Oktogen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Oktogen
Oktogen Oktogen
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C4H8N8O8
Masa molowa 296,16 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 2691-41-0
PubChem 17596[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Oktogen (HMX, czasem też niepoprawnie: oktogon[5], 1,3,5,7-tetranitro-1,3,5,7-tetraazacyklooktan, C4H8N8O8), organiczny związek chemiczny, jedna z nitroamin heterocyklicznych. Jest prawie najsilniejszym ze wszystkich znanych obecnie kruszących materiałów wybuchowych[a].

Właściwości:

  • Prędkość detonacji 9100 m/s przy gęstości 1,89 g/cm³
  • Maksymalna gęstość 1,96 g/cm³

Został otrzymany w 1941 roku przez Wrighta i Bachmanna, którzy wykryli jego obecność w postaci domieszki w heksogenie wytwarzanym ówczesnymi metodami. Obecnie jest produkowany w wielu krajach na skalę przemysłową ze względu na parametry wybuchowe. Ma dużą termostabilność i wrażliwość na bodźce mechaniczne zbliżoną do heksogenu.

Jest składnikiem m.in. oktolu, A-589, RX-04-AU, RX-04-DS, RZ-04-P1.

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Synteza oktogenu jest dość kosztowna w porównaniu z innymi materiałami wybuchowymi. Polega ona na nitrowaniu urotropiny kwasem azotowym w obecności bezwodnego kwasu octowego, bezwodnika octowego oraz trójfluorku boru w postaci kompleksu z bezwodnym kwasem octowym.

Uwagi

  1. Najsilniejszym z otrzymanych dotąd materiałem wybuchowym kruszącym jest HNIW.

Przypisy

  1. CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009. ISBN 9781420090840.
  2. Oktogen (ang. • pol.) w katalogu produktów Sigma-Aldrich.
  3. Oktogen – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  4. 4,0 4,1 Oktogen (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine.
  5. Janusz Bełzowski, Andrzej Wojewódka: Koordynacyjne materiały wybuchowe, [w:] Chemik, 2010, 64, 1, str. 21; wg uwag w: 1,3,5,7-tetranitro-1,3,5,7-tetraazacyklooktan (oktogon, HMX) pol.proz.com [dostęp 2012-06-07] - nazwa "oktogon" jest błędem tłumacza

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]