Omega (zespół muzyczny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Omega (grupa muzyczna))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy grupy muzycznej. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Omega
Omega (együttes).jpg
Rok założenia 1962
Pochodzenie  Węgry (Budapeszt)
Gatunek Rock
Rock progresywny
Rock psychodeliczny[1]
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Omega – węgierska grupa rockowa grająca hard rocka i rocka progresywnego. Za datę założenia zespołu przyjmuje się 23 września 1962, kiedy to w "University Club" Wyższej Szkoły Technicznej w Budapeszcie grupa dała pierwszy koncert. Pomysł powstania zespołu istniał jednak już w 1959 roku i jak mówi legenda, o przydziale instrumentów zadecydowało głosowanie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy skład zespołu to László Benkőinstrumenty klawiszowe, János Kóbor – śpiew, gitara, András Kovacsics – gitara, István Varsányibas, Péter Langsaksofon, Tomas Kunsztlerperkusja. Jako solistkę Omega pozyskała Zsuzsę Koncz z dziewczęcej grupy "Gézengúz"

W 1963 r. Zsuzsa Koncz przeszła do grupy Illés, a István Varsányi został powołany do wojska. Również Peter Lang i Tomas Kunsztler opuścili zespół, zastąpili ich: József Laux – perkusja, László Harmath – bas, saksofon oraz Mari Wittek – śpiew. Aby dalej istnieć jako zespół, Omega potrzebowała zezwolenia wydziału kultury. Fakt, że ojciec saksofonisty był jego dyrektorem, ułatwił sprawę.

W 1964 r. Laszlo Harmath opuścił zespół, a doszło dwóch nowych muzyków: Tamás Mihály – bas i Tomas Somló – saksofon, śpiew. Pierwszy występ miał miejsce w Eotvos Klub, w którym Omega od tej pory występowała regularnie.

W 1966 r. Mari Wittek opuściła Omegę. Kóbor został głównym wokalistą zespołu. Został też wydany pierwszy SP (singel) "Paint It Black". W tym samym roku zostały wydane jeszcze trzy następne single. Wszystkie cztery zawierały własne wersje zachodnich przebojów (covery).

W 1967 r. Omega miała trzyminutowy występ w filmie "Ezek a fiatalok" (Ach, ta młodzież) jako zespół towarzyszący Zsuzsy Koncz w piosence "Ez az a ház". László Benkő wzbogacił brzmienie zespołu o flet i trąbkę i razem z Tamasem Mihaly zaczął wspomagać partie wokalne. Do zespołu dołączył Gábor Presser (instrumenty klawiszowe, śpiew). Ukazało się kilka węgierskojęzycznych SP z własnymi kompozycjami. Większość to kompozycje Pressera z tekstami Istvana S. Nagy. Na festiwalu piosenek tanecznych Omega towarzyszyła Sarolcie Zalatnay w piosence "Nem várok holnapig".

W 1968 r. zespół opuścił Andras Kovacsics, a także Tomas Somló, który w kilka lat później dołączył do Locomotiv GT. Na jednym z koncertów grupy Decca, Omega odkryła dziewiętnastoletniego gitarzystę György Molnára, którego udało się pozyskać do zespołu. Jako autorka tekstów, Anna Adamis zajęła miejsce Istvana S. Nagy. Podczas wspólnego koncertu z zespołami Spencer Davis Group i Traffic w Budapeszcie, Omegę odkrył manager Spencer Davis Group, John Martin i zaprosił na tournée po Anglii. Podczas koncertów w Londynie, gratulowali im m.in. Eric Clapton i George Harrison. Wystąpili również w telewizji BBC. Martin zaaranżował produkcję płyty LP (longplay) dla wytwórni Decca Records, która to nadała zespołowi nazwę "Omega Red Star". Po trzech dniach pracy nad płytą, Mecky musiał wracać do Budapesztu. Prace nad albumem nie zostały nigdy ukończone, mimo to Decca wydała go jednak pod tytułem "Omega Red Star from Hungary". W późniejszym czasie, na Węgrzech podjęto prace nad tym albumem, ale tylko niektóre utwory ukazały się na SP. W tym roku miało miejsce także drugie tournée po Anglii i mimo kompletu materiału na następny album, do produkcji nie doszło. Ze względów politycznych Omega została wezwana na Węgry. Po sukcesach w Londynie ukazał się pierwszy węgierski LP, wydany przez Hugaroton, pod tytułem "Trombitás Frédi és a rettenetes emberek". Jeszcze tego samego roku sprzedano ponad 100 000 sztuk, co dało w efekcie pierwszą złotą płytę. Z piosenką "Kiabaly enekelj" Omega doszła do finału festiwalu piosenki tanecznej.

