Oleg Mądry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kniaź Oleg. Ilustracja autorstwa Wiktora M. Wasniecowa z 1899 roku Muzeum Literatury, Moskwa.

Oleg Mądry (ros. Олег z staronord. Helgi, ur. ok. 845, zm. w 912 roku) – książę zwierzchni Rusi w latach 879 – 912, następca i krewny Ruryka.

Oleg objął władzę nad Rusią Nowogrodzką po śmierci Ruryka w 879 roku, z powodu niepełnoletności syna Ruryka – Igora Rurykowicza. Szybko jednak umocnił swą władzę i nie oddał jej Igorowi aż do śmierci.

W 882 Oleg przyłączył do Rusi Nowogrodzkiej Smoleńsk i jak podaje Powieść minionych lat, w tym samym roku ruszył na Kijów[1], którym władali dawni towarzysze Ruryka, Askold i Dir. Oleg podbił Kijów, a Askolda i Dira prawdopodobnie zwabił w pułapkę i rozkazał skrytobójczo zamordować. Wkrótce po tych wydarzeniach Oleg z przyczyn geopolitycznych przeniósł stolicę swego państwa z Nowogrodu Wielkiego do Kijowa, co dało początek Rusi Kijowskiej.

Wiadomości źródłowe na temat Olega są skąpe i nie zawsze pewne, ale wiadomo, że przyczynił się on do zjednoczenia wschodniej Słowiańszczyzny, podporządkowując sobie m.in. plemiona Siewierzan, Dulebów, Tywerców i in. Walczył też z koczowniczymi Chazarami, którzy stanowili wielkie zagrożenie dla plemion ruskich. O tym wspomina też Aleksander Puszkin w swoim wierszu:

Как ныне сбирается вещий Олег
Отмстить неразумным хазарам...

Oleg nawiązał także kontakty handlowe i polityczne z Bizancjum. W 907[2] roku wyruszył na wyprawę do Konstantynopola, co zaowocowało podpisaniem w 911[2] roku pokoju z cesarzem bizantyńskim Leonem VI i pierwszej w dziejach Rusi umowy handlowej.

Oleg zmarł w roku 912. Według Powieści lat minionych pogański czarownik obwieścił mu, że zginie z powodu swojego ukochanego konia. Oleg trzymał się od niego daleko, a kiedy dowiedział się, że koń już dawno padł, zapragnął zobaczyć jego szczątki. Gdy Oleg nastąpił na czaszkę konia, wyśmiał wróżbitę, a wówczas wypełzł z czaszki wąż, który śmiertelnie ukąsił Olega[3].

Przypisy

  1. Вся жe Русь стала называться Gardariki — «страна гардов» (= городов). На ранних этапах своeй истории Рюриково городищe (дрeвнeйший Новгород русских лeтописeй IX — X вв.) являлось рeзидeнциeй князeй — Рюрика, Олeга, откуда в 882 г. [w:] Anders Hedman, Анатолий Николаевич Кирпичников. Викинги и Славяне. 1998
  2. 2,0 2,1 Praca zbiorowa: Oxford - Wielka Historia Świata. Średniowiecze. Cesarstwo Niemieckie - Arabowie na półwyspie pirenejskim. T. 17. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 211. ISBN 978-83-7425-697-1.
  3. Повесть временных лет.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kazimierz Lepszy (red.): Słownik biograficzny historii powszechnej do XVII stulecia. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1968.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Askold i Dir
Alex K Kievan Rus..svg Wielki Książę Kijowski
882-912
Alex K Kievan Rus..svg Następca
Igor Rurykowicz