Ogoniastek jelitowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lamblia jelitowa
Giardia lamblia, trofozoit, SEM
Giardia lamblia, trofozoit, SEM
Systematyka
Supergrupa Excavata
Królestwo Protista
Typ Metamonada
Gromada Diplomonadea
Rząd Diplomonadida
Rodzaj Giardia
Gatunek Ogoniastek jelitowy
Nazwa systematyczna
Giardia lamblia

Giardia lamblia (Giardia intestinalis, Giardia duodenalis, Wielkouściec jelitowy, Ogoniastek jelitowy) – pierwotniak z grupy wiciowców (spokrewniony z innymi wiciowcami z supergrupy Excavataeugleninami, świdrowcami i in.), wywołujący jedną z najczęściej występujących chorób pasożytniczych u ludzi, psów i kotów – giardiozę. Przyczepiony specjalną przyssawką pasożytuje u ssaków na komórkach nabłonkowych jelita lub pęcherzyka żółciowego.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Po lewej cysta, po prawej trofozoit

Trofozoit długości od 9-12 μm, szerokości 5-15 μm, grubości 2-4 μm[1]. Cechą charakterystyczną jest obecność podwójnych organelli (dwóch jąder komórkowych, dwóch aparatów parabazalnych, dwóch kompletów wici), które są ułożone symetrycznie względem osi ciała. Każda z wici wychodzi z innego, oddzielnego kinetosomu. Giardia posiada ponadto specjalny dysk czepny, rodzaj przyssawki umożliwiający przyczepienie się do mikrokosmków jelita. Komórka pierwotniaka nie zawiera mitochondriów, ich rolę spełniają prawdopodobnie drobne struktury zwane mitosomami.

Cykl życiowy[edytuj | edytuj kod]

Cykl życiowy Giardia lamblia

Do zarażenia dochodzi w wyniku spożycia pokarmu lub wody skażonej kałem ludzkim. Pasożyt kolonizuje środkowy odcinek przewodu pokarmowego – dwunastnicę i jelito czcze. Tu przyczepia się do ścianki jelita i intensywnie mnoży. W świetle jelita dochodzi do przeobrażenia w bardzo odporne na warunki środowiskowe cysty, które są wydalane z kałem. Cysta jest owalna długości 8-12 μm, szerokości 6-10 μm[1]. Charakteryzuje się dużą odpornością na czynniki środowiska zewnętrznego – w wodzie chlorowanej w temperaturze 18 °C przeżywa do 3 miesięcy, w wodzie z rzeki lub jeziora do kilku miesięcy, w wilgotnym kale ok. 3 tygodni. Do zakażenia lambliami dochodzi w wyniku połknięcia cyst. Giardioza jest jedną z chorób brudnych rąk.

Chorobotwórczość[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: giardioza.

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa gatunkowa lamblia honoruje Wilhelma Duszana Lambla, czeskiego lekarza.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Alicja Buczek: Atlas pasożytów człowieka. Lublin: Koliber, 2005, s. 20. ISBN 8392186966.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons