Oksana Zabużko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Oksana Zabużko
Oksana Zabużko
Data i miejsce urodzenia 19 września 1960
Łuck
Odznaczenia
Order Księżnej Olgi III klasy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Oksana Zabużko w Wikicytatach

Oksana Zabużko (ukr. Окса́на Стефа́нівна Забу́жко) (ur. 19 września 1960 w Łucku) – ukraińska pisarka, poetka i eseistka.

Uzyskała tytuł doktora filozofii na Uniwersytecie Kijowskim (1987). Wykładała filologię ukraińską na uniwersytetach w USA. Na stałe mieszka w Kijowie. W swojej twórczości skupia się na zagadnieniach dotyczących ukraińskiej samoidentyfikacji, problemach postkolonializmu oraz feminizmie[1].

Największą sławę przyniosła jej książka Badania terenowe nad ukraińskim seksem, wydana w 1996 i przetłumaczona na węgierski, czeski, niemiecki, francuski, a w 2003 na polski[2]. Opisuje ona spustoszenia w ludzkiej psychice jako następstwa komunizmu i totalitaryzmu. Uznano ją za pierwszy manifest ukraińskiego feminizmu[3]. W marcu 2006 Badania terenowe... miały swoją sceniczną premierę w warszawskim teatrze Polonia Krystyny Jandy. W monodramie autorstwa i w reżyserii Małgorzaty Szumowskiej wystąpiła Katarzyna Figura[4].

W Polsce ukazał się również zbiór opowiadań Siostro, siostro (2007) oraz powieść Muzeum porzuconych sekretów w 2013, za która otrzymała Nagrodę Literacką Europy Środkowej „Angelus”[5]. Za tłumaczenie książki nagrodę Angelusa otrzymała także tłumaczka Katarzyna Kotyńska.

W 2009 została odznaczona Orderem Księżnej Olgi III klasy[6].

W listopadzie 2013 roku ukazała się książka Ukraiński palimpsest. Zapis rozmów, który z Oksaną Zabużko przeprowadziła Iza Chruślińska. To pierwsza książka Oksany Zabużko, która swoją premierę miała poza Ukrainą. Tłumaczenie na język ukraiński ukaże się w roku 2014.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Poezja[edytuj | edytuj kod]

  • Trawnewyj inij (Травневий іній, 1985)
  • Dyrygent ostannioji swiczky (Дириґент останньої свічки, 1990)
  • Awtostop (Автостоп, 1994)
  • Nowyj zakon Archimeda (Новий закон Архімеда. Вибрані вірші 1980-1998, 2000)
  • Druha sproba. Wybrane (Друга спроба. Вибране, 2005)

Proza[edytuj | edytuj kod]

  • Badania terenowe nad ukraińskim seksem (Польові дослідження з українського сексу, 1996)
  • Bajka o kalinowej fujarce (Казка про калинову сопілку, 2000)
  • Siostro, siostro (Сестро, сестро Повісті та оповідання, 2003)
  • Muzeum porzuconych sekretów (Музей покинутих секретів, 2009), wyd. pol. 2013

Publicystyka[edytuj | edytuj kod]

  • Chroniky wid Fortinbrasa (Хроніки від Фортінбраса, 1999)
  • Let my people go. 15 текстів про українську революцію, 2005)
  • Notre Dame d'Ukraine: Ukrajinka w konflikti mifolohij (Notre Dame d'Ukraine: Украīнка в конфлікті міфологій, 2007)
  • Ukraiński palimpsest. Rozmowy Oksany Zabużko z Izą Chruślińską, 2013.

Przypisy

  1. Корреспондент назвав переможців конкурсу Краща українська книга-2010 (ukr.). korrespondent.net, 2010-07-01. [dostęp 2013-10-27].
  2. 2,0 2,1 Muzeum porzuconych sekretów (pol.). wab.com.pl, 2013. [dostęp 2013-10-26].
  3. 3,0 3,1 Badania terenowe nad ukraińskim seksem (pol.). wab.com.pl, 2013. [dostęp 2013-10-27].
  4. 4,0 4,1 Co wiemy o literaturze ukraińskiej i kim była Łesia Ukrainka? (pol.). krakow.pl, 2013-07-01. [dostęp 2013-10-26].
  5. 5,0 5,1 Angelus 2013 dla Oksany Zabużko (pol.). angelus.com.pl, 2013-10-19. [dostęp 2013-10-19].
  6. 6,0 6,1 Про відзначення державними нагородами України; Указ від 16.01.2009 № 26/2009 (ukr.). zakon4.rada.gov.ua, 2009-01-16. [dostęp 2013-10-26].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]