Okręty podwodne projektu 671

Okręty podwodne projektu 671
Opis typu
Kraj budowy	ZSRR
Użytkownicy	WMF Rosji WMF ZSRR
Stocznia	Petersburg Komsomolsk nad Amurem Niżny Nowogród
Wejście do służby	1967
Zbudowane okręty	48
Okręty w służbie	5
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność	Victor I - 5100 t Victor II - 5700 t Victor III - 7000 t
Długość	Victor I - 93 m Victor II - 102 m Victor III - 104 m
Szerokość	Victor I - 11,7 m Victor II - 10 m Victor III - 10,8 m
Zanurzenie	Victor I - 320 m Victor II - 350 m Victor III - 400 m
Napęd	2 reaktory jądrowe OK-300 VM-4 typu PWR (chłodzone wodą), wytwarzające parę dla 2 turbin parowych o mocy 30000 KM, napędzające 5-łopatową śrubę (Victor III - 8-łopatową)
Prędkość	Nawodna: 16 węzłów (Victor I), 24 węzły (Victor II), 20 węzłów (Victor III) W zanurzeniu: 32 węzły (Victor I), 30 węzłów (Victor II, Victor III)
Załoga	Victor I - 74-94 Victor II - 80-100 Victor III - 85-100
Uzbrojenie	Patrz opis
Multimedia w Wikimedia Commons

Victor III w asyście amerykańskiego niszczyciela rakietowego typu Spruance - USS "Peterson"

Okręty podwodne projektu 671 (typu Jorsz / Semga / Szczuka, NATO: Victor) – radzieckie atomowe okręty podwodne należące do klasy okrętów myśliwskich, zaprojektowane do zwalczania wrogich okrętów podwodnych oraz do ochrony własnych jednostek i konwojów przed atakami nieprzyjaciela.

Wyróżnia się trzy wersje jednostek tego typu:

• 671 Jorsz (Victor I)
• 671RT Semga (Victor II)
• 671RTM Szczuka (Victor III)

Historia i rozwój

671 Jorsz (Victor I)

Projekt 671 powstał w 16. biurze projektowym Malachit. Kropelkowy kształt kadłuba, umożliwiający osiąganie wysokich prędkości w zanurzeniu opierał się na rozwiązaniach amerykańskich, podobnie jak pojedynczy wał śrubowy. Do napędu użyto 2 reaktory OK-300 VM-4, takie same jak na okrętach balistycznych typu Yankee i Delta. Dodatkowo na kadłubie zamontowano 2 śruby napędzane silnikami elektrycznymi służące do operowania z małymi prędkościami. Budowa pierwszej jednostki, K-38 rozpoczęła się w Stoczni Admiralicji w Leningradzie (obecnie Petersburg) w 1965 roku i trwała 10 miesięcy. Okręt wszedł do służby w radzieckiej Flocie Pacyfiku 5 listopada 1967. Ogółem zbudowano 15 jednostek typu Victor I, które weszły do służby w latach 1967–1974. Część z nich została w trakcie eksploatacji przystosowana do użytkowania sterowanych przewodowo torped TEST-68. Okręty te oznaczono jako 671B. Dwa kolejne wyposażono w nieakustyczny system detekcji Kolos i oznaczono jako 671K. Victor I okazał się szybszy od swojego amerykańskiego odpowiednika, czyli okrętów typu Sturgeon, ale był od nich o wiele głośniejszy.

671RT Semga (Victor II)

Typ Victor II (671RT) został powiększony, dzięki czemu uzyskano przestrzeń na dodatkową ilość uzbrojenia i zamontowanie udoskonalonego systemu kierowania ogniem. Nowa generacja ciężkich torped kalibru 650 mm, które były dłuższe od wcześniej stosowanych modeli wymusiła przebudowę i doposażenie przedziału torpedowego. W latach 1972–1978 weszło do służby jedynie 7 jednostek typu Victor II, ponieważ informacje uzyskane od wywiadu wykazały, że hałaśliwe radzieckie jednostki są z łatwością lokalizowane przez natowskie i amerykańskie systemy sonarowe. Z tego powodu produkcja została przerwana i konieczne stało się wprowadzenie kolejnej wersji z odpowiednimi modyfikacjami.

671RTM Szczuka (Victor III)

Kolejna wersja, 671RTM (Victor III) musiała zostać jeszcze bardziej rozbudowana, aby pomieścić izolację dźwiękową maszynerii oraz udoskonalone systemy elektroniczne, nawigacyjne i łącznościowe. Kadłub, częściowo wykonany z lekkich stopów został pokryty antyakustycznymi materiałami zmniejszającymi możliwość wykrycia jednostki. Victor III, jako pierwszy radziecki okręt podwodny wyposażony został w holowany zestaw sonarowy zamontowany na wierzchołku steru. W latach 1978–1992 do służby weszło 26 jednostek typu Victor III. Wiele z nich, zarówno w trakcie eksploatacji jak i na etapie produkcji doposażanych było w nowe systemy, takie jak system detekcji Kolos (te jednostki były oznaczane jako 671RTMK), zintegrowany system kierowania ogniem Viking czy też nowe samosterujące pociski S-10 Granat.

Uzbrojenie

Victor I

• 6 wyrzutni torpedowych kalibru 533 mm, które oprócz konwencjonalnych torped mogły wystrzeliwać pociski przeciwokrętowe RPK-2 Viyuga (w kodzie NATO SS-N-15 Starfish).

Victor II

• 2 wyrzutnie torpedowe kalibru 533 mm.
• 4 wyrzutnie torpedowe kalibru 650 mm mogące wystrzeliwać pociski przeciwokrętowe RPK-6 Vodopad (SS-N-16 Stallion).

Victor III

• 2 wyrzutnie torpedowe kalibru 533 mm mogące wystrzeliwać pociski RPK-2 Viyuga, pociski samosterujące S-10 Granat (SS-N-21 Sampson) lub torpedy superkawitacyjne VA-111 Szkwał.
• 4 wyrzutnie torpedowe kalibru 650 mm mogące wystrzeliwać pociski RPK-6 Vodopad lub przeciwokrętowe pociski P-100 Oniks (SS-N-22 Sunburn).

Wykaz jednostek

Victor I - Flota Pacyfiku

• K-38 • Położenie stępki: 12 kwietnia 1963 • Wodowanie: 28 listopada 1966 • Wejście do służby: 5 listopada 1967 • Wycofanie ze służby: 1991
• K-53 • Stępka: 16 grudnia 1964 • Wodowanie: 15 marca 1969 • Wejście do służby: 30 września 1969 • Wycofanie ze służby: 1993
• K-454 • Stępka: 16 sierpnia 1972 • Wodowanie: 5 maja 1973 • Wejście do służby: 30 września 1973 • Wycofanie ze służby: 1994 • Uwagi: W 1985 roku okręt został uszkodzony podczas wymiany paliwa jądrowego

Victor I - Flota Północna

• K-69 • Stępka: 31 stycznia 1964 • Wodowanie: 5 maja 1973 • Wejście do służby: 30 września 1973 • Wycofanie ze służby: 1991 • Uwagi: W 1977 roku przemianowany na K-369
• K-147 • Stępka: 16 września 1964 • Wodowanie: 17 czerwca 1968 • Wejście do służby: 25 grudnia 1968 • Wycofanie ze służby: 1997
• K-306 • Stępka: 20 marca 1968 • Wodowanie: 4 czerwca 1968 • Wejście do służby: 4 grudnia 1969 • Wycofanie ze służby: 1995
• K-323 "50 liet SSSR" • Stępka: 5 lipca 1968 • Wodowanie: 14 marca 1970 • Wejście do służby: 29 października 1970 • Uwagi: Nazwę otrzymał w 1970 roku • Wycofanie ze służby: 1995
• K-370 • Stępka: 19 kwietnia 1969 • Wodowanie: 26 czerwca 1970 • Wejście do służby: 30 września 1973 • Wycofanie ze służby: 1994
• K-438 • Stępka: 13 czerwca 1969 • Wodowanie: 23 marca 1971 • Wejście do służby: 15 października 1971 • Wycofanie ze służby: 1995
• K-367 • Stępka: 14 kwietnia 1970 • Wodowanie: 2 lipca 1971 • Wejście do służby: 5 grudnia 1971 • Wycofanie ze służby: 1995
• K-314 • Stępka: 5 września 1970 • Wodowanie: 28 marca 1972 • Wejście do służby: 6 listopada 1972 • Wycofanie ze służby: 1989 • Uwagi: 10 sierpnia 1985 podczas operacji wymiany paliwa jądrowego miała miejsce awaria reaktora. W jej wyniku zginęło 10 osób, a 49 uległo chorobie popromiennej
• K-398 • Stępka: 22 kwietnia 1971 • Wodowanie: 2 sierpnia 1972 • Wejście do służby: 15 grudnia 1972 • Wycofanie ze służby: 1995

