego stłumienia zbrojnego oporu wobec władzy bolszewików Armia Czerwona pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego na rozkaz Lenina użyła wobec mieszkańców guberni gazów bojowych[1]. W sumie wyniku walk oraz represji wobec przeciwników (w tym obozów koncentracyjnych dla podejrzanych o sprzyjanie powstańcom) zginąć mogło nawet ćwierć miliona ludzi.

Information icon.svg Osobny artykuł: Powstanie tambowskie.

Utworzenie obwodu[edytuj | edytuj kod]

Obwód tambowski utworzono 27 września 1937.

Osoby związane z regionem[edytuj | edytuj kod]

Symbole obwodu[edytuj | edytuj kod]

Herb obwodu tambowskiego jest nieznacznie zmodyfikowaną wersją herbu guberni tambowskiej, który z kolei nawiązywał do herbu miasta Tambow – stolicy regionu.

Information icon.svg Osobny artykuł: herb obwodu tambowskiego.

Flaga regionu przedstawia herb obwodu umieszczony na płótnie w barwach herbu.

Information icon.svg Osobny artykuł: flaga obwodu tambowskiego.

Tablice rejestracyjne[edytuj | edytuj kod]

Tablice pojazdów zarejestrowanych w obwodzie tambowskim mają oznaczenie 68 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]