Odolanów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Odolanów
Pomnik świętego Marcina
Pomnik świętego Marcina
Herb Flaga
Herb Odolanowa Flaga Odolanowa
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat ostrowski
Gmina Odolanów
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Ewa Dziubka
Powierzchnia 4,76 km²
Wysokość 116 m n.p.m.
Populacja (30.06.2012)
• liczba ludności
• gęstość

5 089[1]
1054 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 62
Kod pocztowy 63-430
Tablice rejestracyjne POS
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Odolanów
Odolanów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Odolanów
Odolanów
Ziemia 51°34′27,86″N 17°40′26,08″E/51,574406 17,673911Na mapach: 51°34′27,86″N 17°40′26,08″E/51,574406 17,673911
TERC
(TERYT)
4304017034
SIMC 0937110
Urząd miejski
Rynek 1
63-430 Odolanów
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa

Odolanów (niem. Adelnau) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Odolanów.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[2].

Według danych z 30 czerwca 2012 miasto liczyło 5 089 mieszkańców.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Miasto leży około 10 km na południowy zachód od Ostrowa, na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich:

Części miasta: Śródmieście, Biadaszki, Górka, osiedle Wojska Polskiego, Przedmieście Zamkowe, Opłotki, Bloki, Olesiny (niezamieszkane), Borki (niezamieszkane), Golina (niezamieszkana).[potrzebne źródło]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwę miasta wyprowadza się od imienia legendarnego założyciela - Odolana. Przypuszcza się, że w XII wieku istniał w miejscu Odolanowa gród. W 1301 w Odelnove istniał już zamek. Między 1370, a 1372 stał się siedzibą możnowładcy Bartosza Wezenborga z rodu Nałęczów, który prawdopodobnie w 1373 roku samowolnie lokował miasto. Wojska Ludwika Węgierskiego dwukrotnie próbowały zdobyć gród - bez powodzenia. W latach 1381-1382 toczyła się tu wojna między Nałęczami, a Grzymalitami, podczas której Odolanów był ponownie oblegany jako siedziba Bartosza z Nałęczów.

W 1832 roku rozebrano mury obronne. W XVIII i XIX wieku kilkarotnie okolice miasta były miejscami bitew i potyczek. Mieszkańcy aktywnie uczestniczyli w Wiośnie Ludów 1848 roku. Mimo prowadzonej przez państwo niemieckie polityki germanizacyjnej, powiat odolanowski zachował polski charakter. W 1890 mieszkało tutaj 92,9% Polaków, a w 1912 - 91,2% co klasyfikowało go do jednego z najbardziej polskich powiatów w całej ówczesnej Rzeszy Niemieckiej.

Zakończenie okupacji hitlerowskiej w Odolanowie nastąpiło 22 stycznia 1945 roku. Odkrycie, po wojnie, złóż gazu ziemnego pozwoliło na przyspieszenie rozwoju miasta (w latach 1973-2003 liczba mieszkańców wzrosła o 38%)[potrzebne źródło].

Do 1793 r. Odolanów znajdował się w powiecie kaliskim. W roku 1793, po przyłączeniu części ziem Polski do Prus, utworzono osobny powiat odolanowski. W 1815 r. siedziba powiatu została przeniesiona do Ostrowa. Wróciła ona do Odolanowa w roku 1887 po wydzieleniu powiatu ostrowskiego. Oba powiaty połączono w powiat ostrowski w roku 1932. W latach 1975-1998 administracyjnie należało do woj. kaliskiego, natomiast od r. 1999 ponownie do powiatu ostrowskiego.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Lokalny ośrodek przemysłowy, handlowy i usługowy w Kalisko-Ostrowskim Okręgu Przemysłowym

  • Oddział PGNiG S.A. w Warszawie (znany jako "Krio") - odazotownia gazu ziemnego, produkcja gazu wysokometanowego, skroplonego metanu - LNG, ciekłych azotu, helu(największa wytwórnia w Europie), tlenu, Instytut Niskich Temperatur PAN
  • odwierty gazu ziemnego - Tarchały Wielkie, Garki, Bogdaj - Uciechów
  • palarnia kawy "Woseba"
  • fabryka mebli łazienkowych "Deftrans"
  • producent maszyn i urządzeń rolniczych "M-ROL"
  • producent maszyn i urządzeń rolniczych "Dozamech"
  • przedsiębiorstwo "DE-FACTO" (pokrywanie metali warstwą ochronną w procesie kataforezy)
  • przedsiębiorstwo "SKOPLAST" produkcja rur pcv
  • przedsiębiorstwo "SOLARBUD" sprzedaż materiałów budowlanych, zakładanie kostki brukowej