Victor I

• K-462 • Stępka: 3 lipca 1972 • Wodowanie: 1 września 1973 • Wejście do służby: 30 grudnia 1973 • Wycofanie ze służby: 1996
• K-469 • Stępka: 5 września 1973 • Wodowanie: 10 czerwca 1974 • Wejście do służby: 4 września 1974 • Wycofanie ze służby: 1993
• K-481 • Stępka: 27 września 1973 • Wodowanie: 8 września 1974 • Wejście do służby: 27 grudnia 1974 • Wycofanie ze służby: 1993 • Uwagi: W 1993 roku z reaktorów zostało usunięte paliwo jądrowe

Victor II

• K-387 • Stępka: 2 kwietnia 1971 • Wodowanie: 2 września 1972 • Wejście do służby: 30 grudnia 1972 • Wycofanie ze służby: 1995
• K-371 • Stępka: 12 maja 1973 • Wodowanie: 30 lipca 1974 • Wejście do służby: 29 grudnia 1974 • Wycofanie ze służby: 1996
• K-467 • Stępka: 6 września 1975 • Wodowanie: 12 sierpnia 1976 • Wejście do służby: 29 grudnia 1976 • Wycofanie ze służby: 1997
• K-488 • Stępka: 15 grudnia 1976 • Wodowanie: 8 października 1977 • Wejście do służby: 29 września 1978 • Wycofanie ze służby: 1993
• K-495 • Stępka: 28 września 1974 • Wodowanie: 26 sierpnia 1975 • Wejście do służby: 30 grudnia 1975 • Wycofanie ze służby: 1993
• K-513 • Stępka: 22 lipca 1975 • Wodowanie: 21 sierpnia 1976 • Wejście do służby: 27 grudnia 1976 • Wycofanie ze służby: 1993
• K-517 • Stępka: 23 marca 1977 • Wodowanie: 24 sierpnia 1978 • Wejście do służby: 28 października 1978 • Wycofanie ze służby: 1993

Victor III - Flota Pacyfiku

• K-242 "50 liet Komsomolsku na Amurie" • Stępka: • Wodowanie: 29 kwietnia 1983 • Wejście do służby: 29 kwietnia 1983 • Uwagi: Nazwę otrzymał w 1982 roku • Wycofanie ze służby: 1998
• K-247 • Stępka: 15 lipca 1976 • Wodowanie: 13 sierpnia 1978 • Wejście do służby: 30 grudnia 1978 • Wycofanie ze służby: 1996
• K-251 • Stępka:29 lipca 1979 • Wodowanie: 3 maja 1980 • Wejście do służby: 30 września 1980 • Wycofanie ze służby: 1998

Victor III - widoczne wysunięte stery głębokości oraz gondola mieszcząca holowany zestaw sonarowy

• K-264 • Stępka: 29 lipca 1983 • Wodowanie: 8 czerwca 1984 • Wejście do służby: 26 października 1984 • Wycofanie ze służby: 2003
• K-305 • Stępka: 27 lipca 1980 • Wodowanie: 17 maja 1981 • Wejście do służby: 30 września 1981 • Wycofanie ze służby: 1998
• K-355 • Stępka: 31 grudnia 1980 • Wodowanie: 8 sierpnia 1981 • Wejście do służby: 29 grudnia 1981 • Wycofanie ze służby: 1997
• K-360 • Stępka: 9 maja 1981 • Wodowanie: 27 kwietnia 1982 • Wejście do służby: 29 września 1982 • Wycofanie ze służby: 1998
• K-412 • Stępka: 29 października 1978 • Wodowanie: 6 czerwca 1979 • Wejście do służby: 30 grudnia 1979 • Wycofanie ze służby: 1996
• K-492 • Stępka: 23 lutego 1978 • Wodowanie: 28 czerwca 1979 • Wejście do służby: 30 grudnia 1979 • Wycofanie ze służby: 1996

