Obwód zakarpacki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Obwód zakarpacki
Закарпатська область
siedziba obwodu
siedziba obwodu
Herb Flaga
Herb obwodu zakarpackiego Flaga obwodu zakarpackiego
Państwo  Ukraina
Siedziba Użhorod
Gubernator Walerij Łunczenko
Powierzchnia 12 777 km²
Populacja 
• liczba ludności

1 241 887
• gęstość 98 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Plan obwodu zakarpackiego
Liczba rejonów 13
Położenie na mapie
Położenie na mapie
Ziemia 48°24′36,0″N 23°17′24,0″E/48,410000 23,290000Na mapach: 48°24′36,0″N 23°17′24,0″E/48,410000 23,290000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Obwód zakarpacki (ukr. Закарпатська область) – jeden z 24 obwodów Ukrainy. Leży w zachodniej części Ukrainy, na obszarze historycznego Zakarpacia. Graniczy z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią. Ludność obwodu wynosi 1 258 264 mieszkańców (2001), powierzchnia – 12 777 km². Stolicą obwodu jest Użhorod. Obwód został utworzony 22 stycznia 1946 roku.

Obwód zakarpacki graniczy od północy z polskim województwem podkarpackim oraz z obwodami lwowskim i iwanofrankowskim, od południa – z rumuńskimi okręgami Marmarosz i Satu Mare, od południowego zachodu – z węgierskim komitatem Szabolcs-Szatmár-Bereg, od zachodu – ze słowackimi krajami preszowskim i koszyckim (historyczny region Zemplín). Jest jedynym obwodem Ukrainy który graniczy bezpośrednio z czterema państwami.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obwód zakarpacki został utworzony 22 stycznia 1946 r. dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR[1]. Jak nazwa wskazuje, jest jedyną częścią Ukrainy leżącą po południowej stronie Karpat. Dzisiejszy obwód zakarpacki zajmuje ziemie historycznej Rusi Zakarpackiej, Marmaroszu oraz dwa skrawki historycznie należące wcześniej do Czechosłowacji – pas przy granicy ze Słowacją i z Polską na zachód i północny zachód od doliny Użu oraz pas przy granicy ze Słowacją i z Węgrami, na południe od Użhorodu, z miastem Czop.

Obszar dzisiejszego obwodu włączono do ZSRR w 1945, przedtem należał do Węgier (1938/1939-1945), Czechosłowacji (1918-1939) i Austro-Węgier (do 1918). Za panowania węgierskiego obszar dzisiejszego obwodu należał do komitatów Ung, Bereg, Ugocsa i Máramaros. Dzisiejsza północna granica obwodu do 1945 stanowiła granicę państwową: Polski i Węgier (1938-1939), Polski i Czechosłowacji (1918-1939), austriackiej Galicji i Węgier (1867-1918), a przed 1772 – Rzeczypospolitej Obojga Narodów (województwa ruskiego) i Królestwa Węgier.

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Obwód zakarpacki jest wielonarodowościowy. Wśród jego mieszkańców Ukraińcy stanowią 80,5%, Węgrzy – 12,1%, Rumuni – 2,6%, Rosjanie – 2,5%, Cyganie – 1,1%, Słowacy – 0,5%, Niemcy – 0,3% [2].

Sławni ludzie pochodzący z Zakarpacia[edytuj | edytuj kod]

Największe miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość Nazwa ukraińska Nazwa rusińska Nazwa węgierska Nazwa słowacka Nazwa rosyjska Liczba mieszkańców
(według spisu z 5 XII 2001)
Użhorod Ужгород Унґгородъ Ungvár Užhorod Ужгород 117 317
Mukaczewo Мукачеве Мукачів Munkács Mukačevo Мукачево 82 346
Chust Хуст Густ Huszt Chust/Hust Хуст 29 080
Berehowe Берегове Берегово Beregszász Berehovo Берегово 26 735
Wynohradiw Виноградів Виноградово Nagyszőlős Vinohradov Виноградов 25 760
Swalawa Свалява Свалява Szolyva Svaľava Свалява 17 145
Rachów Рахів Рахово Rahó Rachov Рахов 15 241
Tiacziw Тячів Тячево Técső Ťačov Тячев 9786
Miżhirja Міжгірья Волове lub Волове Поле Ökörmező Volové Межгорье 9656
Irszawa Іршава Иршава Ilosva Iršava Иршава 9515
Wełykyj Byczkiw Великий Бичків Бычків Nagybocskó Slatinské Dôly Великий Бычков 9430
Sołotwyno Солотвино Солотвыно Aknaszlatina Солотвина 9276
Dubowe Дубове Дубово Dombó Dubové Дубовое 9246
Wełyki Łuczki Великі Лучки Nagylucska Veľký Lúčky Великие Лучки 9029
Czop Чоп Чоп Csap Čop Чоп 8919
Ilnycia Ільниця Ільниця Ilonca Iľnica Ильница 8902
Busztyno Буштино Буштыно Bustyaháza Buštino Буштына 8554
Korolewo Королево Королево Királyháza Королёво 8147
Wyszkowo Вишково Вышково Visk Višká Вышково 8141
Biłky Білки Белки Bilki Белки 8078
Jasina Ясіня Єсінє Kőrösmező Jasiňa Ясиня 8006

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Указ Президиума Верховного Совета СССР от 22.01.1946 об образовании Закарпатской области в составе Украинской ССР (Сборник законов СССР и указов Президиума Верховного Совета СССР. 1938 г. – июль 1956 г / под ред. к. ю. н. Мандельштам Ю. И. – Москва: Государственное издательство юридической литературы, 1956, s. 54).
  2. http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality/Zakarpattia/ Number and composition population of ZAKARPATTIA REGION by data All-Ukrainian population census '2001.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]