Ogniem i mieczem (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy filmu. Zobacz też: inne dzieła o takim samym tytule.
Ogniem i mieczem
Gatunek historyczny wojenny przygodowy
Data premiery 12 lutego 1999
Kraj produkcji  Polska
Język polski
Czas trwania 180 min
Reżyseria Jerzy Hoffman
Scenariusz Jerzy Hoffman
Główne role Michał Żebrowski
Aleksander Domogarow
Izabella Scorupco
Muzyka Krzesimir Dębski
Zdjęcia Grzegorz Kędzierski
Scenografia Andrzej Haliński
Kostiumy Magdalena Tesławska
Paweł Grabarczyk
Montaż Marcin Bastkowski
Cezary Grzesiuk
Produkcja Jerzy R. Michaluk
Dystrybucja Syrena EG
Budżet 24 mln zł
Nagrody w artykule

Ogniem i mieczem – polski film historyczny z 1999 roku, w reżyserii Jerzego Hoffmana, na podstawie powieści Henryka Sienkiewicza pod tym samym tytułem.

Jest to ostatnia z trzech części trylogii Sienkiewicza przeniesiona na ekran przez Jerzego Hoffmana, po Potopie i Panu Wołodyjowskim, choć pisarz stworzył ją jako pierwszą. Równocześnie z wersją kinową wyprodukowano wersję telewizyjną – miniserial pod tym samym tytułem.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Jan Skrzetuski, poseł księcia Wiśniowieckiego, wraca z misji na Krymie. W drodze ratuje życie kozackiemu pułkownikowi Bohdanowi Chmielnickiemu. Podczas postoju w karczmie zaprzyjaźnia się z dwoma szlachcicami Onufrym Zagłobą i Longinusem Podbipiętą, którzy mieli okazję zobaczyć, jak Skrzetuski poradził sobie z napastliwym starostą Czaplińskim, wyrzucając go na bruk. W dalszą drogę wyruszają razem. Wkrótce trafiają na rozbitą kolaskę kniahini Kurcewiczowej. Ratują z opresji ją oraz piękną bratanicę jej nieboszczyka męża, Helenę.

Chmielnicki organizuje na Siczy wielkie powstanie Kozaków sprzymierzonych z Tatarami. Rebelianci pokonują wojska koronne nad Żółtymi Wodami i pod Korsuniem. Bunt próbuje „utopić we krwi” książę Jeremi Wiśniowiecki, któremu służą wiernie Skrzetuski z Podbipiętą. Obowiązki zawodowe odrywają Skrzetuskiego od ukochanej Heleny. Nie ma dość czasu, aby bronić ją przed wojną i zakochanym w niej Kozakiem, Bohunem.

Wojska Wiśniowieckiego nie mogą liczyć na pomoc innych magnatów, bo ci chcą ugody z Kozakami. Pospolite ruszenie, zebrane pod Piławcami, ucieka na wieść o przybyciu Tatarów. Wojska księcia fortyfikują się w twierdzy Zbaraż, gdzie oblega wielka armia Chmielnickiego i chana Islama Gireja. Szlachta w liczbie kilkunastu tysięcy żołnierzy broni się dzielnie, ale nie ma szans z tak wielką potęgą.

Książę posyła Podbipiętę, by przekradł się przez Kozaków i zawiadomił króla o trudnym położeniu. Longinus ginie naszpikowany strzałami, z litanią na ustach. Misja udaje się Skrzetuskiemu, dzięki któremu król Jan Kazimierz rusza z odsieczą pod Zbaraż.

Książę, Skrzetuski i Zagłoba są uważani za bohaterów, Helena zostaje ocalona, a Jurko Bohun schwytany (ale Skrzetuski przebacza mu porwanie Heleny) i uwolniony.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • FPFFMarcin Bastkowski – nagroda za montaż (XXIV Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni) (1999)
  • FPFF – Cezary Grzesiuk – nagroda za montaż (XXIV Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni) (1999)
  • FPFF – Andrzej Haliński – nagroda za scenografię (XXIV Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni) (1999)
  • FPFF – nagroda Jury za twórcze zamknięcie ekranizacji sienkiewiczowskiej epopei – Jerzy Hoffman (1999)
  • FPFF – nagroda Prezesa Zarządu Telewizji Polskiej – Jerzy Hoffman (1999)
  • Festiwal Polskich Filmów w Chicago – Złote Zęby – nagroda publiczności – Jerzy Hoffman (1999).
  • Brylantowy Bilet Stowarzyszenia „Kina Polskie” dla filmu, który przyciągnął do kin najwięcej widzów – Jerzy Hoffman (1999)
  • 3. ceremonia wręczenia Orłów
    • Zwycięzca – Najlepsza Drugoplanowa Rola Kobieca – Ewa Wiśniewska
    • Zwycięzca – Najlepszy Producent – Jerzy R. Michaluk, Jerzy Hoffman
  • Złota Kaczka w kategorii: najlepszy polski film za rok 1999 – Jerzy Hoffman (2000)
  • MFF Słowiańskich i Prawosławnych w Moskwie – I nagroda – Jerzy Hoffman (2000)
  • TP SA Music and Film Festival – „Philip Award” w kategorii: muzyka oryginalna i adaptowana w polskim filmie – Krzesimir Dębski (2000)

Informacje dodatkowe[edytuj | edytuj kod]

  • Ogniem i mieczem przyciągnęło do polskich kin największą liczbę widzów po 1989 roku – 7,15 mln
  • Efekty specjalne stworzyła firma Machine Shop, która pracowała wcześniej nad takimi filmami jak Terminator 2: Dzień sądu czy Braveheart. Waleczne serce.
  • Film zajmuje piąte miejsce (2012) na liście najdroższych polskich filmów.
  • Część zdjęć kręcono w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu, zbudowane tam makiety można podziwiać do dziś, a także w Biskupinie oraz na poligonie w Biedrusku
  • Okres zdjęciowy trwał od 6 października 1997 do 28 czerwca 1998
  • Film ten promowała piosenka Dumka na dwa serca Edyty Górniak i Mietka Szcześniaka
  • Taśmy filmowej do montażu było ponad 130 kilometrów.
  • Jednym z powodów kręcenia Trylogii „od końca” było to, że Jerzy Hoffman właśnie w takiej kolejności czytał dzieła Sienkiewicza, będąc dzieckiem zesłanym na Syberię.
  • Miecz, którym Wiktor Zborowski się posługiwał, został wykuty przez Aleksandra Dobromilskiego.

Ścieżka dźwiękowa[edytuj | edytuj kod]

Ogniem i mieczem – ścieżka dźwiękowa z filmu ukazała się w 1999 roku nakładem wytwórni muzycznej Pomaton EMI[1]. Wydawnictwo stanowią utwory skomponowane przez Krzesimira Dębskiego. Nagrania jak i obrazy były promowane piosenką Dębskiego do słów Jacka Cygana pt. „Dumka na dwa serca”. Partie wokalne wykonali Mieczysław Szcześniak oraz Edyta Górniak.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. „Ogniem i mieczem” ścieżka dźwiękowa (pol.). www.film.org.pl. [dostęp 2012-04-09].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]