Ontario Lacus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ontario Lacus
Zdjęcie radarowe wykonane przez sondę Cassini
Zdjęcie radarowe wykonane przez sondę Cassini
Państwo nie dotyczy
terytorium pozaziemskie
Lokalizacja Tytan
Powierzchnia 15 000 km²
Wymiary 235 × 90 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

0,4 – 3,2 m
7,4 m
Objętość 7 – 50 km³
Rodzaj jeziora jezioro węglowodorów, prawdopodobnie okresowe
Położenie na mapie Tytana
Mapa lokalizacyjna Tytana
Ontario Lacus
Ontario Lacus
Tytan 72,00°S 183,00°W/-72,000000 -183,000000Na mapach: 72,00°S 183,00°W/-72,000000 -183,000000
Okolice bieguna południowego Tytana
Okolice bieguna południowego Tytana
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ontario Lacusjezioro na Tytanie, księżycu Saturna, o współrzędnych 72°S; 183°W, wypełnione płynnymi węglowodorami, głównie metanem, choć zawiera także etan[1]. Jest to największe jezioro na południowej półkuli tego księżyca, mające powierzchnię ok. 15 000 km². Nazwa pochodzi od ziemskiego jeziora Ontario na granicy Kanady i USA, od którego zbiornik na Tytanie jest nieco mniejszy.

Charakterystyka jeziora[edytuj | edytuj kod]

Na wybrzeżu Ontario Lacus znalezione zostały ślady falowania, zalane doliny, jak również pierwsza znana delta rzeki na Tytanie[2]. Stwierdzono także, że w ciągu czterech lat obserwacji linia brzegowa skróciła się o ok. 10 km; oznacza to, że poziom metanu w jeziorze obniża się w tempie ok. 1 m/rok, prawdopodobnie na skutek parowania. Przypuszcza się, że jest to zjawisko sezonowe, związane z obiegiem metanu na księżycu i obserwowany trend ulegnie odwróceniu z nastaniem zimy na półkuli południowej[3].

Mimo znacznej powierzchni, objętość węglowodorów w jeziorze jest mała: od 7 do 50 km3. Wynika to z jego bardzo małej głębokości, średnio od 0,4 do 3,2 m. Nawet w najgłębszym miejscu głębokość nie przekracza 7,4 m[4]. Dokładna analiza zdjęć radarowych wskazała, że w południowej części jeziora, w obszarze uznanym początkowo za pokryty cieczą, istnieją kanały. Analiza geomorfologiczna z 2012 roku sugeruje, że jest to okresowy zbiornik cieczy, wypełniający depresję o płaskim dnie, którego najbliższym ziemskim odpowiednikiem jest Etosza w Namibii. W niektórych miejscach dno depresji znajduje się powyżej zwierciadła węglowodorów gruntowych (odpowiednika zwierciadła wód gruntowych na Ziemi) i dlatego obecnie wypełnia je ciecz; jezioro zwiększa swoją powierzchnię, gdy zasilają je sezonowe, ulewne deszcze metanu[5][6].

Powierzchnia[edytuj | edytuj kod]

Obserwacje radarowe ujawniły, że powierzchnia jeziora jest niezwykle gładka, różnice wysokości powierzchni zmierzone w strefie Fresnela o szerokości 100 m nie przekraczały 3 milimetrów[7]; późniejsze analizy ograniczyły maksymalną wysokość fal do 1 mm[8]. Wcześniejsze modele przewidywały, że na Tytanie mogą występować fale 7 razy wyższe i dłuższe niż na Ziemi. Przyczyną tego może być wysoka lepkość cieczy; właściwości mieszaniny metanu i etanu w tak niskich temperaturach są słabo zbadane. Inną przyczyną może być brak wiatru, związany z sezonową zmiennością aktywności pogodowej w atmosferze księżyca[9]; oba czynniki mogą działać jednocześnie.

Przypisy

  1. Saturn's Moon Titan Has Liquid Surface Lake. ScienceDaily, 2008-07-30. [dostęp 2012-02-15].
  2. Footprint of Ontario Lacus. Cassini Equinox Mission, 15.07.2010.
  3. See Beautiful Ontario Lacus: Cassini's Guided Tour. 15.06.2010.
  4. Saturn moon's 'Lake Ontario': shallow and virtually wave-free. Space.com, 2010-12-17. [dostęp 2012-02-15].
  5. Szymon Moliński: Okresowe jezioro na Tytanie? (pol.). Kosmonauta.net, 2012-04-23. [dostęp 2012-04-23].
  6. Thomas Cornet, O. Bourgeois, S. Le Mouélic, S. Rodriguez i inni. Geomorphological significance of Ontario Lacus on Titan: Integrated interpretation of Cassini VIMS, ISS and RADAR data and comparison with the Etosha Pan (Namibia). „Icarus”. 218 (2), s. 788–806, kwiecień 2012. Elsevier. doi:10.1016/j.icarus.2012.01.013 (ang.). 
  7. Lauren C. Wye, H.A. Zebker, R.D. Lorenz. Smoothness of Titan's Ontario Lacus: Constraints from Cassini RADAR specular reflection data. „Geophysical Research Letters”. 36, 2009. American Geophysical Union. doi:10.1029/2009GL039588. 
  8. Lauren C. Wye, H.A. Zebker, A.G. Hayes, R.D. Lorenz. A depth profile of Titan's Ontario Lacus and further constraints on wave heights from Cassini RADAR data. „Bulletin of the American Astronomical Society”. 42. s. 1076. American Astronomical Society. 
  9. Saturn moon's mirror-smooth lake 'good for skipping rocks'. „New Scientist”, 2009-08-21. 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]