Omomierz

Cyfrowy miernik uniwersalny z możliwością pomiaru oporu

Omomierz - przyrząd służący do pomiaru rezystancji. Do pomiaru rezystancji wykorzystuje się zależności występujące w prawie Ohma, czyli przez pomiar lub ustawienie natężenia prądu płynącego i napięcia na badanym elemencie.

Klasyczne układy omomierzy można podzielić na szeregowe i równoległe.

Omomierz szeregowy

Omomierz szeregowy - układ składa się ze źródła napięcia, rezystora i przeskalowanego amperomierza oraz badanego elementu. Wszystkie elementy połączone są szeregowo. Pomiaru dokonuje się przez pomiar natężenia prądu, przeskalowany miernik wskazuje opór. Najprostsze mierniki posiadają pokrętło do regulacji podłączonego szeregowo oporu, by korygować zmiany napięcia w trakcie zużycia baterii. Wadą tego układu jest odwrócona i nieliniowa skala; 0 amperomierza odpowiada nieskończonemu oporowi, zakres miernika - zero oporu.

Rezystancję rezystora określa wzór:

$R = U ( \frac 1 I - \frac 1 I_0)$

gdzie:

• U - napięcie zasilające,
• I - natężenie prądu wskazywane przy pomiarze
• $I_0$ - natężenie prądu przy zwarciu omomierza.

Omomierz równoległy

Omomierz równoległy - układ składa się ze źródła napięcia stałego, opornika wzorcowego, te elementy wraz z badanym rezystorem połączone są szeregowo. Równolegle do badanego elementu podłączony jest amperomierz, skala amperomierza jest wyskalowana w jednostkach oporu. Ten typ omomierza nadaje się do pomiaru małych rezystancji, zwłaszcza w tzw. układzie czteropunktowym (patrz bocznik).

Natężenie prądu płynące w układzie (czyli przez źródło napięcia oraz rezystor szeregowy, a także przez równolegle połączony rezystor mierzony oraz amperomierz) określa wzór:

$I = \frac {U (R_x + R_A)} {R_K(R_A + R_x) + R_A R_x}$

Zaś natężenie wskazywane przez amperomierz (bocznikowany rezystorem mierzonym) wynosi:

$I_A = \frac {U R_x} {R_K(R_A + R_x) + R_A R_x}$

Mierzony opór:

$R_x = \frac {I_A R_A R_k} {U - I(R_A + R_K)}$

Gdy mierzona rezystancja jest znacznie mniejsza od rezystancji oporników, to wzory te upraszczają się do:

$I_A = U \frac {R_x} {R_A R_K}$

$R_x = I_A \frac {R_A R_k} {U}$

gdzie:

• $R_x$ - mierzona rezystancja
• $R_A$ - rezystancja amperomierza
• $R_K$ - rezystancja włączona szeregowo

Omomierz ze źródłem prądowym

Układ ze źródłem prądowym

Obecne układy elektroniczne pozwalają na zbudowanie źródła prądu elektrycznego dającego stałe natężenie prądu niezależnie od obciążenia źródła, zwane źródłem prądowym. Omomierz równoległy oparty na źródle prądowym składa się ze źródła prądowego oraz miernika napięcia. Mierzoną rezystancję określa wzór:

$R_x = \frac U I$

Zaletą tej metody jest liniowa zależność uzyskiwanego napięcia w funkcji mierzonego oporu.

Omomierz porównawczy

Popularną metodą w woltomierzach cyfrowych jest pomiar stosunku napięć na dwóch opornikach: wzorcowym i badanym zasilanym takim samym prądem. Ta metoda jest szczególnie użyteczna przy wykorzystywaniu przetwornika analogowo-cyfrowego z podwójnym całkowaniem, gdyż dokładność pomiaru zależy wyłącznie od dokładności opornika wzorcowego i jakości przetwornika analogowo-cyfrowego.

$R_x = R_w \frac {U_x} {U_w}$

gdzie: $R_w$ - rezystancja porównawcza $U_x$ - napięcie na mierzonej rezystancji $U_w$ - napięcie na rezystancji porównawczej

Mostki pomiarowe

Do pomiaru oporności wykorzystywane są też mostki pomiarowe, np. mostek Thompsona, mostek Wheatstone'a.

Omomierz jest jedną z podstawowych funkcji każdego miernika uniwersalnego.

Zobacz też

• Amperomierz
• Galwanometr
• Miernik
• Multimetr
• Woltomierz
• Watomierz