Ochrona gatunkowa grzybów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ochrona gatunkowa grzybów – analogicznie do ochrony gatunkowej roślin i zwierząt – to prawny sposób zabezpieczenia rzadko występujących gatunków dziko rosnących grzybów zagrożonych wyginięciem. Obecnie obejmuje to również porosty, ponieważ zgodnie z aktualną systematyką są one zaliczane do grzybów.

Chronionych grzybów nie wolno zbierać ani niszczyć w inny sposób, niszczyć ich siedlisk, wpływać w jakikolwiek sposób na ich rozwój, sprzedawać, nabywać, wymieniać, darowywać, przetrzymywać, preparować czy też przewozić przez granicę państwa. Dla gatunków ściśle chronionych na odstępstwo od takiego zakazu może wyjątkowo wyrazić zgodę Minister Środowiska, dla gatunków częściowo chronionych – wojewoda. Grzyb włóknouszek ukośny i porost płucnica islandzka mogą za zgodą wojewody być pozyskiwane w ograniczonych ilościach do celów zielarskich[1].

Ewentualnego zniszczenia grzybów i porostów podczas prowadzenia gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej w większości przypadków nie uważa się za naruszenie przepisów o ochronie gatunkowej, choć dla pniarka lekarskiego (Fomitopsis officinalis) wśród grzybów i innych gatunków wśród porostów ten wyjątek nie obowiązuje.

Jeżeli cokolwiek zagraża stanowiskom gatunków chronionych (nawet czynnik naturalny, np. sukcesja roślinności) to wojewoda jest obowiązany podjąć odpowiednie działania dla zabezpieczenia stanowiska. Na liście roślin chronionych są wskazane te gatunki, które zwykle wymagają ochrony czynnej.

Polska jest pionierem ochrony gatunkowej grzybów. Ochronę 21 najrzadszych gatunków grzybów wprowadziła w 1983 r.[2] jako pierwsze państwo w Europie. W 1995 roku objęto ochroną częściową wszystkie gatunki grzybów[3]. Obecnie podstawą prawną określającą szczegóły ochrony gatunkowej grzybów jest rozporządzenie Ministra Środowiska[4], które zawiera między innymi listę gatunków chronionych objętych ochroną ścisłą (całkowitą) bądź ochroną częściową. Ochronie ścisłej podlegają 52 taksony (gatunki lub rodzaje) grzybów i 57 taksonów porostów[5]. Ochronie częściowej podlega 1 gatunek grzyba (włóknouszek ukośny) i 9 gatunków porostów[6]. Dla 4 najrzadszych gatunków porostów dodatkowo wyznacza się 50 lub 100 m strefy ochronne wokół ich stanowisk[7].

Chronione gatunki grzybów są naprawdę rzadkie, nie ma niebezpieczeństwa pomylenia ich z powszechnie zbieranymi grzybami jadalnymi. Chronione są trzy gatunki borowików, ale wyglądają one zupełnie inaczej niż borowik jadalny. Ze względu na ochronę gatunkową nie wolno zbierać niegdyś jedzonych: smardzów i szmaciaków.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Załącznik nr 3 do rozporządzenia (Dz. U. z 2004 r. Nr 168, poz. 1765)
  2. Par. 1 pkt 88–97, par. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 30 kwietnia 1983 r. w sprawie wprowadzenia gatunkowej ochrony roślin (Dz. U. z 1983 r. Nr 27, poz. 134)
  3. Par. 4 pkt 18 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 6 kwietnia 1995 r. w sprawie wprowadzenia ochrony gatunkowej roślin (Dz. U. z 1995 r. Nr 41, poz. 214)
  4. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 168, poz. 1765)
  5. Załącznik nr 1 do rozporządzenia (Dz. U. z 2004 r. Nr 168, poz. 1765)
  6. Załącznik nr 2 do rozporządzenia (Dz. U. z 2004 r. Nr 168, poz. 1765)
  7. Załącznik nr 4 do rozporządzenia (Dz. U. z 2004 r. Nr 168, poz. 1765)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marta Wrzosek, Marek Snowarski: Grzyby chronione. Warszawa: Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, 2006. ISBN 83-235-0202-1.