Oflag VII A Murnau

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 47°41′23,453″N 11°12′17,921″E/47,689848 11,204978

pieniądz zastępczy w Oflagu VII A Murnau
Przedmioty codziennego użytku z obozu w Murnau

Oflag VII A Murnau – niemiecki obóz jeniecki (Oflag) dla oficerów polskich podczas II wojny światowej, ulokowany w Bawarii w mieście Murnau am Staffelsee.

Historia powstania obozu[edytuj | edytuj kod]

Na obóz przeznaczono zbudowane w 1939 koszary batalionu pancernego (na około 600 żołnierzy), niewykończone jeszcze w chwili przybycia pierwszej partii jeńców, położone 2 km od Murnau. Ich dostosowywanie do celów obozowych trwało właściwie przez cały czas niewoli. W miarę powiększania się stanów liczebnych w obozie zostały użyte na pomieszczenia jeńców kolejno: strychy i piwnice w budynkach mieszkalnych oraz garaże, przy stopniowym ich przystosowywaniu do zamieszkania. Ciasnota doskwierała wszystkim jeńcom, np. generałowie byli zakwaterowani po 5–6 w izbie.

Początkowy stan liczebny obozu wynosił około 700–800 jeńców wojennych, w tym 5 generałów (Emil Krukowicz-Przedrzymirski, Jan Kruszewski, Bernard Mond, Tadeusz Piskor i Antoni Szylling). W następnych miesiącach zwiększył się szybko do 2000, we wrześniu 1942 wynosił ponad 4000, a 29 kwietnia 1945 – 5457 (w tym 5114 Polaków). Kilkuset podchorążych było w obozie tylko w pierwszych miesiącach, po czym ich wywieziono.

22 marca 1945 przybyło jeszcze 381 jeńców ewakuowanych z Oflagu II C Woldenberg.

29 kwietnia 1945 obóz został oswobodzony przez jeden z oddziałów amerykańskiej 12 Dywizji Pancernej gen. mjr. Rodericka R. Allena, podporządkowanej czasowo 3 Armii gen. George’a Pattona.

Znani jeńcy[edytuj | edytuj kod]

W obozie przebywali również m.in. generałowie dywizji:

  1. Władysław Bortnowski
  2. Tadeusz Kutrzeba
  3. Tadeusz Piskor
  4. Zdzisław Przyjałkowski
  5. Juliusz Rómmel

Generałowie brygady:

  1. Roman Abraham
  2. Franciszek Alter
  3. Władysław Bończa-Uzdowski
  4. Leopold Cehak
  5. Jan Chmurowicz
  6. Walerian Czuma
  7. Franciszek Dindorf-Ankowicz
  8. Juliusz Drapella
  9. Janusz Gąsiorowski
  10. Edmund Knoll-Kownacki
  11. Wincenty Kowalski
  12. Emil Krukowicz-Przedrzymirski
  13. Jan Kruszewski
  14. Józef Kwaciszewski
  15. Stanisław Małachowski
  16. Czesław Młot-Fijałkowski
  17. Bernard Mond
  18. Zygmunt Piasecki
  19. Wacław Piekarski
  20. Zygmunt Podhorski
  21. Zdzisław Przyjałkowski
  22. Jan Jagmin-Sadowski
  23. Antoni Szylling
  24. Stanisław Taczak
  25. Wiktor Thommée
  26. Juliusz Zulauf

oraz kontradmirał Józef Unrug

Pułkownicy:

  1. Bronisław Batsch
  2. Julian Janowski
  3. Stanisław Lityński
  4. Franciszek Pacek - komendant jeńców obozu
  5. Kazimierz Pruszkowski
  6. Tomasz Rybotycki[1]
  7. Stanisław Siuda
  8. Stefan Szlaszewski
  9. Ignacy Szpunar
  10. Stefan Langner
  11. Józef Łukomski

Jeńcami obozu byli także pisarze rtm. Stefan Majchrowski, autor wspomnień z obozu - "Za drutami Murnau", Warszawa, 1970, Jędrzej Giertych, Stefan Liszko oraz por. Janusz Makarczyk, historyk Henryk Paszkiewicz, późniejszy politolog i badacz Janusz Zawodny.

Komendanci obozu[edytuj | edytuj kod]

  • płk dr Frey,
  • gen. por. rez. Nikolaus Schemmel,
  • płk w st. spocz. Paul von Troschke,
  • płk Oster
  • gen. mjr Alfred Petry.