  • LP. – Trombitás Frédi és a rettenetes emberek wydany w 1968 r. nr płyty SLPX 17390
  • 1. Trombitás frédi (G. Presser – A. Adamis)
  • 2. A napba néztem (Presser – Adamis)
  • 3. Egy lány nem ment haza (Presser – Adamis)
  • 4. Kállai kettős (Presser, feldolgozás)
  • 5. Holnap (Presser /János Kóbor)
  • 6. Rettenetes emberek (Presser – Adamis)
  • 7. Ha én szél lehetnék (Presser – Adamis)
  • 8. Vasárnap (Presser /Adamis)
  • 9. Szeretnék visszamenni hozzád (Presser – Adamis)
  • 10. Halott virágok (Presser – Adamis)
  • 11. Kiskarácsony- nagykarácsony (Presser – Adamis)

W 1969 r. fragmenty z ich regularnych koncertów w Omega Klub przedstawiono w telewizyjnej dokumentacji pt. Exazis.

  • Drugi LP. "10000 lépés" – LP 1969 Oualliton SLPX 17400
  • 1. Petróleum lámpa (Presser – Adamis)
  • 2. Gyöngyhajú lány (Presser – Adamis)
  • 3. Tűzvihar (Molnár – Adamis)
  • 4. Udvari bolond kenyere (Presser – Adamis)
  • 5. Kérgeskezű favágók (Laux – Presser)
  • 6. Tékozló fiúk (Presser – Adamis)
  • 7. Tízezer lépés (Presser – Adamis)
  • 8. 1958 – a boogie-woogie klubban (Presser – Adamis)
  • 9. Félbeszakadt koncert (Kóbor – Adamis)
  • Trzeci LP. – LP 1070 Oualiton SPLX 17414
  • 1. Oh, jöjj (Presser – Adamis)
  • 2. Ahol a boldogságot osztották (Presser – Adamis)
  • 3. Maradj velem (Presser – Adamis)
  • 4. Oh, Barbarella (Presser – Adamis)
  • 5. H... az elektromos fűrész (Molnár)
  • 6. Az éjszakai országúton (Presser – Adamis)
  • 7. Utcán, a téren (Presser – Adamis)
  • 8. Van egy szó (Presser – Adamis)
  • 9. Utazás a szürke folyón (Molnár – Adamis)
  • 10. Olyan szépen mosolygott (Presser – Adamis)
  • 11. Egy kis pihenő
  • 12. Vészkijárat (Presser – Adamis)

W 1970 r. swoim największym przebojem, utworem "Gyöngyhajú lány" (Dziewczyna o perłowych włosach), Omega zdobyła nagrody: w czerwcu, na festiwalu Barbarella w Palma de Mallorca i w listopadzie na Yamaha – Festival w Tokio, gdzie za drugie miejsce każdy członek zespołu otrzymał motocykl. Przebój został wydany przez JVS na SP.

W kwietniu 1971 Gábor Presser i Jozsef Laux opuścili Omegę i założyli zespół Locomotiv GT. Również autorka tekstów Anna Adamis odeszła z zespołu. Na następnym LP Omegi znalazł się utwór "Hutlen bartok" (Niewierni przyjaciele). Na instrumentach klawiszowych grał tylko Laszlo Benko. Z nowym perkusistą z grupy Neoton ustalił się ostateczny skład: János "Mecky" Kóbor – śpiew, Tomas "Misi" Mihaly – bas, gitara, śpiew, Ferenc "Ciki" Debreceni – perkusja, György "Elefant" Molnár – gitara, László "Laci" Benkő – instr. klawiszowe, śpiew. Pseudonimem "Elafant" (słoń) został nazwany Molnar, gdy podczas koncertu przypadkowo przewrócił drogi mikrofon. Hungaraton uważał duet autorski Presser – Adamis za autorów sukcesu, przez co prognozował lepszą przyszłość dla Locomotiv GT, niż dla Omegi. Hungaroton otworzył nową wytwórnię o nazwie "Pepita", specjalizującą się w "muzyce lekkiej", aby w ten sposób odróżnić się od klasycznie zorientowanej wytwórni Qualiton. W związku z tym, Omega zaczęła nagrywać dla Pepity. W tym roku Omega zaliczyła występy w Paryżu, Pradze, Wiedniu oraz Helsinkach.

W 1972 r. Omega nagrała album "200 évvel az utolsó háború után" (200 lat od ostatniej wojny), lecz cenzura nie dopuściła do jego wydania. Z jednej strony wizja mrocznej przyszłości w utworze tytułowym nie odpowiadała komunistycznej koncepcji. Po drugie, jeden z producentów Hungarotonu poczuł się osobiście dotknięty utworem "Szex Apo". Zamiast tego ukazał się album "Élő Omega" – nagrany w studio z dodanym aplauzem publicznosci, sprawiajac tym wrazenie albumu koncertowego, "na zywo". Tytuł albumu ma podwójne znaczenie, po pierwsze nagranie na żywo, po drugie chęć udowodnienia że Omega żyje mimo odejścia Pressera i Lauxa.

Występy na Węgrzech, w Hiszpanii i Finlandii. Pod koniec roku występy w NRD (Berlin, Görlitz i Lipsk).

W 1973 r. niemiecki producent Peter Hauke doprowadził do podpisania umowy z zachodnioniemiecką wytwórnią "Bacillus" (Bellaphon) na trzy albumy w trzy lata. Nagrano tam angielskojęzyczne albumy "Omega" w 1973, "200 Years After The Last War" w 1974, "Omega III" w 1974 oraz dodatkowo "The Hall Of Floaters In The Sky" w 1975. Jednak albumy te nie zawierały nowego materiału muzycznego, były to tylko "covery" ich węgierskich przebojów z płyt -II-, -IV-, -V- oraz -VI-. Muzyka oraz wokale zostały ponownie nagrane w nieco zmienionych aranżacjach, muzykę wzbogacono o dodatkowe instrumenty, co w finale dawało brzmienie "progresywnej kapeli zachodniej" tamtych czasów. Nowy materiał angielskojęzyczny Omega nagrała dopiero w latach 1976-1979 na płytach "Time Robber", "Skyrover" i "Gammapolis". W latach 70. dzięki angielskojęzycznym LP, niemieckojęzycznym SP oraz oprawie koncertów, Omega stała się najbardziej popularnym zespołem rockowym z "bloku wschodniego". Występowała w Polsce i Anglii, oraz na żywo w radiu i TV NRD.

W 1974 kolejna trasa koncertowa w Polsce tym razem z zespołem SBB i udany wspólny koncert w Sali Kongresowej w Warszawie (grupa SBB występowała jako "support").

10 lipca 1975 wystąpiła w Sztokholmie w radiu Tonkraft.

W 1976 r. Bellaphon przedłużył kontrakt z Omegą na kolejne trzy albumy do 1979. Album "Time Robber" nagrano w mieście Offenbach am Main, gdzie muzycy otrzymali lepsze możliwości techniczne, niż w Kolonii. Jest to pierwszy album odpowiadający dokładnie wersji węgierskiej "Időrabló", która ukazała się jako druga. Prawdopodobnie uzyskał największy sukces komercyjny Omegi w całej historii zespołu. Kontrakt zezwalał na wydanie tych samych trzech płyt na Węgrzech jednak w zmienionych wersjach językowych (wokale wyłącznie węgierskie), ponadto płyty mogły ukazać się tylko jako drugie.

W 1977 r. podczas koncertu na Kisstadionie 19 sierpnia Omega otrzymała złota płytę za "Time Robber". Występowała w RFN ze Scorpions. Protesty polityków z NRD przeciwko muzykom i ich muzyce spowodowały jednak zakaz publicznego ogłaszania na Węgrzech "zachodnich" sukcesów Omegi.

W 1978 r. Omega wystąpiła w Polsce – Władysławowo (17 lipca). We wrześniu podczas koncertu na Kisstadionie wręczono złote płyty za angielskojęzyczne produkcje. W tym roku był to "Skyrover". 18 listopada miał miejsce występ w Holandii – Nijmegen.

