Oflag IV C Colditz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zamek Colditz w kwietniu 1945 roku
Tablica pamiątkowa upamiętniająca polskich jeńców wojennych

Jeniecki obóz specjalny Oflag IV C – niemiecki obóz jeniecki z czasu II wojny światowej położony w niewielkiej miejscowości Colditz oddalonej około 40 km od stolicy SaksoniiDrezna. Znajduje się tam renesansowy zamek, w murach którego założono obóz karny.

Międzynarodowy obóz specjalny Colditz IV C przeznaczony był dla szczególnie ważnych oficerów wojsk alianckich i oficerów, którzy wsławili się ucieczkami z innych obozów. Funkcjonował od października 1939 r. do kwietnia 1945 r. Polscy jeńcy przebywali tu w trzech okresach: w październiku 1939 r. przybyła pierwsza grupa oficerów, kolejna – w listopadzie 1939 r., a ostatnia w lutym 1945 r. Pod koniec 1939 r. w Colditz pozostawało ponad czterystu polskich oficerów i podchorążych. Na przełomie 1939 i 1940 r. w obozie znajdowało się około kilkunastu polskich generałów, np.: Janusz Gąsiorowski, Wincenty Kowalski, Stanisław Małachowski, Wiktor Thommée, Władysław Bończa-Uzdowski, Władysław Bortnowski. Tutaj po kampanii wrześniowej więziony był wiceadmirał Józef Unrug. 22 maja 1940 r. wszystkich oficerów polskich przebywających w Colditz przewieziono do Oflagu II A Prenzlau, zaś generałów do Oflagu IV B Königstein/Sächsische Schweiz wraz z podchorążymi, których odesłano do stalagów. Wiosną 1942 r. w obozie przebywało czterdziestu ośmiu oficerów i osiemnastu szeregowców WP. Opuścili oni Colditz dopiero w sierpniu 1943 r. Po ich wyjeździe zamek w Colditz miał być wyłącznie obozem dla Brytyjczyków, a w okresie późniejszym także dla jeńców amerykańskich. Jedynym odstępstwem od tej zasady było właśnie przewiezienie 5 lutego 1945 r. dwudziestoosobowej grupy żołnierzy z powstania warszawskiego na czele z gen. Tadeuszem Borem-Komorowskim. Przybyli z nim także: gen. Antoni Chruściel, gen. Tadeusz Pełczyński, gen. Tadeusz Kossakowski, kpt. Stanisław Jankowski, płk. Kazimierz Iranek-Osmecki.

Na zamku znajduje się wystawa w języku polskim i niemieckim, poświęcona głównie postaci gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego.

Wśród uwięzionych w Colditz oficerów Niemcy wyróżniali kategorię tzw. "prominentnych", do których zaliczali m.in. członków rodzin alianckich polityków (takim jeńcem był np. Giles Romilly, bratanek Winstona Churchilla).

Z uwagi na no to, iż w Colditz przebywali jeńcy szczególnie ważni dla III Rzeszy bądź tacy, którzy uciekali z poprzednich miejsc uwięzienia, Niemcy byli zmuszeni utrzymywać w Colditz dość znaczny (w porównaniu z innym obozami jenieckimi) garnizon liczący około 70 ludzi.

Należy podkreślić, iż wobec jeńców umieszczonych w Colditz Niemcy przez cały okres istnienia obozu przestrzegali wszelkich postanowień konwencji genewskiej. Próby ucieczki były karane jedynie umieszczeniem w areszcie obozowym.

W ciągu całego okresu istnienia obozu 31 jeńcom udało się zbiec z obozu, przy czym 16 uciekło z samego zamku, pozostałych zaś 15 uczyniło to, kiedy byli poza jego murami, np. w czasie pobytu w szpitalu czy też wizyty u dentysty.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons