Oko opatrzności

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Oko Opatrzności)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Oko opatrzności

Oko opatrzności (wszystkowidzące oko) – symbol oka otoczonego przez promienie światła lub glorii, zwykle zamknięte w trójkącie. Jest czasem interpretowane jako symbol oka Boga pilnującego ludzi (zob. opatrzność).

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Symbol w obecnej formie pojawił się po raz pierwszy na zachodzie w XVII i XVIII wieku, ale symbole wszystkowidzącego oka mają swoje źródło w mitologii egipskiej i symbolu oka Horusa. XVII-wieczne obrazy oka opatrzności czasami pokazują je w otoczeniu obłoków. W późniejszym okresie symbol oka w zamkniętym trójkącie zaczął być postrzegany jako symbol Trójcy Świętej w religii chrześcijańskiej.

Polska[edytuj | edytuj kod]

Oko opatrzności na pszczyńskiej kamienicy

W Polsce oko opatrzności głęboko wrosło w świadomość odbiorców jako symbol boskości.

W Pszczynie przy ul. Ratuszowej znajduje się kamienica Pod Okiem Opatrzności, która swoje miano zyskała tego symbolu umieszczonego na jej fasadzie. Motyw ten znajduje się również na fasadach polskokatolickiej świątyni św. Kazimierza i kościoła św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu, na ołtarzu wielkim w parafialnym kościele św. Wojciecha w Jeleśni, na ołtarzu w Kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Górznie, nad ołtarzem w kościele parafialnym pw. św. Jana Nepomucena w Sipiorach[1] a także w kościele Opatrzności Bożej w Bielsku-Białej i kościele Marcina Lutra w tym samym mieście oraz w kościele ewangelicko-reformowanym w Zelowie.

Oko opatrzności widnieje na herbie i fladze Radzymina. Historia herbu sięga początków XVIII wieku, gdy miasto zostało zagrożone przez zarazę morową. Po jej wygaśnięciu mieszkańcy uwierzyli, że w tych trudnych dniach opatrzność boża czuwała nad miastem, co wyraziło się dość łagodnymi skutkami epidemii. Oficjalnie herb Radzymina został zatwierdzony 3 października 1936[2].

Wolnomularstwo[edytuj | edytuj kod]

Wolnomularska wczesna wersja oka opatrzności z obłokami oraz półokrągłą glorią

Oko opatrzności pojawia się również jako część ikonografii wolnomularskiej. Reprezentuje wszystkowidzące oko Boga, a także jest przypomnieniem, że działania masonów są zawsze obserwowane przez Boga (który w wolnomularstwie jest przedstawiany jako Wielki Architekt Wszechświata).

Kaodaizm[edytuj | edytuj kod]

Kaodaizm używa oka opatrzności jako symbolu Boga.

Obecnie i w ostatnim okresie[edytuj | edytuj kod]

Ukraiński banknot 500 hrywien
Oko opatrzności w herbie rosyjskiego miasta Nieman w obwodzie kaliningradzkim

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy