Ogród Zoologiczny w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Plan ZOO
Słonica Kasia z dwuletnią Tuzinką schowaną za matką, 1938 rok
Szympans w warszawskim zoo w starej małpiarni. Obecnie (2010) szympansy mają nowy pawilon a ich stare lokum zajmują kapucynki czubate[1]
Słoniarnia

Miejski Ogród Zoologiczny w Warszawie – zlokalizowany jest w Warszawie w dzielnicy Praga Północ, przy ulicy Ratuszowej 1/3. Zoo zostało otwarte w 1928 na powierzchni 12 ha i początkowo posiadało ok. 500 okazów[potrzebne źródło]. Obecnie jego powierzchnia wynosi 32 ha.

Spis treści

Historia [edytuj]

Warszawskie zwierzyńce [edytuj]

Warszawa długo nie miała ogrodu zoologicznego z prawdziwego zdarzenia. Wprawdzie już Jan III Sobieski miał zwierzyniec w Wilanowie-Morysinie, a i później powstawały niewielkie menażerie prywatne, pod tym względem jednak Warszawa późno dołączyła do takich miast jak Paryż, Amsterdam, Budapeszt, czy Poznań, który miał swój ogród zoologiczny już w 1875 roku. Wreszcie, staraniem Mieczysława Pągowskiego, 10 lipca 1926 roku został otwarty niewielki zwierzyniec na ulicy Koszykowej 47. Zajmował powierzchnię zaledwie 0,75 ha, ale znalazły się w nim ciekawe okazy zwierząt: niedźwiedź brunatny, lemury, koczkodany, aligator, kangur, jeżozwierz, aguti i wiele egzotycznych ptaków. Równocześnie wspólnym wysiłkiem kilku nauczycieli zoologii utworzono niewielki zwierzyniec przy ulicy Bagatela. Oba ogrody cieszyły się wielką sympatią warszawiaków. W rok później zoo Pągowskiego przeniosło się na 10-hektarowy teren przy alei 3 Maja, jednakże koszty utrzymania były tak wysokie, że wkrótce ogród zaczął podupadać.

Powstanie Miejskiego Ogrodu Zoologicznego [edytuj]

Uchwałą magistratu z dnia 14 czerwca 1927 przyjęto decyzję o utworzeniu Miejskiego Ogrodu Zoologicznego na Pradze. Otwarcie dla publiczności nastąpiło 11 marca 1928 roku. Prowadzenie ogrodu powierzono Wenantemu Burdzińskiemu, byłemu dyrektorowi i założycielowi ogrodu zoologicznego w Kijowie. Pierwszymi mieszkańcami ogrodu stały się zwierzęta z upadłego zwierzyńca Pągowskiego i innych, mniejszych menażerii.

Po śmierci Burdzińskiego dyrektorem ogrodu został Jan Żabiński, człowiek wielkiej wiedzy, miłośnik zwierząt i popularyzator przyrody. W ogrodzie działo się dobrze. Na przykład, w 1937 r. przyszło na świat słoniątko, co było osiągnięciem na skalę światową, bowiem azjatycka słonica Tuzinka, córka Kasi i Jasia, była jednym z nielicznych, a konkretnie dwunastym słoniem urodzonym w warunkach ogrodu zoologicznego. Słoniątko bardzo szybko stało się ulubieńcem warszawiaków.

Wojna [edytuj]

Wybuch II wojny światowej przerwał okres prosperity warszawskiego zoo. Gdy zaczęły się bombardowania, personel, ze względów bezpieczeństwa, musiał odstrzelić zwierzęta drapieżne i słonia Jasia. Słonica Kasia zginęła wskutek wybuchu bomby. Dzieła zniszczenia dokonało wywiezienie do Niemiec najcenniejszych okazów, w tym ukochanej przez warszawiaków Tuzinki. Wywózkę zwierząt zarządził dawny znajomy Żabińskich, profesor Lutz Heck, dyrektor Berlińskiego Ogrodu Zoologicznego, od lat trzydziestych XX wieku pracujący nad "odtworzeniem" wymarłego w XVII wieku tura[2]. Zabierając zwierzęta obiecywał, że zostają tylko wypożyczone na czas prowadzenia działań wojennych. Heck zabrał też do Monachium żubry i tarpany. Te pierwsze miały posłużyć do odtworzenia tura, symbolu siły i potęgi, do którego chętnie odwoływali się naziści[2]. Nie bacząc na sprzeciwy i prośby Antoniny Żabińskiej, Heck wysłał wówczas Tuzinkę do Królewca (miasto w III Rzeszy), wielbłądy i lamy do Hanoweru, hipopotamy do Norymbergi, konie Przewalskiego do Wiednia, a rysie i zebry do Schorfheide. Młoda słonica miała wówczas dwa lata; zdechła w Niemczech, w 1944 roku.

Okres powojenny [edytuj]

Decyzja o odbudowie zoo podjęta została w 1946 roku i od razu przystąpiono do odbudowy i remontu budynków oraz gromadzenia zwierząt. W lipcu 1948 zoo zostało ponownie otwarte – ze 150 okazami, pochodzącymi głównie z darów od osób prywatnych. Po szybkim rozwoju nastąpiła stagnacja, wobec podjęcia decyzji o przeniesieniu zoo poza granice Warszawy, co zaowocowało długoletnim niedoinwestowaniem.

W 1978 r. zoo liczyło ok. 2000 okazów zwierząt reprezentujących 380 gatunków. W latach 1970-1978 frekwencja wynosiła ok. 900 000 zwiedzających rocznie. W latach 80. XX wieku zoo znalazło się w planie inwestycyjnym miasta i nastąpiła poprawa - powstały nowe budynki i poprawiły się warunki bytowe zwierząt.

W 1997 r. został otwarty wówczas bardzo nowoczesny pawilon dla gadów (herpetarium). Pod koniec roku 1998 otwarto ptaszarnię wraz z azylem dla ptaków krajowych[3]. 2 maja 2003r. zakończyła się budowa słoniarni oraz budynków dla nosorożców[4]. 14 stycznia 2006 r. otwarto pawilon dla bezkręgowców. 12 lipca 2006 r. wybieg dla jaguarów[5].

W 26 września 2008 został otwarty pawilon dla małp człekokształtnych. Wprowadzono tam: dwa goryle sprowadzone z Zurychu (Azizi został przywieziony do Warszawy 28 sierpnia, urodził się w 2000 roku.) oraz z Holandii (M’Tongé został przywieziony do Warszawy 3 września)[6]. W drugiej części budynku zamieszkują szympansy. Oba gatunki mają do dyspozycji wybiegi wewnętrzny i zewnętrzny.

10.04.2010 o godz. 11:00 odbyło się uroczyste otwarcie nowego obiektu dla hipopotamów i rekinów[7] w którym od marca[8] przebywają rekiny (między innymi żarłacze czarnopłetwe) oraz hipopotamy: Hugo (3 listopada 2009 przyjechał z Ostrawy) z Anielą[9].

Przetrzymywane zwierzęta [edytuj]

Według stanu na 1 stycznia 2007 w ZOO znajduje się 3646 zwierząt - przedstawicieli 489 gatunków, w tym:

  • ssaki - 77 gatunków, 366 szt.
  • ptaki - 209 gatunków, 1072 szt.
  • gady - 49 gatunków, 161 szt.
  • płazy - 12 gatunków, 79 szt.
  • ryby - 63 gatunki, 627 szt.
  • bezkręgowce - 79 gatunków[10]

Wg stanu na 1 stycznia 2009 w ZOO znajduje się 4203 zwierząt - przedstawicieli 533 gatunków, w tym:

  • ssaki - 78 gatunków, 378 szt.
  • ptaki - 224 gatunki, 1058 szt.
  • gady - 53 gatunki, 53 szt.
  • płazy - 14 gatunków, 173 szt.
  • ryby - 79 gatunków, 948 szt.
  • bezkręgowce - 85 gatunków
  • pozostałe - zwierzęta laboratoryjne[11].

Wg stanu na 31 grudnia 2011 w ZOO znajduje się 3566 zwierząt - przedstawicieli 553 gatunków, w tym:

  • ssaki - 67 gatunków, 717 szt.
  • ptaki - 198 gatunków, 951 szt.
  • gady - 86 gatunków, 316 szt.
  • płazy -30 gatunków, 354 szt.
  • ryby - 83 gatunki, 1062 szt.
  • bezkręgowce - 89 gatunków, 166 szt. policzalnych
  • zwierzęta laboratoryjne - 2 gatunki, 310 szt.[12]

Ważniejsze obiekty [edytuj]

Hipopotarium, Akwarium Morskie (otwarte w 2010 r.)
  • Słoniarnia - jedna z najnowocześniejszych w Europie, 6000 m²
  • Ptaszarnia - z halą wolnych lotów
  • Herpetarium - nowoczesna ekspozycja gadów
  • Małpiarnia - kolekcja małp, w ciągu roku głównie na wybiegach
  • Żyrafiarnia
  • Pawilon małp człekokształtnych - nowoczesna ekspozycja goryli i szympansów
  • Hipopotarium, Akwarium Morskie - pawilon umożliwiający podglądanie hipopotamów pod wodą oraz największy w Polsce zbiornik morski, w którym eksponowane są rekiny i płaszczki
  • Insektarium - nowoczesna ekspozycja bezkręgowców
  • Wybieg australijski - wybieg dla m.in. 2 gatunków kangurów
  • Akwarium - zabytkowy budynek z kolekcją ryb morskich i słodkowodnych
  • Baśniowe Zoo - wybieg dostępny dla dzieci, 10 000 m²

Dyrektorzy warszawskiego zoo [edytuj]

Kamień upamiętniający Wenantego Burdzińskiego w Ogrodzie Zoologicznym w Warszawie

Wyróżnienia [edytuj]

Ogród wpisano do prestiżowego Europejskiego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych, skupiającego także 10 innych największych polskich ogrodów spełniających normy i wymogi EAZA - we Wrocławiu, Toruniu, Płocku, Poznaniu, Opolu, Gdańsku, Łodzi, Krakowie, Chorzowie i Zamościu.

Ogród Zoologiczny wpisany jest do rejestru zabytków wraz z Parkiem Praskim, nr rej.: 1434-A z dnia 3 lipca 1990 r.[13]

Przypisy

Zobacz też [edytuj]

Commons in image icon.svg

Linki zewnętrzne [edytuj]

Na mapach: 52°15′28″N 21°01′20″E / 52.257777777778, 21.022222222222