Okręty podwodne projektu 613
| Okręty podwodne projektu 613 | |
 |
|
| Informacje ogólne | |
|---|---|
| Rodzaj okrętu | SS |
| Kraj budowy |  ZSRR |
| Budowa | |
| Projekt | biuro konstrukcyjne CKB-18 |
| Zbudowane | 251 i 21 na licencji w Chinach |
| Służba | |
| Użytkownicy |  Albania Bułgaria Chiny Egipt Indonezja Korea Północna Marynarka Wojenna PRL Syria WMF ZSRR |
| Służba w latach | 1951 |
| Dane taktyczne | |
| Wyrzutnie torpedowe: • dziobowe • rufowe |
4 x 533 mm 2 x 533 mm |
| Uzbrojenie | zapas torped: 12 sztuk (albo 24 miny 2 armaty przeciwlotnicze kalibru 57 mm (1xII) i 2 działka przeciwlotnicze kalibru 25 mm 2M-8 (1xII) (demontowane z okrętów po 1956 roku) |
| Prędkość: • na powierzchni • w zanurzeniu |
18 węzłów 13,6 w |
| Zanurzenie testowe | Maksymalne 200m, operacyjne 170m |
| Dane techniczne | |
| Wyporność: | |
| • na powierzchni | 1055 t |
| • w zanurzeniu | 1346 t |
| Długość | 76 m |
| Szerokość | 6,6 m |
| Napęd | 2 silniki diesla 37D o łącznej mocy 4000 KM 2 silniki elektryczne PG-101 o łącznej mocy 2700 KM 2 silniki elektryczne pomocnicze PG-103 o łącznej mocy 100 KM 2 x śruby |
| Zasięg | nawodny - 8.580 Mm przy prędkości 10 węzłów w wynurzeniu podwodny - 335 Mm przy prędkości 2 węzły, 13,8 Mm przy prędkości maksymalnej |
| Załoga | 52 oficerów i marynarzy |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Okręty podwodne projektu 613 - typ radzieckich średnich okrętów podwodnych o napędzie dieslowskim. Budowane były w latach 1950-1958, stanowiły ulepszoną odmianę niemieckich U-Bootów typu XXI. W nomenklaturze NATO funkcjonowały jako "Whiskey".
[edytuj] Historia konstrukcji
Projekt 613 czerpał z doświadczeń niemieckiego U-boota typ XXI, których dokumentację, 4 okręty oraz kilkadziesiąt nieukończonych jednostek Rosjanie zdobyli pod koniec wojny. Nowy radziecki projekt nie był jednak kopią U-boota, lecz dalszym ogniwem rozwojowym przedwojennej linii średnich radzieckich okrętów podwodnych serii IX (typu S), adaptującym część zaawansowanych niemieckich rozwiązań technicznych, m.in. kształt kadłuba lekkiego, chrapy i rozwiązania zmierzające do wzrostu prędkości podwodnej. W przeciwieństwie do oceanicznego Typu XXI, radzieckie okręty miały jednak mniejszą wyporność, zasięg i autonomiczność i były przewidziane przede wszystkim do operowania na mniejszych akwenach. Po raz pierwszy we flocie radzieckiej okręty otrzymały dość bogate wyposażenie radioelektroniczne.
Wstępny projekt zaakceptowano w październiku 1947, projekt techniczny w 1948. Budowę prototypowego okrętu S-61 rozpoczęto 11 kwietnia 1950, zwodowano go 22 lipca 1950, a przyjęto okręt do służby 24 maja 1952 (przed nim przyjęto do służby okręt S-80 - 2 października 1951). Wyprodukowano następnie do 1958 roku aż 215 okrętów tego typu, a następnie dalsze 21 okrętów na licencji w Chinach - była to najliczniejsza seria okrętów podwodnych zbudowana po wojnie. Budowano je przede wszystkim w stoczni nr 112 Krasnoje Sormowo w Gorki i nr 444 w ukraińskim Mikołajowie, a także w Leningradzie i Komsomolsku nad Amurem.
Od 1956 roku z okrętów demontowano uzbrojenie artyleryjskie, co zwiększyło prędkość podwodną z 13 do 13,6 w. Większość okrętów weszła do służby w radzieckiej marynarce wojennej, a około 40 wyeksportowano (Indonezja - 12, Egipt - 8 lub 10, KRLD - 4 lub 5, Polska - 4, Albania - 4, Syria - 3, Bułgaria - 2). Na podstawie licencji i w oparciu o radzieckie części, od 1957 w Chinach zbudowano 21 okrętów.
12 okrętów radzieckich przebudowano na nosiciele pocisków rakietowych (6 - projektu 644 z dwoma pociskami P-5, 6 - projektu 665 z czterema pociskami P-5). 27 okrętów przebudowano według projektu 633W, miały one zwiększoną autonomiczność do 45 dni i nowocześniejsze wyposażenie elektroniczne. Od 1961 cztery okręty przebudowano na okręty dozoru radiolokacyjnego proj. 640, z zamontowaną stacją radiolokacyjną obserwacji powietrznej MR-200. Kilkanaście przebudowano na różne okręty doświadczalne. W ZSRR większość okrętów projektu 613 wycofano w 1977, w niektórych marynarkach były używane do lat 90., m.in. w Chinach.
Okręt konstrukcji dwukadłubowej, całkowicie spawanej. Kadłub sztywny o przekroju cylindrycznym, dzielący się na 7 przedziałów, na zewnątrz kadłub lekki. Napęd: na powierzchni wody (lub pod chrapami): silniki diesla o mocy 4000 KM, pod wodą - silniki elektryczne o mocy 2700 KM.
[edytuj] Służba w Polskiej Marynarce Wojennej
W Polsce w latach 1962-1986 służyły:
- ORP Orzeł (292)
- ORP Bielik (295)
- ORP Sokół (293)
- ORP Kondor (294) - 10 czerwca 1965 podniesienie polskiej bandery, 30 października 1985 opuszczenie bandery.
[edytuj] Dane taktyczno-techniczne
- Autonomiczność: 30 dni
- Wyposażenie:
- aktywno-pasywna stacja hydrolokacyjna Tamir-5Ł pod nosem kadłuba
- pasywna stacja hydroakustyczna Fieniks pod kilem
- stacja radiolokacyjna Flag na podnoszonym maszcie
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||||
|
||||||||