Najstarsi obozu[edytuj | edytuj kod]

Zastępcy najstarszych obozu

Inne informacje[edytuj | edytuj kod]

Francuz, Alain Rempfer, w wyburzanym budynku odnalazł pudło ze zdjęciami. Poddał je skanowaniu i umieścił w galerii: Odnalezione zdjęcia z Murnau. Galeria zawiera ok. 300 fotografii z różnych okresów istnienia obozu.

O ucieczce z obozu opowiada film Wielki Wóz z 1987 w reżyserii i według scenariusza Marka Wortmana.

Polegli i zmarli[edytuj | edytuj kod]

W Oflagu VII a zastrzelono 7 jeńców, 73 zmarło z powodu chorób, są pochowani na miejscowym cmentarzu[3].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

10 sierpnia 2012 przed budynkiem ówczesnych koszar Werdenfelser Batalionu Pancernego Wermachtu obecnie Bundeswery przy Weilheimer Straße w Murnau, gdzie mieścił się Oflag VII A Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa odsłoniła tablicę pamiątkową:

tekst polski tłumaczenie niemieckie
W BUDYNKACH DZISIEJSZYCH KOSZAR WERDENFELSER

W OKRESIE 25.9.1939 – 29.4.1945 ISTNIAŁ
OFLAG VII A,
OBÓZ JENIECKI
DLA POLSKICH OFICERÓW.
W DNIU WYZWOLENIA UWOLNIONO PONAD 5 000 POLAKÓW ORAZ KILKUNASTU JEŃCÓW INNYCH NARODOWOŚCI
POLSCY ŻOŁNIERZE TO OFICEROWIE WOJSKA POLSKIEGO
(WŚRÓD NICH 31 GENERAŁÓW),
KTÓRZY WALCZYLI W OBRONIE POLSKI

NAPADNIĘTEJ 1.9.1939 PRZEZ NAZISTOWSKIE NIEMCY.

19.10. ORAZ 1.12.1944 PRZYWIEZIONO TU ZE STALAGU LAMSDORF

BLISKO 700 OFICERÓW ARMII KRAJOWEJ

(ARMII POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO),

UCZESTNIKÓW POWSTANIA WARSZAWSKIEGO.

ZMARLI TUTAJ OFICEROWIE SPOCZYWA JĄ NA POLSKIEJ KWATERZE WOJENNEJ NA CMENTARZU W MURNAU

IN DEN GEBÄUDEN DER HEUTIGEN WERDENFELSER KASERNE

EXISTIERTE VOM 25.9.1939 BIS 29.4.1945

DAS OFLAG VII A – KRIEGSGEFANGENENLAGER

FŰR POLNISCHE OFFIZIERE.

DER TAG DER BEFREIUNG DES LAGERS BRACHTE ÜBER 5000 POLEN UND EINIGEN

KRIEGSGEFANGENEN ANDERER NATIONALITÄTEN DIE FREIHEIT.

BEI DEN POLNISCHEN SOLDATEN HANDELTE ES SICH UM OFFIZIERE DES POLNISCHEN HEERES (DARUNTER 31 GENERÄLE),

DIE FÜR DIE VIERTEIDIGUNG DES AM f1.9.1939 VOM NATIONALSOZIALISTISCHEN DEUTSCHLAND ÜBERFALLENEN POLEN KÄMPFTEN.

AM 19.10. UND 1.12.1944 WURDEN FAST 700 OFFIZIERE DER

HEIMATSARMEE (ARMEE DES POLNISCHEN UNTERGRUNDSTAATES), TEILNEHMER DES

WARSCHAUER AUFSTANDES VOM LAMSDORFER STALAG HIERHER GEBRACHT.

DIE HIER UMS LEBEN GEKOMMENEN OFFIZIERE RUHEN AUF DER POLNISCHEN

KRIEGSGRÄBERSTÄTTE DES FRIEDHOFS IN MURNAU.
.

[3]

Przypisy

  1. Zdzisław Jagodziński. W pierwszą rocznicę zgonu Ireny Rybotyckiej. Krzewicielka polskiej książki. „Dziennik Polski”, s. 6, 12 kwietnia 2000. Londyn. 
  2. 1 maja 1942, po przybyciu generałów z Oflagu VIII E Johannisbrunn, najstarszym obozu został gen. dyw. Juliusz Rómmel, który po paru miesiącach zrezygnował z tej funkcji i mianował na swoje miejsce płk. Koryckiego. Zob. Tadeusz Kazimierz Gruszka, W Murnau, Hove 1994, s. 21.
  3. 3,0 3,1 10.08.2012 r., Murnau (Niemcy) (pol. • niem.). Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. [dostęp 2014-06-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]