Oleśnica sinogłowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Oleśnica sinogłowa
Lebia cyanocephala
(Linneusz, 1758)
Oleśnica sinogłowa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd chrząszcze
Podrząd chrząszcze drapieżne
Rodzina biegaczowate
Podrodzina Lebiinae
Plemię Lebiini
Podplemię Lebiina
Rodzaj Lebia
Podrodzaj Lamprias
Gatunek oleśnica sinogłowa
Synonimy
  • Carabus cyanocephalus Linnaeus, 1758
  • Lebia formosa Comolli 1837
  • Lamprias cyanocephalus (Linnaeus, 1758)
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Ilustracja z Die Käfer des deutschen Reiches E. Reittera

Oleśnica sinogłowa[1] (Lebia (Lamprias) cyanocephala lub Lamprias cyanocephalus) – gatunek małego chrząszcza z rodziny biegaczowatych i podrodziny Lebiinae.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten został opisany w 1758 roku przez Karola Linneusza pod nazwą Carabus cyanocephalus[2]. Później przeniesiony został do rodzaju Lebia, w obrębie którego umieszczony został w podrodzaju Lamprias[3][4]. Część współczesnych autorów wynosi ten podrodzaj do rangi samodzielnego rodzaju i wówczas nazwa oleśnicy sinogłowej brzmi Lamprias cyanocephalus[2].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Osiąga od 5[1] lub 5,5[5] do 8 mm długości. Głowa i pokrywy jednolicie niebieskie lub zielone, a przedplecze rude. Pierwszy segment czułków rudy, natomiast pozostałe czarne. Rzędy na pokrywach słabiej zaznaczone niż u L. fulvicollis i L. pubipennis, a międzyrzędy płaskie[5].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Żyje na suchych otwartych terenach porośniętych głównie roślinnością trawiastą i zielną oraz z rzadka krzewami i młodymi drzewami. Preferuje gleby piaszczyste i żwirowe. Znajdowany zazwyczaj pojedynczo na różnych roślinach zielnych i niższych gałęziach krzewów i drzew[3][6].

Wyróżnia się między innymi pasożytnictwem. Jej larwa rozwija się w komorach poczwarkowych innych chrząszczy. Dorosłe osobniki żywią się głównie szkodnikami z rodziny stonkowatych[6].

Rozprzestrzenienie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek palearktyczny. W Europie wykazany został z Albanii, Austrii, Balearów, Białorusi, Belgii, Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Chorwacji, Cypru, Czech, Danii, Dodekanezu,Estonii, europejskiej Turcji, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, byłej Jugosławii, Korsyki, Litwy, Luksemburgu, Liechtensteinu, Łotwy, Macedonii, Mołdawii, Niemiec, Norwegii, Polski, Portugalii, Rosji, w tym obwodu kaliningradzkiego, Słowacji, Sycylii, Szwecji, Szwajcarii, Ukrainy, Węgier, Wielkiej Brytanii i Włoch[2]. Z Azji podawany z Armenii, Gruzji, Turcji, Izraela, Syrii, Iraku[4], Syberii Zachodniej[7], Kazachstanu, Uzbekistanu, Kirgistanu, Iranu[4] (w tym ostanu Ardabil[7]), Afganistanu, Pakistanu i chińskiego Xinjiangu[4]. Ponadto z terenu Afryki Północnej znany z Maroka[7], Algierii i Tunezji[4][7].

W Polsce notowany głównie z zachodu i południowego-wschodu kraju[3], w tym na Wyżynie Małopolskiej na stanowisku Pasturka w 1992 roku[6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się 3 podgatunki tej oleśnicy[4]:

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Jiri Zahradnik: Przewodnik: Owady. Warszawa: Multico, 2000, s. 144.
  2. 2,0 2,1 2,2 Lamprias cyanocephalus (Linne 1758). W: Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2014-10-27].
  3. 3,0 3,1 3,2 Lebia (Lamprias) cyanocephala (Linnaeus, 1758). W: Coleoptera Poloniae [on-line]. [dostęp 2014-10-27].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Anichtchenko et al.: Lebia (Lamprias) cyanocephala (Linne, 1758). W: Carabidae of the World [on-line]. 2007-2014. [dostęp 2014-10-27].
  5. 5,0 5,1 Jürgen Trautner, Kartin Geigenmüller: Tiger Beetles, Ground Beetles. Ilustrated Key to the Cicindellidae and Carabidae of Europe. Josef Margraf, 1987, s. 425.
  6. 6,0 6,1 6,2 Jaskuła R., Kalisiak J., Szczepko K.. New localities of some rare species of ground beetles (Coleoptera: Carabidae) in Poland. „Parki nar. Rez. przyr.”. 22, s. 279–283, 2003. 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Ahmad Atamehr. Ground beetles (Coleoptera: Carabidae) of Azarbaijan, Iran. „Turkish Journal of Zoology”. 37, s. 188-194, 2013. doi:10.3906/zoo-1206-32.