Oktogen

Oktogen
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) 1,3,5,7-tetranitro-1,3,5,7-tetraazacyklooktan
Inne nazwy i oznaczenia HMX, oktogon
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C4H8N8O8
Masa molowa	296,16 g/mol
SMILES C1N(CN(CN(CN1[N+](=O)[O-])[N+](=O)[O-])[N+](=O)[O-])[N+](=O)[O-]
Identyfikacja
Numer CAS	2691-41-0
PubChem	17596
Właściwości Gęstość i stan skupienia 1,84 g/cm³; ciało stałe Rozpuszczalność w wodzie 140 mg/l (83 °C) Temperatura topnienia 278,5-280 °C ()
Niebezpieczeństwa Europejska klasyfikacja substancji Zagrożenia Łatwopalny (F) Szkodliwy (Xn) Zwroty R R11, R20/21/22, R36 Zwroty S S16, S36/37 Dawka śmiertelna LD50 6490 mg/kg (doustnie, szczur)
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Oktogen (HMX, czasem też niepoprawnie: oktogon, 1,3,5,7-tetranitro-1,3,5,7-tetraazacyklooktan, C₄H₈N₈O₈), organiczny związek chemiczny, jedna z nitroamin heterocyklicznych. Jest prawie najsilniejszym ze wszystkich znanych obecnie kruszących materiałów wybuchowych.

Właściwości:

• Prędkość detonacji 9100 m/s przy gęstości 1,89 g/cm³
• Maksymalna gęstość 1,96 g/cm³

Został otrzymany w 1941 roku przez Wrighta i Bachmanna, którzy wykryli jego obecność w postaci domieszki w heksogenie wytwarzanym ówczesnymi metodami. Obecnie jest produkowany w wielu krajach na skalę przemysłową ze względu na parametry wybuchowe. Ma dużą termostabilność i wrażliwość na bodźce mechaniczne zbliżoną do heksogenu.

Jest składnikiem m.in. oktolu, A-589, RX-04-AU, RX-04-DS, RZ-04-P1.

Otrzymywanie

Synteza oktogenu jest dość kosztowna w porównaniu z innymi materiałami wybuchowymi. Polega ona na nitrowaniu urotropiny kwasem azotowym w obecności bezwodnego kwasu octowego, bezwodnika octowego oraz trójfluorku boru w postaci kompleksu z bezwodnym kwasem octowym.

Linki zewnętrzne

• Werner E. Bachmann, Purification of Cyclonite, patent USA nr 2656355 z 20.10.1953