Od Waregów do Greków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szlak grecki (kolor fioletowy) i saraceński (kolor czerwony)

Szlak „Od Waregów do Greków” (ros. Путь из варяг в грекиPut' iz wariag w grieki) – szlak handlowy łączący w średniowieczu Skandynawię z Konstantynopolem (a szerzej z rejonem śródziemnomorskim) za pośrednictwem sieci rzek ruskich. Służył zarówno wyprawom handlowym, jak i łupieżczym.

Handel Grecji z północno-wschodnią Europą był do IX przede wszystkim handlem lądowym (patrz: Szlak bursztynowy). Pływano jedynie na północne brzegi Morza Czarnego, dalej się nie zapuszczając i korzystając z pośrednictwa miejscowych ludów, takich jak Chazarowie, którzy podobnie jak Słowianie nie potrafili korzystać z dróg rzecznych. Znaleziska archeologiczne, dowodzą, że handel chazarski docierał do Skandynawii, dostarczając tam m.in. bizantyjskie monety. Handel ten nie był intensywny, jednak prawdopodobnie to właśnie on pobudził mieszkańców Skandynawii do poszukiwania tańszej drogi wodnej do greckich bogactw. Pierwsze udokumentowane przebycie tej drogi nastąpiło przypuszczalnie w roku 838. Dokonali tego wysłannicy Chacanusa Rhosów, którzy przybyli do cesarza Bizancjum w celu nawiązania przyjaźni[1].

Od tego czasu kupcy ruscy zaczęli się pojawiać w Konstantynopolu i chazarskim Itil. Wkrótce, w 860 roku, nastąpił też pierwszy ruski atak na Konstantynopol. Intensywny rozwój szlaku zaczął się w momencie przejęcia kontroli nad całym terytorium od Zatoki Fińskiej po ujście Dniepru przez Rusów, co nastąpiło prawdopodobnie w ostatnich dziesięcioleciach IX wieku za rządów Olega. Handlowano na nim przede wszystkim futrami, miodem i niewolnikami.

Infiltrację ziem wschodniej słowiańszczyzny Waregowie rozpoczęli od Zatoki Fińskiej i rzeki Newy, którą dotarli do jeziora Ładoga, a następnie Wołchowem dopłynęli do jeziora Ilmień. Następnie dotarli do Dźwiny i Dniepru, nim zaś do Morza Czarnego. Na wschodzie pływali Oką i Wołgą do Morza Kaspijskiego (tzw. szlak saraceński)[2], gdzie handlowali z Arabami i napadali na nich.

Przypisy

  1. Posłowie ci powracali przez państwo Franków skąd mamy jedyną informację o ich podróży pod rokiem 839 w kronice Annales Bertiniani
  2. Richard Pipes Rosja carów, Warszawa 2006, s. 29

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]