W 1979 r. koncert z Kisstadionu wydano jako podwójny album "Élő Omega Kisstadion 79". W RFN ukazał się również jako podwójny album "Live at the Kisstadion 79", w tym większość utworów opatrzona jest tekstami angielskimi.

W 1980 ukazuje się kolejna dziesiąta już płyta studyjna Omegi zatytułowana "Omega X - Az Arc" (Twarz), odbywa się również tournée po Węgrzech z Beatrice i Locomotiv GT. Do najważniejszych momentów można zaliczyć "Gyöngyhajú lány" (Dziewczynę) - wykonaną razem z Locomotiv GT (koncert zarejestrowany na płycie "Kisstadion 80"). Podczas jednego koncertów (w Fonyód 14.08.1980) dochodzi do bójki pomiędzy siłami porządkowymi i fanem, który próbował ten koncert nagrać. Omega zagroziła przerwaniem występu jeżeli natychmiast nie wróci spokój, groźba poskutkowała, koncert trwał dalej. Kontrakt z firmą Bellaphon dobiegł końca. Frank Farian (założyciel i producent grupy Boney M.) pomógł i umożliwił zespołowi podpisanie kontraktu z zachodnią wytwórnią WEA, powstaje tam album "Working" (angielskojęzyczna wersja płyty "Az Arc") wydany w 1981.

A teraz ciekawostka, z informacji podanych przez "Crystal Entertainment" wynika że na płycie "Boney M." - "10.000 Light Years" (wydanej w 1984) znajdują się dwie kompozycje Omegi. I rzeczywiście utwór "Wild Planet" brzmi bardzo podobnie do "Ajánlott útvonal" z płyty Omega XI, a "Future World" jak "10.000 Lépés" (10000 kroków) z drugiej płyty Omegi. Czy to przypadkowe plagiaty, czy celowo zamierzone przez Franka Fariana na zasadzie "coś za coś", ponieważ w informacjach na płycie Boney M nie figuruje nikt z Omegi jako kompozytor.

W 1982 r. miało miejsce tournée po NRD – dwa koncerty w ulewnym deszczu przed ok. 35 000 widzów. Na 20-lecie działalności zespołu, Omega dała w listopadzie serię koncertów w Sportcsarnok (hala sportowa) w Budapeszcie, wydane na podwójnym LP "Jubileumi koncert". Miklós Jancsó nakręcił obraz "Omega Omega Omega" – film zawierał głównie materiały z koncertów jubileuszowych.

W 1983 r. odbyło się tournée europejskie, m.in. koncerty w NRD – występ w Berlinie Wschodnim został im zabroniony. W ramach tak zwanego pojedynku rockowego Węgry – Austria, odbywającego się w Wiedniu 30 sierpnia 1983, Omega zagrała wspólnie z Karthago.

W 1984 r. występ Omegi o godz. 4 w nocy z 31 października na 1 listopada był wspaniałym zakończeniem maratonu rockowego w wiedeńskiej arenie.

Rok 1986 to ostatni koncert w NRD, na 40-lecie FDJ. Jako pierwszy zespół w historii, Omega otrzymała nagrodę im Franza Liszta, dotąd nagroda ta była przyznawana solistom.

W 1987 r. Omega dała dwa koncerty jubileuszowe "25 lat Omegi" na Kisstadionie, za każdym razem przed 15 000 publicznością.

W 1988 wydano wideo "Jubileumi konzert". Oprócz stałego składu wystąpili Gábor Presser i József Laux.

W 1990 r. planowany był wspólny koncert z IIlés na Népstadionie. Ostatecznie IIlés odmówił, a członkowie Omegi dowiedzieli się z radia, że IIlés gra sam.

2 sierpnia 1994 członkowie Omegi uwiecznili odciski dłoni w Rock Cafe, w Budapeszcie. Na koncercie na budapeszteńskim Nepstadionie gościnnie wystąpili Tomas Somló, Gábor Presser, Tomas Szekeres, Rudolf Schenker, Klaus Meine. 70 000 widzów podziwiało występ zespołu w ulewnym deszczu. Koszt przedsięwzięcia, które zespół sam finansował, przewyższył dochód ze sprzedaży biletów, do których dodawano w prezencie singel "Miss World". Dopiero sprzedaż płyty CD i kaset wideo doprowadziła do minimalnego zysku. Presser i Szekeres współpracowali również przy nagraniu wydanego w rok później albumu studyjnego "Trans and dance". 14 października Omega dała koncert na dachu domu towarowego przed 40 000 widownią w mieście Pécs.

