Ol49

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ol49
Ol49-82 Krzyż (2) WK13.jpg
Producent Polska Fablok Chrzanów
Lata budowy 1951-1954
Układ osi 1'C1'
Masa służbowa 144 900 kg
Masa pustego parowozu 125 400 kg
Długość parowozu 12 840 mm
Długość z tendrem 20 675 mm
Wysokość 4 548 mm
Rozstaw osi skrajnych 10 250 mm
Moc znamionowa 1290 KM (949 kW)
Maksymalna
siła pociągowa
12 500 kg
Prędkość maksymalna 100 km/h
Typ tendra 25D49
Ciśnienie w kotle 16 at
Powierzchnia ogrzewalna kotła 162,9 m²
Powierzchnia przegrzewacza 72,9 m²
Powierzchnia rusztu 3,7 m²
Średnica cylindra 500 mm
Skok tłoka 630 mm
Średnica kół napędnych 1750 mm
Średnica kół tocznych 850 mm
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Transport szynowy

Ol49 – parowozy budowane w latach 1951-1954 w Fabryce Lokomotyw im. F. Dzierżyńskiego w Chrzanowie. Wyprodukowano łącznie 112 sztuk dla PKP i 4 sztuki na eksport do Korei.

Parowozy tej serii przeznaczone były do obsługi pociągów osobowych i lekkich pociągów pospiesznych. Miały zastąpić przedwojenne parowozy Ok1 i Ok22 w pracy pociągowej. Jest to najmłodszy wyprodukowany w Polsce parowóz pasażerski – pierwszy wyjechał z fabryki w grudniu 1951.

Są wyposażone w duży zapas wody (25 tys. litrów) i węgla (12 ton). Prędkość maksymalna "oelki", to 100 km/h. Jako ciekawostkę można dodać, że kilka sztuk z Parowozowni Olsztyn i Toruń przerobiono z opalania węglem na opalanie mazutem.

Zachowało się do dziś 38 sztuk parowozów Ol49, jednak większość to tylko "zimne" eksponaty lub pomniki techniki. Jeszcze w latach 90. stacjonowały m.in. w Żaganiu, Przeworsku, Sierpcu i Jarocinie.

Od dawna słynie z nich Parowozownia Wolsztyn – jedna z niewielu w Europie prowadzących parowozami ruch planowy. Utrzymuje się tutaj czynne parowozy Ol49-59 i Ol49-69 ex. Ol49-99 - oba z wydłużonymi okresami międzynaprawczymi (ostatnią naprawę parowozu Ol49-59 wykonano 04 marca 2011 w warsztatach naprawczych w Lesznie[1] a parowozu 0l49-99 błędnie oznaczonego jako Ol49-69 wykonana została 14 kwietnia 2012, także w warsztatach naprawczych w Lesznie[2]). Od 15 grudnia 2013 roku do 31 marca 2014 roku obieg parowozowy kursował pomiędzy Lesznem a Wolsztynem w planie pociągów osobowych Kolei Wielkopolskich. Obecnie parowozy już nie kursują.

W Chabówce sprawny do maja 2007 roku był parowóz Ol49-100. Obecnie oczekuje na naprawę główną z powodu przekroczonego terminu rewizji kotła[3].

Cechy trakcyjne[edytuj | edytuj kod]

Masa napędna Ol49 była zdecydowanie większa niż TKt48, "oelki" nie dysponowały więc tak dobrym przyśpieszaniem jak "tekatka". Natomiast przy prędkości ustalonej, po rozpędzeniu, mogły prowadzić składy o masie do 300 ton ze swoją maksymalną prędkością konstrukcyjną. Bieg ich był spokojny, na dobrym torze do prędkości maksymalnej 100 km/h. Wydajność kotła była dobrze dobrana dla mocy maszyny parowej, nie obserwowało się zjawiska wyczerpania kotła. Niektóre "oelki" miały suwaki Trofimowa z rozsuwnymi tarczami, co wymagało innego sterowania podczas jazdy niż przy rozrządzie klasycznym (suwakach klasycznych). Prowadzenie ciężkich składów lub trudny profil linii wymagały zwiększenia napełniania cylindrów, z czym wiązało się zwiększone zapotrzebowanie na parę, co zwiększało wysiłek fizyczny załogi parowozu, z uwagi na ręczne zarzucanie węgla na ruszt. Podczas jazdy tendrem naprzód prędkość konstrukcyjna była ograniczona do 50 km/h.

Właściwości trakcyjne[edytuj | edytuj kod]

Maksymalna siła wynosi 12 500 kG. Opalany lepszym gatunkiem węgla Ol49 mógł ciągnąć na torze poziomym składy osobowe (wag. 4-osiowe) o masie 400 ton z prędkością 100 km/h, lub 905 ton - 80 km/h. Na wzniesieniach 14°/oo skład 155-tonowy osiągał 70 km/h. W porównaniu do lokomotyw spalinowych (np. SP42) miała lepsze osiągi i właściwości trakcyjne[4].

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • tender: 25D49
  • waga parowozu:
    • próżnego: 75,1 Mg
    • w stanie roboczym: 83,25 Mg
    • w stanie próżnym z tendrem: 125,4 Mg
    • w stanie roboczym z tendrem: 145,25 Mg
    • napędna: 51,3 Mg
  • nacisk osi w stanie roboczym:
  • odstęp między osiami skrajnymi: 10 250 mm
  • ruszt:
    • długość: 2420 mm
    • szerokość: 1582 mm
  • palenisko:
    • długość: 2420 mm
    • szerokość: 1532 mm
    • wysokość: 1565,4 mm
    • powierzchnia: 16,7 m²
  • płomieniówki:
    • liczba: 102 szt.
    • średnica wewnętrzna: 46 mm
    • średnica zewnętrzna: 51 mm
    • długość między ścianami sitowymi: 4 815 mm
  • powierzchnia ogrzewalna: 70,9 m²
  • płomienice:
    • liczba: 38
    • średnica wewnętrzna: 125 mm
    • średnica zewnętrzna: 133 mm
    • długość między ścianami sitowymi: 4 815 mm
  • całkowita powierzchnia ogrzewalna bez przegrzewacza 159,4 m²
  • przegrzewacz przegrzewacz Schmidta
    • rozrząd Heusingera

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J.Fijałkowski i W. Kowalewski, 1959, Charakterystyki Normalnotorowych Pojazdów Trakcyjnych, Wydawnictwa Komunikacyjne

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]