Ofiara Abrahama (obraz Rembrandta)
 |
| Ofiara Abrahama |
| Rembrandt, lata 1636 |
| olej na płótnie |
| 195 × 123,3 cm |
| Stara Pinakoteka |
 |
| Ofiara Abrahama |
| Rembrandt, 1635 |
| olej na płótnie |
| 193.5 cm × 132,8 cm cm |
| Ermitaż |
Ofiara Abrahama – jeden z dwóch obrazów olejnych i dwóch szkiców Rembrandta, traktujący o biblijnym motywie ofiary, którą miał złożyć patriarcha Abraham ze swego syna Izaaka.
Temat obrazu został zaczerpnięty ze Starego Testamentu z Księgi Rodzaju (XXII,1,9). Historia opowiada o Abrahamie i poddaniu go próbie wiary przez Boga. Wszechmocny nakazał Abrahamowi złożyć w ofierze swego syna. W ostatniej chwili Bóg posłał anioła, by powstrzymał śmiercionośne cięcie. Zamiast Izaaka Abraham złożył w ofierze baranka, którego wskazał Pan[1].:
 |
Motyw ten był często przedstawiany przez wielu malarzy, m.in. Orazio Gentileschiego, Marca Chagalla, Davida Teniersa I czy Laurenta de LaHire. W 1635 roku Rembrandt namalował dwa obrazy o bardzo podobnej kompozycji, różniące się jedynie postacią anioła i gestem jego lewej ręki. W późniejszych latach malarz wykonał dwa szkice, rysunki przygotowawcze do obrazów, które nigdy nie zostały namalowane. Pierwszy z nich powstał w 1645 roku i dziś można go obejrzeć w Rijksmuseum w Amsterdamie. Drugi wykonany został w 1655 roku i aktualnie znajduje się w Graphische Sammlung Albertina w Wiedniu.
Spis treści |
Proweniencja [edytuj]
Obraz, znajdujący się obecnie w Starej Pinakotece, jest uważany przez niektórych znawców malarstwa za pracę częściowo autorstwa ucznia Rembrandta – Goverta Flincka. Wskazywać na to może podpis widniejący obok daty: Rambrandt veranderten overgeschildert (Rembrandt to zmienił i przemalował). Dogłębniejsze badania obrazu, jak i prac Rembrandta z tego okresu, wykluczają taką hipotezę. W 1760 roku obraz znalazł się w zbiorach Lamberta Krahe, nadwornego malarza w Palatynacie. Później umieszczono go w Galerii Mannheim, a w XIX wieku został zakupiony przez Starą Pinakotekę.
Opis obrazów [edytuj]
Dwa ukończone obrazy mistrza są przykładem wpływu, jaki wywierali na jego twórczość przedstawiciele europejskiego baroku. Widoczne jest to w przedstawieniu dynamizmu, czyli gestów połączonych z ruchem. Gra światła i gest anioła, powstrzymującego rękę trzymającą nóż, stanowi nawiązanie do obrazu włoskiego malarza Caravaggia. Biblia nie wspomina o kontakcie cielesnym anioła i Abrahama. Anioł powstrzymuje rękę, która wypuszcza bogato rzeźbiony nóż, a ten opada na ziemię. Druga ręka Abrahama spoczywa na twarzy syna, zasłaniając mu oczy. Z lewej strony znajduje się głowa baranka, prawdziwej ofiary:
|
|
Różnica pomiędzy dwoma dziełami jest w kompozycji. Na płótnie z Ermitażu anioł nadlatuje z lewej strony. Z jego strony pada również smuga światła, rozjaśniająca starczą twarz patriarchy, całe nagie ciało Izaaka i powstrzymującą rękę anioła. W wersji monachijskiej anioł nadlatuje z prawej strony. Jak twierdzi Mannering jest to dzieło mistrza nie do końca przez niego wykonane. Wskazywać by na to miało inaczej padające światło o nieokreślonym źródle. Inną wskazówką jest odręczny napis malarza obok daty: Rembrandt veranderten overgeschildert ( Rembrandt to zmienił i przemalował). Prawdopodobnie autorem pierwotnym był jego uczeń Govert Flinck.
Bibliografia [edytuj]
- Stefano Zuffi: Rembrandt, wyd. HSP Warszawa 2006, ISBN 83-60529-02-7
- Aleksandro Buccheri: Wielkie muzea. Stara Pinakoteka, wyd. HSP Warszawa 2007, ISBN 978-83-60688-30-4
- Patrick de Rynck: Jak czytać malarstwo, wyd. Universitas, Kraków 2006, ISBN 83-242-0565-9
- Douglas Mannering: Życie i twórczość Rembrandta, wyd. Muza SA, Warszawa 1995, ISBN 83-7079-361-4
Przypisy
- ↑ Abraham Sobkowski OFM. Patriarcha Abraham. „Ziemia Święta”. 2 (46), s. 14–17, 2006. Kraków: Komisariat Ziemi Świętej. ISSN 1233-5738.