19 października 1996 odbyła się wycieczka statkiem po Dunaju do Visegradu, organizowana przez Omega Club z Budapesztu. Omega zagrała kameralny koncert.

W 1997 r. niemiecka firma "Barbarossa " wydała na CD "Das Deutsche Album", nagrane w latach 70. niemieckojęzyczne utwory Omegi. Po interwencji zespołu, wycofano wydawnictwo z rynku, gdyż produkcja odbyła się bez zgody i wiedzy Omegi. Miała miejsce też uroczystość jubileuszowa 35-lecia istnienia grupy. Wśród gości był m.in. pierwszy gitarzysta Andras Kovacsics.

W 1999 r. miał miejsce występ TV Zenebutik Plus – program zrobiony przez Juhas w budynku AB–AEGON. Omega utworzyła spółkę akcyjną Omega Rt z kapitałem 20 mln forintów (ok. 80 000$) Koncert na Népstadionie, planowany na maj, ze względu na wojnę w Kosowie, został przełożony na 4 września sponsorzy to Ouaestor, poczta i Opel. W cenie biletu była jedna akcja Omega SA. Koncert przed 80 000 publicznością został wydany na CD oraz wideo. Koncert 99 nagrodzono za najlepszą produkcję muzyczną roku. Zespół rozpoczął działalność własnej telewizji o zasięgu lokalnym w Budapeszcie, o nazwie Omega TV (w międzyczasie BOCS TV, później FIX TV), celem stacji telewizyjnej i spółki jest promocja młodych zespołów oraz zdobycie funduszy na wznowienia płyt węgierskich "dinozaurów" rocka.

6. września 2014 r. Omega w roli gwiazdy wystąpiła na Europejskim Festiwalu Smaku w Lublinie dając ekscytujący koncert. Imprezę poprowadził Piotr Baron z radiowej Trójki.

Składy[edytuj | edytuj kod]

Obecny skład zespołu[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy skład[edytuj | edytuj kod]

Byli członkowie zespołu[edytuj | edytuj kod]

Gyöngyhajú lány[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Gyöngyhajú lány.

Gyöngyhajú lány (Dziewczyna o perłowych włosach, Gábor Presser/Anna Adamis) z 1969 jest najbardziej znanym (i jedynym) węgierskim utworem rockowym w Polsce wg listy Top Wszech Czasów. Wykonywali go m.in. Zakopower, Janusz Radek, Kult oraz Dance Express

Gyöngyhajú lány wykorzystał Frank Schöbel w piosence "Schreib es mir in den Sand" w 1995 Scorpions w przeboju "White dove" a w 2013 Kanye West w utworze "New slaves"

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Węgierskojęzyczne albumy studyjne[edytuj | edytuj kod]

Anglojęzyczne albumy studyjne[edytuj | edytuj kod]

Niemieckojęzyczny album studyjny[edytuj | edytuj kod]

  • Das Deutsche Album (1997; kompilacja 12 nagrań niemieckojęzycznych z lat 70.)

Albumy koncertowe[edytuj | edytuj kod]

Antologie[edytuj | edytuj kod]

  • ANTOLOGIA 1965-1970
  • ANTOLOGIA 1970-1975
  • ANTOLOGIA 1975-1980
  • ANTOLOGIA 1980-1985
  • ANTOLOGIA 1985-2000

Kompilacje[edytuj | edytuj kod]

  • Omega Ensemble Budapest (1970)
  • Aranyalbum 1969-1971 (1979)
  • Legendás kislemezek 1967-1971 (1984)
  • Platina 1977-1987 (1988)
  • Az Omega összes kislemeze 1967-1971 (1992)
  • Dream (1994)
  • Happy (1994)
  • Heavy (1994)
  • Space (1994)
  • The Best of Omega (1994)
  • Az Omega koncertek legnagyobb sikerei (1994)
  • Titanium: The Best Of 1962-2002 (2001)

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]