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Fragment krzyża Pawła Brylińskiego przeniesiony z Gliśnicy do kościoła św. Marcina
  • ratusz z 1898 roku, neogotycki, z wieżą zegarową wbudowaną w pierzeję, siedziba Urzędu Gminy i Miasta
    • tablica ku czci powstańców z czasów Wiosny Ludów, umieszczona na elewacji
  • kościół farny św. Marcina z 1794 roku, barokowy, fundacji starościny Eleonory z Cetnerów-Sułkowskiej, rozbudowany w latach 1912-1913 w stylu neobarokowym (projekt - Roger Sławski), nad portalem znajduje się kartusz z herbem Sułkowskich i datą 1794
    • obrazy św. Jadwiga i Matka Boska Pocieszenia z końca XVIII wieku
    • w kaplicy ołtarz z końca XVIII wieku z rzeźbami św. Piotr i św. Paweł autorstwa Ignacego Schulza z Rawicza oraz piaskowcowe epitafium naddzierżawcy odolanowskiego Jana Lizaka z początku XIX wieku
    • ołtarze boczne z około 1800 roku
    • fragmenty krzyża Pawła Brylińskiego, przeniesione z Gliśnicy
    • wieża, dwukondygnacyjna, z pilastrami, zwieńczona barokowym hełmem
  • dawna synagoga z 1835 roku
  • figura ludowa świętego Floriana, przy kościele farnym, z 1875 roku
  • figura świętego Jana Nepomucena z 1736 roku
  • ludowy krzyż przydrożny z rzeźbą Pawła Brylińskiego z 1846 roku
  • szkoła, we frontowej ścianie fragment murów dawnego zamku z przełomu XIII i XIV wieku
  • dawny kościół ewangelicki z końca XVII wieku
  • dawna pastorówka z końca XIX wieku
  • poczta z 1906 roku
  • budynek Muzeum Regionalnego z 1909 roku
  • zespół kamienic z XIX wieku, jedno- lub dwukondygnacyjnych z dwuspadowymi dachami, głównie klasycyzujące[potrzebne źródło]

Górka[edytuj | edytuj kod]

Powstała w 1629 roku jako miasto Konstancja (od imienia drugiej żony Zygmunta III), dla polskich luteran ze Śląska

  • kaplica z figurą świętej Barbary z 1784 roku
  • kościół św. Barbary z 1784 roku, drewniany, oszalowany, wzmocniony lisicami, po II wojnie światowej otynkowany, wewnątrz bogato polichromowany, z dachem krytym gontem i wieżą na słup z 1928 roku
    • ołtarz główny z obrazem św. Barbara malowanym na desce w roku 1618 oraz rzeźbami z XVIII wieku
    • dwa ołtarze boczne z XVII wieku
    • wyposażenie z XVIII wieku
    • krużganek z dwiema rzeźbami w tym jedną (św. Barbara) wykonaną przez Pawła Brylińskiego w 1876 roku
    • portal z dwiema drewnianymi rzeźbami ludowymi apostołów[potrzebne źródło]

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Ludność[edytuj | edytuj kod]

  • 1995 - 4 760[3]
  • 1996 - 4 841[3]
  • 1997 - 4 868[3]
  • 1998 - 4 913[3]
  • 1999 - 4 854[3]
  • 2000 - 4 885[3]
  • 2001 - 4 923[3]
  • 2002 - 4 917[3]
  • 2003 - 4 914[3]
  • 2004 - 4 924[3]
  • 2005 - 4 951[3]
  • 2006 - 4 951[3]
  • 2007 - 4 981[3]
  • 2008 - 4 997[3]
  • 2009 - 5 003[3]
  • 2010 - 5 019[3]
  • 2011 - 5 105[1]
  • 2012 - 5 089[3]

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie:

Osoby związane z Odolanowem[edytuj | edytuj kod]

Z miastem związana jest również Kapela znad Baryczy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Ludność 2012
  2. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 13.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 Za lata 1995-2010 Bank danych regionalnych GUS

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]