Victor III - Flota Północna

• K-138 "Obnińsk" • Stępka:7 grudnia 1988 • Wodowanie: Sierpień 1977 • Wejście do służby: 1978 • Uwagi: Nazwę otrzymał w 2000 roku • W służbie
• K-218 • Stępka: 7 listopada 1981 • Wodowanie: 24 lipca 1982 • Wejście do służby: 28 grudnia 1983 • Wycofanie ze służby: 1998
• K-244 • Stępka: 25 grudnia 1984• Wodowanie: 9 lipca 1985 • Wejście do służby: 25 grudnia 1985 • Wycofanie ze służby: 1998
• K-254 • Stępka:24 września 1977 • Wodowanie: 6 września 1979 • Wejście do służby: 30 grudnia 1979 • Wycofanie ze służby: 1998
• K-255 • Stępka:7 listopada 1979 • Wodowanie: 20 lipca 1980 • Wejście do służby: 28 grudnia 1980 • Wycofanie ze służby: 1998
• K-292 "Perm " • Stępka:15 kwietnia 1986 • Wodowanie: 29 kwietnia 1987 • Wejście do służby: 27 listopada 1987 • Uwagi: Nazwę otrzymał w 2002 roku • Wycofanie ze służby: 2005
• K-298 • Stępka:25 lutego 1981 • Wodowanie:14 lipca 1982 • Wejście do służby: 27 grudnia 1982 • Wycofanie ze służby: 1998
• K-299 • Stępka:20 grudnia 1983 • Wodowanie: 29 czerwca 1984 • Wejście do służby: 22 grudnia 1984 • Wycofanie ze służby: 2000
• K-324 • Stępka:23 lutego 1980 • Wodowanie: 7 września 1980 • Wejście do służby: 30 grudnia 1980 • Wycofanie ze służby: 2000
• K-358 "Murmański Komsomolec" • Stępka:23 lipca 1982 • Wodowanie: 15 lipca 1983 • Wejście do służby: 29 grudnia 1983 • Wycofanie ze służby: 1998 • Uwagi: Nazwę otrzymał w 1990 roku
• K-388 "Pietrozawodsk" • Stępka:8 maja 1987 • Wodowanie: 3 czerwca 1988 • Wejście do służby: 30 listopada 1988 • W służbie • Uwagi: Nazwę otrzymał w 2005 roku
• K-414 "Daniił Moskowskij" • Stępka:1 grudnia 1988 • Wodowanie: 31 sierpnia 1990 • Wejście do służby: 30 grudnia 1990 • W służbie • Uwagi: Nazwę otrzymał w 1996 roku
• K-448 "Tambow" • Stępka:31 stycznia 1991 • Wodowanie: 17 października 1991 • Wejście do służby: 24 września 1992 • W służbie • Uwagi: Nazwę otrzymał w 1995 roku
• K-502 "Wołgograd" • Stępka:23 lipca 1979 • Wodowanie: 17 sierpnia 1980 • Wejście do służby: 31 grudnia 1980 • Wycofanie ze służby:2000 • Uwagi: Nazwę otrzymał w 1999 roku
• K-507 • Stępka:2 listopada 1977 • Wodowanie: 1 października 1978 • Wejście do służby: 30 listopada 1979 • Wycofanie ze służby:1998
• K-524 "Zapadnaja Lica" • Stępka:7 maja 1976 • Wodowanie: 31 lipca 1977 • Wejście do służby: 28 grudnia 1977 • Wycofanie ze służby:2002 • Uwagi: Nazwę otrzymał w 1996 roku , w latach 1982-1992 nosił nazwę "60 liet sziefstwa WŁKSM"
• K-527 • Stępka:28 września 1978 • Wodowanie: 24 lipca 1981 • Wejście do służby:30 grudnia 1981 • Wycofanie ze służby:1999

Linki zewnętrzne

• Project 671 - Victor class (Federation of American Scientists) (ang.)
• Project 671 - Victor class (GlobalSecurity.org) (ang.)
• http://www.deepstorm.ru/ (ros.)