Oliebol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Oliebollen posypane cukrem pudrem
Uliczne stoisko z oliebollen

Oliebol (l. mn. oliebollen) – tradycyjna holenderska potrawa sylwestrowa[1] w postaci jasnobrązowej, nieforemnej, słodkiej kulki z lekkiego ciasta drożdżowego, z rodzynkami i kawałkami jabłek w środku, otrzymywana w wyniku samażenia przez głębokie zanurzenie w gorącym oleju roślinnym, posypana cukrem pudrem[1].

Oliebollen są tradycyjnie spożywane w Holandii, podobnie jak appelbeignets, w noc sylwestrową[2]. Przez cały rok można je natomiast kupować podczas tzw. kermis, czyli imprezy będącej połączeniem idei jarmarku i wesołego miasteczka, zaś przez dwa ostatnie miesiące w roku są dostępne na specjalnych ulicznych stoiskach.

Receptura[edytuj | edytuj kod]

Główne składniki ciasta przeznaczonego do wyrobu oliebollen to: mąka, drożdże, półtłuste mleko, żółtka jajek, cukier, margaryna i sól[1]. Do surowego ciasta dodaje się różne rodzaje rodzynek oraz pokrojone na kawałki jabłka z gatunku złota reneta, znacznie rzadziej używa się kandyzowaną skórkę pomarańczy lub scukrzoną skórkę owoców cytronu (sukade)[1][3].

Rodzynki i drobne kawałki jabłek są dodawane do mąki w stosunku 45% różnych rodzynek i 10% jabłek[4].

Kulki formuje się między dwiema łyżkami i wrzuca do garnka lub frytkownicy z gorącym olejem roślinnym i smaży aż do uzyskania złotobrązowego koloru skórki[1].

Oliebol zawiera przeciętnie 266 kcal w 100 gramach[5], czyli jedna (75 g) zawiera 199,5 kcal.

Historia i podania ludowe[edytuj | edytuj kod]

Najprawdopodobniej oliebollen były spożywane przez plemiona germańskie zamieszkujące obszar dzisiejszej Holandii, podczas trwania obchodów święta Jul (Joelfeest), czyli w okresie od 26 grudnia do 6 stycznia, aby uwolnić się od ataków bogini Perchty oraz złych duchów włóczących się po nocach[6]. Według ludowej przypowieści zjedzenie tłustych oliebollen chroniło przed przebiciem mieczem Perchty, gdyż miał on ześlizgiwać się po ciele tego, kto spożył tę potrawę[6]. W celu udobruchania złych duchów istniał także zwyczaj składania im darów w postaci żywności smażonej na tłuszczu[6].

Ilustracje składników i smażenia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Oliebollen (niderl.). eten-en-drinken.infonu.nl. [dostęp 2014-05-12].
  2. Lekkere Recepten Oudjaarsgebak (niderl.). eten-en-drinken.infonu.nl. [dostęp 2014-05-12].
  3. Oliebollen met sukade, krenten en rozijnen (niderl.). allrecipes.nl. [dostęp 2014-05-12].
  4. Patisserie tips over oliebollen en beignets (niderl.). kokswereld.nl. [dostęp 2014-05-12].
  5. Voedingswaarde van oliebol (niderl.). voedingswaardetabel.nl. [dostęp 2014-05-12].
  6. 6,0 6,1 6,2 Vet gebak in de joeltijd (niderl.). refdag.nl. [dostęp 2014-05-12].