Ochroniarz

Ochroniarz strzegący budynku w Chinach

Ochroniarz, strażnik (ustawowa nazwa: pracownik ochrony, pracownik ochrony fizycznej osób i mienia) – zawód wykonywany przez osobę zatrudnioną w agencji ochrony i zajmującą się zapewnianiem bezpieczeństwa i ochroną. Pracownik ochrony wykonuje zadania ochrony w formie stałej, doraźnej, konwojowaniu mienia oraz przedmiotów wartościowych i niebezpiecznych, a także dozorze sygnałów alarmowych.

Pracownikiem ochrony jest też osoba posiadająca licencję pracownika ochrony I bądź II stopnia lub licencję pracownika zabezpieczenia technicznego I bądź II stopnia zatrudniona przez przedsiębiorcę, który utworzył w swoim zakładzie wewnętrzne służby ochrony (dawna Straż Przemysłowa).

Pracownicy ochrony w Polsce

W polskim porządku prawnym podstawę prawną działania firm i pracowników ochrony określa ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 1997 r. Nr 114, poz. 740 z późniejszymi zmianami).

Uprawnienia pracownika ochrony

Każdy pracownik ochrony przy wykonywaniu zadań w granicach chronionych obiektów i obszarów ma prawo stosować środki porządkowe:

• ustalić uprawnienia do przebywania na obszarach lub w obiektach chronionych
• legitymować osoby w celu ustalenia ich tożsamości,
• wezwać osoby nieuprawnione lub zakłócające porządek do opuszczenia chronionego obszaru bądź obiektu,
• ująć osoby stwarzające w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz dla chronionego mienia w celu niezwłocznego oddania ich policji,

W przypadku zagrożenia dóbr powierzonych ochronie lub odparcia ataku na pracownika ochrony, a także w przypadku gwałtownego bezprawnego zamachu na konwojowane wartości (pieniądze, przedmioty wartościowe lub niebezpieczne) bądź osoby je ochraniające pracownik ochrony, który posiada licencję może stosować środki przymusu bezpośredniego:

• siłę fizyczną w postaci chwytów obezwładniających oraz podobnych technik obrony,
• kajdanki,
• pałki obronne wielofunkcyjne,
• psy obronne,
• paralizatory elektryczne,
• broń gazowa i ręczne miotacze gazu,
• w szczególnych przypadkach również broń palna w postaci:
  • pistoletów sygnałowych,
  • pistoletów lub rewolwerów centralnego zapłonu o kalibrach od 6 mm do 12 mm,
  • pistoletów maszynowych o kalibrze od 6 mm do 12 mm,
  • strzelb powtarzalnych o kalibrze wagomiarowym 12,
  • karabinków samoczynnych o kalibrze od 5,45 mm do 7,62 mm.

należy przy tym zaznaczyć, że z mocy ustawy od dnia 01.10.2005 użyte powyżej określenia zostały zmienione:

• pistolet maszynowy – obecnie pistolet automatyczny a jeśli posiada lufę dłuższą niż 30 cm to karabin automatyczny;
• karabinek samoczynny – obecnie karabin automatyczny.

Liczba ochroniarzy

Szacunkowo ocenia się, że w branży ochrony osób i mienia zatrudnionych jest w Polsce ok. 200.000 osób.

Do 30 listopada 2000 komendanci wojewódzcy Policji wydali ogółem 42.086 licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia, 11.766 drugiego stopnia, 1.191 licencji zabezpieczenia technicznego pierwszego stopnia i 5 licencji drugiego stopnia, natomiast łączna liczba pracowników zatrudnionych do wykonywania usług ochrony osób i mienia (także nielicencjonowanych) osiągnie liczbę około 150.000 (wg MSWiA).

Według szacunków MSWiA od 1989 do marca 2009 w Polsce wydano 148.466 licencji pracownika ochrony fizycznej i 20.899 pracownika zabezpieczenia technicznego. Osób posiadających licencje jest mniej, lecz ministerstwo nie posiada informacji o liczbie cofniętych licencji.

Przepisy prawne

• Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 1997 r. Nr 114, poz. 740 z późniejszymi zmianami).
• Ustawa z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 62, poz. 504 z późniejszymi zmianami).

• Rozp. RM z dnia 18 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego trybu działań pracowników ochrony, podejmowanych wobec osób znajdujących się w granicach chronionych obiektów i obszarów (Dz. U. z 1998 r. Nr 144, poz. 933).

• Rozp. RM z dnia 30 czerwca 1998 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobów użycia przez pracowników ochrony środków przymusu bezpośredniego (Dz. U. z 1998 r. Nr 89, poz. 563).

• Rozp. RM z dnia 30 czerwca 1998 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu postępowania pracowników ochrony przy użyciu broni palnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 86, poz. 543).

• Rozp. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych oraz ewdencjonowania broni i amunicji (Dz. U. z 1998 r. Nr 113, poz. 730).

• Rozp. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad współpracy specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych z Policją, jednostkami ochrony przeciwpożarowej, obrony cywilnej i strażami gminnymi (miejskimi) (Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1108).

• Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2005 r. Nr 145, poz. 1221).

Zobacz też

• Specjalistyczne Uzbrojone Formacje Ochronne
• kontrola dostępu
• prywatna firma wojskowa
• Straż Przemysłowa

Linki zewnętrzne

• Komenda Rejonowa Policji Warszawa II – warunki uzyskania licencji pracownika ochrony i pracownika zabezpieczenia technicznego
• OCHRONIARZ Ogólnopolski Magazyn Zawodowców – Specjalistyczny Magazyn branżowy, zajmujący się problematyką szeroko rozumianego bezpieczeństwa oraz ochrony osób i mienia