Okopy Świętej Trójcy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy dawnej twierdzy. Zobacz też: Okopy.
Okopy Świętej Trójcy
Okopy Świętej Trójcy, Brama Lwowska (2005)
Okopy Świętej Trójcy, Brama Lwowska (2005)
Państwo  Ukraina
Miejscowość Okopy
Typ budynku twierdza
Styl architektoniczny barok
Architekt Tylman z Gameren
Marcin Kątski
Rozpoczęcie budowy 25 marca 1692
Zniszczono 1915
Pierwszy właściciel Jan III Sobieski
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu tarnopolskiego
Okopy Świętej Trójcy
Okopy Świętej Trójcy
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Okopy Świętej Trójcy
Okopy Świętej Trójcy
Ziemia 48°32′20″N 26°24′54″E/48,538889 26,415000Na mapach: 48°32′20″N 26°24′54″E/48,538889 26,415000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Brama, kościół, plan
Brama Kamieniecka, XIX w.
Brama Kamieniecka, XIX w.

Okopy Świętej Trójcy, dawniej Okop Góry Świętej Trójcy – dawna twierdza wzniesiona przez Polaków u ujścia Zbrucza do Dniestru.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowę twierdzy rozpoczęto 25 września 1692 roku[1]. Jej zadaniem, razem ze znajdującą się 43 kilometry na zachód twierdzą Szaniec Panny Marii[2], było trzymanie w szachu sił tureckich stacjonujących w odległym o 20 kilometrów Chocimiu i zdobytym w 1672 roku Kamieńcu Podolskim[1]. Pomysłodawcą i fundatorem był hetman wielki koronny Stanisław Jan Jabłonowski[1], który zwrócił uwagę Janowi III Sobieskiemu na dogodne do jej powstania miejsce, w którym Zbrucz uchodzi do Dniestru. Okopy św. Trójcy zostały zaprojektowane przez Tylmana z Gameren, a budową kierował generał artylerii koronnej Marcin Kątski.

Zachodnia linia fortyfikacji składała się z dwóch półbastionów oraz usytuowanej między nimi Bramy Lwowskiej dodatkowo wzmocnionej rawelinem. Wschodnia linia fortyfikacji to bastion i dwa półbastiony, była tam umiejscowiona Brama Kamieniecka, również zabezpieczona rawelinem.

8 marca 1769 roku podczas konfederacji barskiej Kazimierz Pułaski bronił się tam przed atakami Rosjan. Trzygodzinna obrona kosztowała Pułaskiego śmierć 200 ludzi, z resztą swoich żołnierzy opuścił twierdzę i przeprawił się przez Dniestr ratując życie. Część żołnierzy zginęła w gruzach spalonego kościoła, broniąc się do końca, a część dostała się do niewoli[1].

Około 1928 roku w Okopach Świętej Trójcy zbudowano strażnicę KOP.

Tamtejszy kościół pw. Świętej Trójcy pozostaje w ruinie od czasu, gdy został spalony w 1943 roku[1] przez członków UPA.

Okopy Św. Trójcy w literaturze[edytuj | edytuj kod]

W Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego nazwa "Okopy Świętej Trójcy" została użyta na określenie ostatniego przyczółka arystokracji.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Stanisław Sławomir Nicieja: Twierdze kresowe Rzeczypospolitej. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 2006, s. 111-117. ISBN 83-244-0024-9.
  2. Janusz Wojtasik, Podhajce 1698, s.56.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rolle Antoni Józef Zameczki podolskie na kresach multańskich, Warszawa 1880, t. III, str. 35 - opis miejscowości
  • Grzegorz Rąkowski: Podole Przewodnik krajoznaczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej. Pruszków: Oficyna Wydawnicza ,,Rewasz", 2005, s. 344-347. ISBN 8389188465.