Oko (satelita)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Oko (ros. Око) – seria radzieckich, a potem rosyjskich, wojskowych satelitów wczesnego ostrzegania przed pociskami balistycznymi. Pierwszy radziecki system wczesnego ostrzegania pracujący w podczerwieni. Wystrzelono 101 statków tego typu, z czego trzy starty zakończyły się niepowodzeniem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prace nad systemem rozpoczęły się w 1967. Głównym wykonawcą miały zostać zakłady TsNII Kometa. Za rakietę nośną odpowiadać miało OKB Ławoczkin. Według założeń, system miał dawać ostrzeżenia 15 do 30 minut wcześniej niż system radarowy. System miał mieć osobne, dedykowane, centrum przetwarzania danych, nie połączone ze wspólnym systemem GUKOS.

W latach 1972-1976 wystrzelono cztery testowe warianty satelitów. Trzy z nich pracowały normalnie, co pozwoliło na wstępne uruchomienie systemu w 1977. W 1980 roku rozpoczęto prace nad rozbudową systemu tak, aby umożliwiał całodobowy dozór wszystkich możliwych miejsc wystrzeliwania wrogich rakiet balistycznych.

Warianty[edytuj | edytuj kod]

Istniały trzy warianty satelitów Oko[a]:

Satelity Oko typu US-K były wysyłane na silnie wydłużone orbity (podobnie jak łącznościowe satelity serii Mołnia), satelity US-KS i US-KMO wysyłano na kołowe orbity geostacjonarne.

Satelity US-K miały masę od 1200 do 1950 kg (bez paliwa). Pozostałe wersje ważyły 2000-2500 kg.

System Oko miał dwa centra kontroli: Piwan 1 we wschodniej Syberii i Serpuchow 15 niedaleko Kuriłowa k. Moskwy.

System ten miał poważny problem w 1983, gdy to jeden z satelitów „wykrył” wystrzał pocisków Minuteman wymierzonych w ZSRR. Kierujący centrum Serpuchow 15 ppłk Stanisław Pietrow uznał, iż jest to błąd systemu satelitarnego, który zinterpretował odbłyski nad USA jako start pocisków.

Uwagi

  1. Encyclopedia Astronautica wyróżnia dwa warianty: Oko (SPRN-1; US-KS) oraz Prognoz SPRN (SPRN-2; US-KMO)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]