Ogólnoukraińskie Zjednoczenie „Swoboda”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ogólnoukraińskie Zjednoczenie „Swoboda”
Всеукраїнське об'єднання «Свобода»
Логотип Всеукраїнського об'єднання «Свобода».png
Lider Ołeh Tiahnybok
Data założenia 13 października 1991
(zarejestrowana 16 października 1995)
Adres siedziby ul. Wełyka Żytomyrśka 17, Kijów
Deklarowana
ideologia polityczna
* socjal-nacjonalizm (ukr. соціал-націоналізм)
Barwy żółta, niebieska
Obecni posłowie
36 / 450
strona oficjalna
Wiec partyjny „Swobody” na cześć Stepana Bandery

Ogólnoukraińskie Zjednoczenie „Swoboda” (ukr. Всеукраїнське об'єднання «Свобода», Wseukrajińske objednannia „Swoboda”) – ukraińska nacjonalistyczna partia polityczna założona w 1991 roku we Lwowie, zarejestrowana w 1995 roku. Od 2004 roku liderem partii jest Ołeh Tiahnybok.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Partia powstała 13 października 1991 roku pod nazwą Socjal-Narodowa Partia Ukrainy. Założyli ją członkowie kół weteranów radzieckiej interwencji w Afganistanie, członkowie organizacji młodzieżowej „Spadszczyna” pod kierownictwem Andrija Parubija, członkowie bractw studenckich ze Lwowa skupieni wokół Ołeha Tiahnyboka, oraz członkowie „Warty Ruchu”, działający pod przywództwem Jarosława Andruszkiwa oraz Jurija Kryworuczki. Oficjalnej rejestracji partii dokonano 16 października 1995 roku. Pierwszym liderem partii został Jarosław Andruszkiw. Partia wydawała gazetę „Socjal-Nacjonalista”. W swoich poglądach i symbolice nawiązywała do neonazizmu, rasizmu i antysemityzmu[2]. Pod nazwą Socjal-Narodowa Partia Ukrainy partia występowała do 14 lutego 2004 roku, kiedy na IX zjeździe zmieniła nazwę na obecną; zmianom uległa wówczas również symbolika partii (zarzucono logo – ideogram IN, od Idea Narodu, trawestacja symbolu Wolfsangel – na rzecz dłoni stylizowanej na trójząb), nastąpiła również zmiana na stanowisku lidera partii – Andruszkiwa zastąpił Ołeh Tiahnybok.

Program[edytuj | edytuj kod]

Partia opowiada się za[3]:

  • zmianą systemu politycznego na prezydencki,
  • zmianą nazwy Rady Najwyższej Ukrainy na Ukraińską Radę Narodową oraz skrócenie długości jej kadencji do 3 lat,
  • wybieralnością sędziów,
  • derusyfikacją kraju,
  • protekcjonizmem w gospodarce,
  • ustawowym uznaniem weteranów Ukraińskiej Powstańczej Armii za bojowników o niezależność Ukrainy,
  • uznaniem Wielkiego Głodu za ludobójstwo,
  • lustracją,
  • uniezależnieniem Ukrainy od Rosji w sferze energetyki, współpracą z państwami Bliskiego Wschodu, rozwojem nowych technologii,
  • wyprowadzeniem wojsk rosyjskich z Sewastopola,
  • likwidacją autonomii Krymu[4],
  • wspieraniem powrotu Ukraińców z emigracji,
  • wspieraniem obrony praw ukraińskich pracowników za granicą,
  • wzmocnienie ochrony granicy państwowej, stworzeniem systemu kontroli biometrycznej, likwidacją nielegalnej migracji,
  • uchwaleniem nowej ustawy o obywatelstwie, między innymi zawierającej przepisy o przyznaniu prawa do obywatelstwa wyłącznie osobom urodzonym w granicach państwa ukraińskiego oraz etnicznym Ukraińcom oraz o pozbawianiu obywatelstwa cudzoziemców-kryminalistów,
  • zamianą ustawy „o językach w Ukraińskiej SRR” na proponowaną przez siebie ustawę „o obronie języka ukraińskiego”,
  • wprowadzeniem obowiązkowego tłumaczenia synchronicznego/dubbingu wszelkich programów, widowisk, filmów na język ukraiński,
  • wprowadzeniem egzaminu ze znajomości języka ukraińskiego dla kandydatów na stanowiska urzędnicze i funkcjonariuszy,
  • wyjściem Ukrainy ze Wspólnoty Niepodległych Państw.
  • do 2012 r. Swoboda była antyunijna, krytykując tę organizację jako masońską i progejowską[5].

Udział w wyborach[edytuj | edytuj kod]

Wiec z żądaniami rozwiązania Rady Najwyższej Ukrainy (Kijów, 2009)

Partia bierze udział w wyborach od 1994 roku.

