Olsztyn (województwo śląskie)
| Olsztyn | |||
|
|||
 Olsztyn koło Częstochowy |
|||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo | śląskie | ||
| Powiat | częstochowski | ||
| Gmina | Olsztyn | ||
| Liczba ludności (2008) | 2 331 | ||
| Strefa numeracyjna | (+48) 34 | ||
| Kod pocztowy | 42-256 | ||
| Tablice rejestracyjne | SCZ | ||
|
Położenie na mapie Polski
  Olsztyn
|
|||
| Na mapach: | |||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
Olsztyn – wieś (niegdyś miasto) w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Olsztyn (siedziba gminy), około 15 km na południowy wschód od Częstochowy. Przez miejscowość biegnie 
Szlak Orlich Gniazd. Nad wsią góruje wzgórze, na którym znajdują się ruiny XIV-wiecznego zamku.
Spis treści |
[edytuj] Nazwa miejscowości
Nazwa Olsztyn jest mutacją wcześniejszej formy Holsztyn i wywodzi się z języka niemieckiego. W pierwotnej postaci brzmiała ona prawdopodobnie Holstein, bądź Hohlenstein i nawiązywała do miejsca pochodzenia osadników zakładających miejscowość.
Odmienna etymologia nazwy nawiązuje do niemieckich słów hohl, lub Höhle (pusto lub pieczara z jęz. niem.) i Stein (kamień z jęz. niem.) - w wolnym tłumaczeniu pusty kamień, lub pieczara (jaskinia) w kamieniu. Skała, na której stał zamek posiada sporej wielkości grotę, łączącą się z labiryntem wykutych w skale zamkowych lochów.
W skład Olsztyna wchodzi Odrzykoń[1].
[edytuj] Historia
W 1488 r. Olsztyn otrzymał prawa miejskie oraz prawo do organizowania jarmarków[2]z rąk Kazimierza Jagiellończyka. Ze względu na niewielkie rozmiary miejscowość utraciła status miasta decyzją administracji rosyjskiej w 1870 r.
[edytuj] Zabytki i obiekty turystyczne
- Zamek z XIV wieku
- Parafia św. Jana Chrzciciela
- Ruchoma szopka autorstwa Jana Wewióra (element
szlaku architektury drewnianej woj. śląskiego) - Jurajski Teatr Stodoła
- bunkry poniemieckie z 1944 roku
- cmentarz - mauzoleum, gdzie w czasie II wojny światowej Niemcy grzebali rozstrzelanych w lasach olsztyńskich przez SS i żandarmerię[3], mieszkańców Częstochowy i okolic, więźniów z aresztów Częstochowy i Radomska (w tym z akcji AB), schwytanych partyzantów, jeńców oraz osoby pochwycone w pacyfikacjach okolicznych wsi – łącznie prawdopodobnie 1968[4][5] osób. Ofiary upamiętniono dwoma pomnikami, symbolicznymi grobami i płaskorzeźbą przedstawiającą scenę rozstrzelania. Na pomniku znajduje się napis "Bohaterom walk o wolność Ojczyzny, pomordowanych w latach 1939-1945". Na cmentarzu znajdują się także prochy kilkuset[5] jeńców sowieckich, rozstrzelanych przez Niemców w latach 1941-1944.
- okoliczne ostańce i jaskinie (Jaskinia Olsztyńska) – atrakcja dla wspinaczy i speleologów
- Rzeźba "Olsztyńskiego Anioła Stróża"
W pobliżu Olsztyna znajdują się rezerwaty przyrody Sokole Góry i Zielona Góra oraz Góry Towarne.
Szlaki piesze:
Szlak Orlich Gniazd
Warowni Jurajskich
"Dróżki św. Idziego". Długość 8 km. Przebieg: Olsztyn – rezerwat Sokole Góry – Zrębice.- Szlak architektury drewnianej woj. śląskiego. Pętla częstochowska: ruchoma szopka Jana Wewióra w drewnianej chałupie z końca XIX w.
Szlaki rowerowe:
Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd. Długość 188,3 km.
Szlak Rowerowy Wokół Gór Sokolich i Olsztyna. Długość 34 km.
Szlak Rowerowy Olsztyński. Długość 78,3 km. Trasa: Częstochowa – Olsztyn – Zrębice – Piasek – Julianka - Przyrów – Lipnik – Małusy Małe – Mirów.
[edytuj] Środowisko przyrodnicze
Często spotykaną formą krajobrazu są wapienie występujące w formie samotnych skał (ostańców). Na górze zamkowej rośnie endemit – przytulia krakowska. Na skałach występują zanokcica murowa, skalnica gronkowa i ożanka pierzastosieczna. Na północny wschód od centrum Olsztyna, na piaskach, żyje rzadki kulon.
[edytuj] Sport
- GLKS Sokół Olsztyn
[edytuj] Edukacja
- Szkoła Podstawowa w Olszynie
- Gimnazjum im. Kaspra Kasper Karlińskiego w Olsztynie
[edytuj] Olsztyn w filmach i teledyskach
- W okolicach Olsztyna kręcono m.in. filmy Hrabina Cosel, Oczy uroczne, Demony wojny wg Goi i Młyn i krzyż. W Rękopisie znalezionym w Saragossie zamek ten zagrał posiadłość Kabalisty.
- Na zamku kręcono teledysk do piosenki Nie pokonasz miłości wykonywanej przez Ciechowskiego i Gawlińskiego
[edytuj] Ludzie związani z Olsztynem
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Serwis internetowy Gminy Olsztyn
- Zdjęcia z Olsztyna
- Olsztyn w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII (Netrebka – Perepiat) z 1886 r.
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
Przypisy
- ↑ Ignacy Heromiński, Indeks urzędowych nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych powiatu częstochowskiego według stanu na 31.XII.1970 r., w: Ziemia Częstochowska, tom X. Powiat częstochowski. Szkice monograficzne, red. Mieczysław Stańczyk, Towarzystwo Popierania Kultury Regionalnej, Częstochowa 1974, s. 539
- ↑ Na Jurajskim Szklaku. Dikappa.
- ↑ Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa, lata wojny 1939-1945. Warszawa: Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1966, s. 123.
- ↑ Piotr Proszowski: Podczęstochowskie Palmiry - zapomniana mogiła. Gazeta Częstochowska, 2007.
- ↑ 5,0 5,1 Olsztyn koło Częstochowy. Rys historyczny.. 2004.
|
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
