Olszankowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Olszankowate
Olszanka japońska
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd jaskrowce
Rodzina olszankowate
Nazwa systematyczna
Eupteleaceae K. Wilhelm
Samenpflanzen: 17. 12 Nov 1910[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiatostany olszanki japońskiej

Olszankowate (Eupteleaceae K. Wilh.) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu jaskrowców (Ranunculales). Obejmuje tylko dwa gatunki z rodzaju olszanka (Euptelea) występujące we wschodniej Azji[1]. Drzewa te uznawane są atrakcyjne i bywają uprawiane w kolekcjach dendrologicznych[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Małe drzewa i okazałe krzewy zrzucające liście w okresie zimy, osiągające do 15 m wysokości[3].
Liście
Skrętoległe (na końcach krótkopędów gęsto skupione), pojedyncze, ogonkowe. Charakterystyczna dla tych roślin jest silne, pierzaste użyłkowanie kolistej blaszki liściowej, poszczególne nerwy dochodzą do końca silnie i nieregularnie piłkowanego brzegu liścia[4][1]. Liście za młodu są czerwonawe, jesienią przebarwiają się na czerwono i żółto[3].
Kwiaty
Zebrane w kwiatostany pojawiające się przed rozwinięciem liści. Skupienia tworzy 6–12 kwiatów wyrastających z kątów podsadek. Kwiaty są obupłciowe, pozbawione okwiatu. Pręcików jest 6–19 i rozwijają się one przed słupkiem (kwiaty są przedprątne). Owocolistki w liczbie 8–31, wolne, z 1–3 zalążkami. Na szczycie z znamieniem silnie podzielonym na podobieństwo szczoteczki do zębów[4][1].
Owoce
Niewielkie, dyskowate skrzydlaki wyrastające na szypułkach[4]. Młode są żywoczerwone, zawierają 1-3 nasiona[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzina umieszczana w różnych pozycjach systematycznych w dawniejszych klasyfikacjach okrytonasiennych. Przez Cronquista (1981) uważana za siostrzaną dla grujecznikowatych (Cercidiphyllaceae), wiązana była także z eukomiowatymi (Eucommiaceae)[1]. Dawniej rośliny te zaliczane były do wiązowatych (Ulmaceae) i trochodendronowatych (Trochodendraceae)[5].

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Klad bazalny w obrębie rzędu jaskrowców (Ranunculales), stanowiącego z kolei klad bazalny w obrębie kladu dwuliściennych właściwych (eudicots).

jaskrowce

olszankowate Eupteleaceae




makowate Papaveraceae





krępieniowate Lardizabalaceae



Circaeasteraceae





miesięcznikowate Menispermaceae




berberysowate Berberidaceae



jaskrowate Ranunculaceae







Podział[4][6]
  • Rodzaj: Euptelea Siebold & Zucc.
    • Euptelea pleiosperma J. D. Hooker & Thomson – olszanka chińska – występuje w wilgotnych lasach w południowo-wschodnich Chinach,
    • Euptelea polyandra Siebold. & Zucc – olszanka japońska – występuje w górskich lasach centralnej i południowej Japonii.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-09-28].
  2. James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). University of Maryland. [dostęp 2010-09-28].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Roger Philips, Martyn Rix: The botanical garden. Vol. 1 Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 262. ISBN 0333730038.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Dezhi Fu & Peter K. Endress: Eupteleaceae (ang.). W: Flora of China [on-line]. efloras.org. [dostęp 2010-09-28].
  5. Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy liściaste D-H. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996. ISBN 83-01-12029-0.
  6. Euptelea polyandra - Siebold.&Zucc. (ang.). W: Plants for the Future [on-line]. [dostęp 2010-09-28].