Wyniki „Swobody” w wyborach[edytuj | edytuj kod]

Свобода - 2006.png
Свобода — 2007.png
2006 2007
Олег Тягнибок 2010.PNG
Svoboda 2010.png
2010 (Tiahnybok) 2010 (Wybory samorządowe)
Svoboda-2012.png
2012

Inne formy działalności[edytuj | edytuj kod]

Corocznie w prawosławne święto Opieki Matki Bożej (Pokrowa) 14 października partia organizuje pikiety, w których domaga się uznania praw weteranów Ukaińskiej Powstańczej Armii, które przeradzają się w starcia ze zwolennikami partii komunistycznych. Innym przejawem działalności partii są akcje promujące język ukraiński. Jedna z nich prowadzona była pod hasłem walki z niecenzuralnymi słowami (ukr. maciukami): Maciuki zamieniają cię w Moskala! Pikanterii sprawie dodał fakt, że na plakacie promującym akcję zamieszczono zdjęcie nie Ukraińca, a Polaka, a samo zdjęcie było pracą polskiego fotografa pod nazwą Wieczny optymista[8].

W 2005 roku 17 członków partii napisało list do liderów politycznych Ukrainy, m.in. do byłego prezydenta Ukrainy Wiktora Juszczenki, w którym żądali, aby zapobiec „kryminalnym czynom zorganizowanego żydostwa” (ukr. jewrejstwa)[9]. W 2012 roku amerykańskie Centrum Szymona Wiesenthala ulokowało partię „Swoboda” wraz z imiennie wymienionym jej liderem Tiahnybokiem oraz deputowanym tej partii Mirosznyczenko na liście „top 10” organizacji lub osób używających retoryki antysemickiej[10][11].

W 2009 roku aktywiści partii usiłowali zakłócić uroczystości rocznicowe upamiętniające zbrodnię w Hucie Pieniackiej[12]. Również w 2010 roku nacjonaliści ze Swobody usiłowali przeszkodzić rocznicowym obchodom mordu w Hucie Pieniackiej blokując dojście do pomnika zamordowanych[13]. 1 kwietnia 2010 roku grupa młodzieży ze „Swobody”, wznosząc antypolskie i antysemickie hasła, przerwała obrady konferencji, na której zapowiadano złożenie wniosku o unieważnienie dekretu o przyznaniu tytułu Bohatera Ukrainy dla Stepana Bandery[14].

1 stycznia 2014 roku partia „Swoboda” w centrum Kijowa i w paru innych miastach zorganizowała marsze pamięci z pochodniami w 105 rocznicę urodzin Stepana Bandery[15], w którym uczestniczyli również członkowie Prawego Sektoru i partii UDAR Witalija Kłyczki. Manifestacja zgromadziła kilka tysięcy osób posługujących się flagami uczestniczących w niej partii i flagami Ukraińskiej Armii Powstańczej[16].

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Na forum europejskim partia współpracuje z nacjonalistycznymi organizacjami tj. Wolnościową Partią Austrii[17], francuskim Frontem Narodowym[18] oraz Narodowym Odrodzeniem Polski[19].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Gilles Ivaldi: The Extreme Right in Europe. Vandenhoeck & Ruprecht, 2011, s. 20.
  2. Czech M. 2014: Drugie życie prawdziwych patriotów. Gazeta Wyborcza 11-12 I 2014 r. Magazyn str. 26-27.
  3. Національна Конституція (проект Всеукраїнського об'єднання "Свобода") (ukr.)
  4. Всеукраїнське об'єднання "Свобода" виступає за скасування Кримської автономії (ukr.)
  5. Czech M. 2014: Drugie życie prawdziwych patriotów. Gazeta Wyborcza 11-12 I 2014 r. Magazyn str. 27
  6. Trwa zamieszanie wokół wyborów w obwodzie tarnopolskim
  7. JC zakończył paralelne podliczanie głosów do Tarnopolskiej Rady Obwodowej, zik.com.ua [dostęp 05.04.2009]
  8. Тягнибоки. Час прощатися (ukr.)
  9. Svoboda: The rise of Ukraine's ultra-nationalists, BBC News, 26.12.2012 (ang.)
  10. 2012 Simon Wiesenthal Center, Top Ten Anti-semitic/Anti-Israel Slurs (ang.)
  11. Czech M. 2014: Drugie życie prawdziwych patriotów. Gazeta Wyborcza 11-12 I 2014 r. Magazyn str. 27.
  12. Huta Pieniacka: 65 rocznica zbrodni, kresy.pl [dostęp 05.04.2009]
  13. Huta Pieniacka kole w oczy nacjonalistów
  14. Na konferencji ks. Isakowicza-Zaleskiego krzyczeli: Okupanci, precz!
  15. Czech M. 2014: Drugie życie prawdziwych patriotów. Gazeta Wyborcza 11-12 I 2014 r. Magazyn str. 26-27.
  16. Ukraina: marsz z pochodniami w rocznicę urodzin Bandery, Polskie Radio
  17. ВО "Свобода" провела чергову зустріч з австрійськими націоналістами, www.svoboda.org.ua z 23 lutego 2009
  18. Всеукраїнське об’єднання "Свобода" і Національний фронт Франції підпишуть Протокол про співпрацю, www.svoboda.org.ua z 31 marca 2009
  19. Warszawa: Robocze spotkanie NOP i „Swobody”, Narodowe Odrodzenie Polski